Την Παρασκευή το Μπουένος Άιρες ανακοίνωσε σχέδιο χορήγησης υπηκοότητας σε εύπορους ξένους με αντάλλαγμα εισφορές ή επενδύσεις σε κρατικά ομόλογα, καθώς ο φιλελεύθερος πρόεδρος ης χώρας Χαβιέρ Μιλέι αναζητά νέες πηγές εσόδων
Σε μια προσπάθεια να περιορίσει το χρέος της Αργεντινής, ο πρόεδρος Χαβιέρ Μιλέι ανακοίνωσε ένα σχέδιο χορήγησης διαβατηρίων σε πλούσιους ξένους με αντάλλαγμα μετρητά ή επενδύσεις.
Ο υπουργός Οικονομίας Λουίς Καπούτο παρουσίασε το αποκαλούμενο πρόγραμμα «χρυσού διαβατηρίου» σε εκδήλωση επενδυτών στο Παρίσι, λέγοντας ότι οι αιτήσεις αναμένεται να ανοίξουν πριν από το τέλος της χρονιάς.
Οι ενδιαφερόμενοι έχουν δύο επιλογές: είτε να καταβάλουν μη επιστρεπτέα εισφορά 311.000 ευρώ στο δημόσιο ταμείο της Αργεντινής, είτε να επενδύσουν 711.000 ευρώ σε νέο κρατικό ομόλογο, το οποίο πρέπει να διακρατήσουν για επτά χρόνια. Οι εισφορές θα αυξάνονται ανάλογα με το μέγεθος της οικογένειας, με μια τετραμελή οικογένεια να αναμένεται να πληρώσει 444.000 ευρώ, σύμφωνα με αξιωματούχους.
Η εξασφάλιση δολαρίων είναι κρίσιμη για τον Μιλέι, καθώς προετοιμάζεται να διεκδικήσει την επανεκλογή του το επόμενο έτος. Το υπουργείο Οικονομικών της Αργεντινής αντιμετωπίζει σχεδόν 22 δισ. ευρώ σε υποχρεώσεις αποπληρωμής χρέους σε ξένο νόμισμα που λήγουν το 2027. Έχοντας περιορίσει τις δυνατότητες χρηματοδότησης, αποφεύγοντας την επιστροφή στις διεθνείς αγορές ομολόγων, η κυβέρνηση αναζητεί εναλλακτικές πηγές εσόδων.
Κονσόρτσιουμ επενδυτικών εταιρειών που συμβουλεύει την κυβέρνηση εκτιμά ότι το πρόγραμμα αγορασμένης ιθαγένειας θα μπορούσε να αποφέρει έως και 2,2 δισ. ευρώ στην Αργεντινή, εφόσον προσελκύσει τον αριθμό αιτούντων που αναμένεται.
«Ένα σύμβολο κύρους»
Τα λεγόμενα προγράμματα «χρυσής βίζας» έχουν γίνει ολοένα συχνότερα σε χώρες με οικονομική στενότητα που προσπαθούν να προσελκύσουν ξένους με βαθιά πορτοφόλια, με περίπου 60 κράτη να προσφέρουν άδεια παραμονής με αντάλλαγμα εφάπαξ επενδύσεις. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ λάνσαρε πέρυσι το δικό του πρόγραμμα «gold card» για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τα προγράμματα ιθαγένειας με αντάλλαγμα επενδύσεις προχωρούν ένα βήμα παραπέρα, προσφέροντας περισσότερα δικαιώματα και διαβατήριο που ανοίγει πόρτες στο εξωτερικό. Μόνο περίπου δώδεκα χώρες έχουν ενεργά τέτοια προγράμματα, μεταξύ τους μικρά νησιωτικά κράτη στην Καραϊβική.
«Πιστεύω ότι κάθε πλούσιος Αμερικανός θα το σκεφτεί», δήλωσε στο Forbes ο Νούρι Κατς, πρόεδρος της Apex Capital Partners. «Είναι τόσο μοναδικό που θα θεωρηθεί ταυτόχρονα ως ασφαλιστήριο συμβόλαιο και ως ένα είδος συμβόλου κύρους, όπως η Amex Black Card. Δηλαδή, “α, δεν έχεις Αργεντινή”».
