Τα drones έχουν αλλάξει τον χαρακτήρα του πολέμου στην Ουκρανία. Στην έκθεση Tallinn Defence EXPO, εσθονικές εταιρείες παρουσίασαν συστήματα αντι-drone και ρομπότ μάχης που, όπως λένε, χρειάζεται πλέον η Ευρώπη.
Τα μη επανδρωμένα συστήματα αποτελούν ταυτόχρονα μια αυξανόμενη απειλή και ένα ολοένα πιο κρίσιμο κομμάτι του αμυντικού οπλοστασίου.
Αυτό το θέμα διαπέρασε την έκθεση Tallinn Defence EXPO, όπου περισσότερες από 100 εταιρείες παρουσίασαν τα πιο πρόσφατα προϊόντα τους.
Για την Εσθονία, που συνορεύει με τη Ρωσία, τα διακυβεύματα είναι μεγάλα. Σύμφωνα με ενημέρωση του κλάδου, οι αμυντικές της δαπάνες αυξήθηκαν από 1,9% του ΑΕΠ το 2013 σε μέσο όρο 5,4% μέχρι το 2029.
Η έκθεση ήταν μία από τις έξι εκδηλώσεις της Estonian Defence Week, που πραγματοποιήθηκε στο Ταλίν σε διάστημα πέντε ημερών στα τέλη Σεπτεμβρίου.
Η εβδομάδα προσέλκυσε περίπου 4.500 επισκέπτες από 56 χώρες και περιλάμβανε 133 ομιλητές σε 68 συνεδρίες, ανάμεσά τους ένα συνέδριο καινοτομίας του ΝΑΤΟ και ένα συνέδριο άμυνας της Βαλτικής.
Εντοπισμός και αντιμετώπιση drones
Η εσθονική εταιρεία Marduk Technologies παρουσίασε ένα σύστημα εντοπισμού που χρησιμοποιεί ισχυρή οπτική και τεχνητή νοημοσύνη για να εντοπίζει και να αναγνωρίζει ιπτάμενα αντικείμενα.
«Πρόκειται για ένα σύστημα εντοπισμού drones που βασίζεται σε κάμερες. Είναι πλήρως παθητικό και με αυτό μπορούμε να βλέπουμε οτιδήποτε πετάει. Μπορούμε αυτόματα να ξεχωρίζουμε αν είναι πουλί, drone, ελικόπτερο ή οποιοδήποτε ιπτάμενο αντικείμενο», δήλωσε στο Euronews Next ο Leet Rauno Lember, CEO της Marduk Technologies.
Ο όρος «παθητικό» σημαίνει ότι το οπτικό αυτό σύστημα δεν εκπέμπει κανένα ραδιοσήμα, οπότε είναι δύσκολο να εντοπιστεί, σε αντίθεση με τα ραντάρ.
Ο Λέμπερ ανέφερε ότι το οπτικό τους σύστημα εντοπισμού δεν είναι «καλύτερο» από άλλες τεχνολογίες, αλλά τις συμπληρώνει.
Όπως εξήγησε, οι ακουστικοί αισθητήρες καλύπτουν μόλις μερικές εκατοντάδες μέτρα, ενώ τα ηλεκτρικά drones μπορεί να είναι πολύ αθόρυβα. Τα ραντάρ καλύπτουν μεγάλες αποστάσεις αλλά ενδέχεται να μην εντοπίζουν drones κατασκευασμένα από ελαφρύ αφρώδες υλικό.
«Όλα αυτά τα επίπεδα συμπληρώνουν το ένα το άλλο και οι τελικοί χρήστες μπορούν να παίρνουν καλύτερες αποφάσεις», είπε.
Η Marduk Technologies αναπτύσσει τα συστήματα εντοπισμού drones εδώ και περισσότερα από δέκα χρόνια.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία επιβεβαίωσε τις έγκαιρες προειδοποιήσεις της εταιρείας, σύμφωνα με τον Λέμπερ. «Το 2016 όλοι έλεγαν ότι τα drones δεν θα αποτελέσουν πρόβλημα, τουλάχιστον στο άμεσο μέλλον».
Μια άλλη εσθονική εταιρεία, η DefSecIntel, συνδυάζει οπτικούς, ραντάρ, ακουστικούς και ραδιοσυχνικούς αισθητήρες σε ένα κινητό, ιδιαίτερα αυτόνομο σύστημα με την ονομασία Eirshield.
«Πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο σύστημα αντιμετώπισης drones, έτοιμο προς χρήση», δήλωσε στο Euronews Next ο Jaanus Tamm, CEO και ιδρυτής της DefSecIntel Solutions.
Βοηθά τους χρήστες να εντοπίζουν εχθρικά drones, να τα παρακολουθούν και στη συνέχεια να αποφασίζουν πώς θα τα αναχαιτίσουν. Τα μέσα δράσης του κυμαίνονται από παρεμβολείς έως drones αναχαίτισης και, όπου χρειάζεται, λέιζερ.
«Οι αισθητήρες εντοπισμού του Eirshield θα ανιχνεύσουν τα drones, ο χειριστής θα επιλέξει ποιο θα αναχαιτίσει και στη συνέχεια θα εκτοξευθεί το drone αναχαίτισης», εξήγησε ο Τάμ. «Έτσι τα εχθρικά drones θα καταστραφούν, δεν θα πλήξουν υποδομές και δεν θα προκαλέσουν βλάβες σε πολίτες».
Ο Τάμ χαρακτήρισε το Eirshield «ένα από τα λίγα» συστήματα αντιμετώπισης drones στην Ευρώπη με δείκτη ετοιμότητας τεχνολογίας TRL 9, που μπορούν ήδη να αγοραστούν σε μεγάλες ποσότητες. Το TRL 9 είναι το υψηλότερο επίπεδο στην κλίμακα ετοιμότητας τεχνολογίας.
Ο σχεδιασμός του είναι ανοικτός, ώστε να μπορεί να εξελίσσεται. «Αν προκύψουν νέες απειλές, μπορούμε απλώς να προσθέσουμε νέα μέσα δράσης ή νέους αισθητήρες για καλύτερο εντοπισμό», είπε.
Ένα από αυτά τα μέσα δράσης είναι το Blaze, ένα drone αναχαίτισης της Origin Robotics από τη Λετονία. Σύμφωνα με την ενημέρωση του κλάδου, η υπηρεσία προμηθειών άμυνας της Γαλλίας το επέλεξε στην έκθεση Eurosatory 2026.
Ρομπότ αντί για στρατιώτες
Τα μη επανδρωμένα οχήματα μπορούν να υποστηρίξουν, ή ακόμη και να αντικαταστήσουν, στρατιώτες σε επικίνδυνες αποστολές. Η Milrem Robotics παρουσίασε το μη επανδρωμένο χερσαίο όχημα THeMIS.
Η εταιρεία υποστηρίζει ότι η τεχνολογία επιτρέπει «μια ζώνη θανάτου χωρίς ανθρώπινη παρουσία», όπου τα ρομποτικά οχήματα θα εντοπίζουν και θα απωθούν εισβολείς στρατιώτες. Αυτό θα μείωνε τις ανθρώπινες απώλειες μεταξύ των αμυνόμενων.
Τα οχήματα ελέγχονται εξ αποστάσεως και είναι μερικώς αυτόνομα. «Αντί να στέλνουμε στρατιώτες στο πεδίο της μάχης, μπορούμε να στέλνουμε αυτές τις μηχανές και να σώζουμε ζωές», δήλωσε στο Euronews Next ο Raul Rikk, Capability Development Director στη Milrem Robotics, στο εργοστάσιο της εταιρείας στο Ταλίν.
Η αρθρωτή πλατφόρμα μπορεί να φέρει πολυβόλο, αντιαρματικό σύστημα ή άλλα όπλα. Μπορεί επίσης να εκτελεί αποστολές αναγνώρισης, εκκαθάρισης ναρκών, επιμελητείας και διακομιδής τραυματιών.
Ο Ρικ ανέφερε ότι η ιδέα έχει ήδη αποδειχθεί στην πράξη. «Τίποτα δεν είναι πια θεωρητικό. Οι Ουκρανοί τα χρησιμοποιούν στο πεδίο της μάχης», είπε.
Ο Ρικ σημείωσε ότι η τρέχουσα παραγωγική ικανότητα της εταιρείας δεν είναι δημόσια. «Μιλάμε για εκατοντάδες οχήματα, και διαφορετικών μεγεθών», είπε. «Μπορούμε να μεταφέρουμε την παραγωγή οπουδήποτε, δεν είναι περίπλοκο να στηθεί η γραμμή παραγωγής και μπορούμε να αυξήσουμε την κλίμακα αρκετά γρήγορα».
Για τον Ρικ, η κατεύθυνση είναι ξεκάθαρη. «Ο πόλεμος του αύριο διεξάγεται ήδη στην Ουκρανία», είπε.