Η Αργεντινή, χώρα της G-20 με 46 εκατομμύρια κατοίκους, που φιλοξενεί την απέραντη παταγονική φύση και μια πολιτισμικά ζωντανή πρωτεύουσα, ετοιμάζεται να γίνει η πρώτη χώρα της Νότιας Αμερικής που θα ενταχθεί σε αυτή τη λέσχη.
«Το αργεντίνικο διαβατήριο είναι ιδιαίτερα πολύτιμο, γίνεται δεκτό σε περισσότερες από 140 χώρες», είπε ο Καπούτο, αναφερόμενος σε προορισμούς στους οποίους οι Αργεντινοί μπορούν να ταξιδεύουν χωρίς να εξασφαλίσουν εκ των προτέρων βίζα, από την Κίνα και τη Ρωσία μέχρι τη ζώνη Σένγκεν της Ευρώπης και τη μεγαλύτερη μέρος της Λατινικής Αμερικής.
Για πλουσίους από χώρες που αντιμετωπίζουν περιορισμούς στις βίζες, είτε στη Νοτιοανατολική Ασία είτε στον αραβικό κόσμο, η αργεντίνικη ιθαγένεια θα μπορούσε να διευκολύνει τα ταξίδια και τις διεθνείς επιχειρηματικές δραστηριότητες, δήλωσε η Κρίστιν Σουράκ, καθηγήτρια στο London School of Economics και συγγραφέας του βιβλίου «The Golden Passport: Global Mobility for Millionaires».
«Δεν είναι μόνο τα οφέλη που αποκτάς εντός Αργεντινής», είπε. «Αποκτάς επίσης οφέλη σε παγκόσμιο επίπεδο, σε ό,τι αφορά τα μέρη στα οποία μπορείς να πας».
Διαβατήριο Σχέδιο Β
Η πελατεία τέτοιων προγραμμάτων έχει αλλάξει από την πανδημία COVID-19, σύμφωνα με ειδικούς του κλάδου, με περισσότερους Αμερικανούς και Ευρωπαίους – των οποίων τα διαβατήρια ήδη προσφέρουν εκτεταμένα ταξίδια χωρίς βίζα – να αναζητούν έρεισμα στο εξωτερικό ως «έξοδο κινδύνου» σε περίοδο εντεινόμενης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
«Ο Νότιος Κώνος της Νότιας Αμερικής είναι ο απόλυτος προορισμός Σχέδιο Β. Δεν βρίσκεται στον δρόμο προς κάποιο στρατηγικά σημαντικό μέρος. Είναι μια περιοχή που μένει πάντα έξω από τις παγκόσμιες ένοπλες συγκρούσεις», δήλωσε ο Κρίστιαν Νέσαϊμ, εκδότης του Investment Migration Insider, ενός κλαδικού περιοδικού. «Είναι αυτάρκης ως προς τα τρόφιμα, την ενέργεια».
Μια χώρα με ιστορία στρατιωτικών πραξικοπημάτων, χρεοκοπιών και ανεξέλεγκτου πληθωρισμού, που για χρόνια έστελνε την εγχώρια επιχειρηματική της ελίτ να αναζητήσει ευκαιρίες στο εξωτερικό, μπορεί να μοιάζει απίθανη ως καταφύγιο για επενδυτές που αναζητούν σταθερότητα. Ο Μιλέι όμως επιχειρεί να ξανασυστήσει την Αργεντινή ως προορισμό για ξένο πλούτο, περικόπτοντας δημόσιες δαπάνες, αποδομώντας ρυθμίσεις και προσελκύοντας επενδύσεις στα τεράστια κοιτάσματα πετρελαίου και ορυκτών της χώρας.
Ο Καπούτο ανέφερε ότι η ιδέα για το πρόγραμμα ιθαγένειας με αντάλλαγμα επενδύσεις προέκυψε κατά την επίσκεψη του Μιλέι στο Σαν Βάλι του Άινταχο τον Ιούλιο του 2024, όταν στελέχη της τεχνολογίας εξέφρασαν ενδιαφέρον να αποκτήσουν αργεντίνικη ιθαγένεια.
Ο Μιλέι, αυτοαποκαλούμενος «αναρχοκαπιταλιστής», έχει καλλιεργήσει στενούς δεσμούς με τεχνολογικούς δισεκατομμυριούχους με φιλελεύθερη-αντικρατικιστική ιδεολογία, όπως ο Έλον Μασκ, θερμός υποστηρικτής της προσπάθειάς του να συρρικνώσει το κράτος. Πέρυσι, ο Μασκ ύψωσε μια αλυσοπρίονο που του χάρισε ο Αργεντινός ηγέτης ως σύμβολο της δικής του εκστρατείας για περικοπή των δημόσιων δαπανών στις ΗΠΑ.
Άλλος ιδεολογικός σύμμαχος είναι ο Πίτερ Τιλ, συνιδρυτής της εταιρείας λογισμικού Palantir, ο οποίος μετακόμισε προσωρινά με την οικογένειά του στο Μπουένος Άιρες τον Απρίλιο. Εταιρικά έγγραφα που εξασφάλισε το Associated Press δείχνουν ότι εταιρεία συνδεδεμένη με την επενδυτική του εταιρεία, Thiel Capital, διαθέτει έπαυλη αξίας 12 εκατ. ευρώ στην ακριβή συνοικία Barrio Parque της πόλης. Ο Τιλ είχε επίσης εξασφαλίσει τη νεοζηλανδική ιθαγένεια το 2011, λαμβάνοντας ειδική εξαίρεση από τις συνήθεις προϋποθέσεις παραμονής.
«Πιστεύω ότι αυτή η ιστορία “ο Πίτερ Τιλ στην Αργεντινή” είναι ίσως μια μορφή απόδειξης της ιδέας (για το πρόγραμμα ιθαγένειας)», δήλωσε ο Φιλίπ Αμαράντε, διευθύνων εταίρος και επικεφαλής κυβερνητικών συμβουλευτικών υπηρεσιών στην Henley & Partners, μια εταιρεία συμβούλων που βοηθά πελάτες να αποκτήσουν διαβατήρια σε όλο τον κόσμο.
«Ενσαρκώνει την ιδέα ότι ανεξάρτητοι, πλούσιοι, επιτυχημένοι άνθρωποι έχουν επιλογές σε όλο τον κόσμο. Κι αν προσφέρετε το κατάλληλο περιβάλλον και τον κατάλληλο “οικότοπο”, το σωστό οικοσύστημα, μπορεί να σας επιλέξουν».
Πώληση ιθαγένειας ευάλωτη στη διαφθορά
Τα προγράμματα χρυσών διαβατηρίων εδώ και χρόνια δέχονται κριτική για την ευαλωτότητά τους στη διαφθορά. Η Ομάδα Χρηματοοικονομικής Δράσης (Financial Action Task Force), ο παγκόσμιος φορέας κατά του ξεπλύματος χρήματος, έχει προειδοποιήσει ότι εγκληματίες αξιοποιούν προγράμματα ιθαγένειας και παραμονής για να αποκρύψουν τις ταυτότητές τους, να ξεπλύνουν παράνομα κεφάλαια και να διαφύγουν της δικαιοσύνης.
Σε πλήγμα για τον κλάδο της επενδυτικής μετανάστευσης, το ανώτατο δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έκρινε παράνομο τον Απρίλιο του 2025 το πρόγραμμα χρυσών διαβατηρίων της Μάλτας, αποφαινόμενο ότι η ιθαγένεια της ΕΕ δεν μπορεί να πωλείται. Άλλες χώρες έχουν επίσης καταργήσει προγράμματα παραμονής με αντάλλαγμα μετρητά, επικαλούμενες ανησυχίες που κυμαίνονται από βρόμικο χρήμα έως την προσιτή στέγη.
Ο Καπούτο δεσμεύθηκε να αποτρέψει τέτοιες παγίδες, με τις υπηρεσίες πληροφοριών και τις αρχές χρηματοπιστωτικής εποπτείας να συμβάλλουν στον έλεγχο της ταυτότητας, του ποινικού μητρώου και των πηγών χρηματοδότησης των αιτούντων.
Στόχος, όπως είπε, είναι να προστατευθεί «η διεθνής υπόληψη της αργεντίνικης ιθαγένειας».