Η απασχόληση των Ουκρανών προσφύγων έφτασε το 76% το 2025 – Η συμβολή τους αύξησε το πολωνικό ΑΕΠ κατά 2,4%, σύμφωνα με νέα έκθεση UNHCR και Deloitte
Δεν βρήκαν μόνο καταφύγιο στην Πολωνία, αλλά σε ολοένα μεγαλύτερο βαθμό γίνονται μέρος της εγχώριας αγοράς εργασίας. Οι πρόσφυγες από την Ουκρανία το 2025 συνέβαλαν στην παραγωγή του 2,4% του πολωνικού ΑΕΠ, δηλαδή περίπου 94 δισ. ζλότι. Αυτό προκύπτει από την τελευταία έκθεση της UNHCR και της Deloitte
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Έχουν περάσει πάνω από τέσσερα χρόνια από την έναρξη του πολέμου πλήρους κλίμακας στην Ουκρανία. Στο μεταξύ, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι που ήρθαν στην Πολωνία έχουν ενταχθεί στην αγορά εργασίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται στην έκθεση "Analiza wpływu uchodźców z Ukrainy na gospodarkę Polski", το 2025 το ποσοστό απασχόλησης σε αυτή την ομάδα έφτασε το 76%. Πρόκειται για αύξηση κατά 7 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με έναν χρόνο πριν.
Η αυξανόμενη συμμετοχή στην εργασία μεταφράστηκε όχι μόνο σε μεγαλύτερη προσφορά εργατικού δυναμικού, αλλά και σε υψηλότερη κατανάλωση και αυξημένα έσοδα από φόρους και εισφορές.
Η πολωνική οικονομία κέρδισε δισεκατομμύρια χάρη στους μετανάστες από την Ουκρανία
Η έκθεση καταγράφει ταυτόχρονα αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο συντηρούνται τα ουκρανικά νοικοκυριά. Το 2025, τα εισοδήματα από εργασία ήταν η βασική πηγή χρημάτων για το 87% των νοικοκυριών που συμμετείχαν στην έρευνα.
Η στήριξη από το πολωνικό σύστημα παροχών αντιστοιχούσε στο 10% των εισοδημάτων, ενώ η βοήθεια που ερχόταν από την Ουκρανία στο 2%. Μέσα σε δύο χρόνια βελτιώθηκε αισθητά και η μισθολογική κατάσταση.
Η διάμεση καθαρή αμοιβή των προσφύγων αυξήθηκε την περίοδο 2023–2025 κατά 45%. Το 2025 αντιστοιχούσε περίπου στο 85% του πολωνικού εθνικού μέσου μισθού.
Οι πρόσφυγες είναι όλο και πιο δραστήριοι και ως επιχειρηματίες. Περίπου το 13% των ατόμων διατηρεί δική του επιχειρηματική δραστηριότητα.
Επιπλέον, από το 2022 οι Ουκρανοί έχουν καταθέσει περίπου 135.000 αιτήσεις για την καταχώριση ατομικών επιχειρήσεων.
«Η πολωνική αγορά έχει προσαρμοστεί καλά στην αυξημένη προσφορά εργασίας από τους πρόσφυγες της Ουκρανίας. Οι εταιρείες προσαρμόζονται μέσω μεγαλύτερης εξειδίκευσης και αλλαγών στην οργάνωσή τους. Οι νέοι εργαζόμενοι συχνά συμπληρώνουν τους υφιστάμενους πόρους των επιχειρήσεων, αντί να ανταγωνίζονται άμεσα τους εγχώριους εργαζόμενους» - λέει ο δρ Aleksander Łaszek από τη Deloitte.
Η εκπαίδευση δεν μεταφράζεται πάντα σε αντίστοιχες θέσεις εργασίας
Μία από τις βασικές προκλήσεις είναι η αναντιστοιχία μεταξύ προσόντων και επαγγέλματος. Ανώτερη ή ανώτατη εκπαίδευση έχουν το 62% των προσφύγων σε παραγωγική ηλικία.
Ωστόσο, μόλις το 29% των απασχολουμένων εργάζεται σε επαγγέλματα διοικητικά, ειδικευμένα ή τεχνικά. Ένα σημαντικό μέρος, επομένως, απασχολείται σε δουλειές κάτω από το επίπεδο των προσόντων του.
Μεταξύ των ατόμων με PESEL UKR, τα πιο απλά επαγγέλματα ασκεί το 38% των εργαζομένων. Στην περίπτωση των Πολωνών πολιτών το ποσοστό αυτό είναι 9%.
Ένα ακόμη εμπόδιο είναι η μορφή απασχόλησης. Τυπική σύμβαση εργασίας έχει το 42% των Ουκρανών με PESEL UKR, ενώ στους Πολωνούς το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει το 80%.
Οι συντάκτες της έκθεσης τονίζουν επίσης τη σημασία της γνώσης της γλώσσας και της πρόσβασης σε ρυθμιζόμενα επαγγέλματα.
«Η δυνατότητα να ζουν από τη δική τους εργασία αποτελεί τη βάση της ανεξαρτησίας για τα άτομα που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την Ουκρανία» - υπογραμμίζει ο Jun Shirato, ασκών χρέη εκπροσώπου της UNHCR στην Πολωνία.
Οι πρόσφυγες συμβάλλουν επίσης στο πολωνικό σύστημα υγείας
Οι επιπτώσεις της αυξημένης απασχόλησης είναι ορατές και στον τομέα της υγείας.
Το 2025, οι εισφορές στον Narodowy Fundusz Zdrowia που καταβάλλονταν από τους πρόσφυγες υπερέβαιναν το κόστος των υγειονομικών υπηρεσιών που χρηματοδοτήθηκαν για αυτούς.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στην έκθεση, το πλεόνασμα ανήλθε σε 50 εκατ. ζλότι.
Το μέσο κόστος θεραπείας ενός πρόσφυγα από την Ουκρανία εκτιμήθηκε στα 694 ζλότι. Για έναν Πολωνό πολίτη το αντίστοιχο ποσό ήταν 4.640 ζλότι.
Ταυτόχρονα αυξάνεται ο αριθμός των ουκρανών εργαζομένων στο πολωνικό σύστημα υγείας.
Στα τέλη του 2025 αντιπροσώπευαν το 2,4% των γιατρών και το 0,8% των νοσηλευτών.
Ουκρανοί στην Πολωνία. Τι ακολουθεί για την ένταξη;
Οι συντάκτες της έκθεσης επισημαίνουν ότι η επόμενη πρόκληση θα πρέπει να είναι η καλύτερη αξιοποίηση των δεξιοτήτων των ανθρώπων που έχουν ήδη βρει δουλειά στην Πολωνία.
Μεταξύ των προτεινόμενων λύσεων αναφέρουν, μεταξύ άλλων, την ανάπτυξη μαθημάτων γλώσσας, την επιτάχυνση της αναγνώρισης ξένων πτυχίων και προσόντων, καθώς και τη βελτίωση της ποιότητας της απασχόλησης.
Καθοριστικό ρόλο μπορεί να παίξει επίσης η εξασφάλιση φροντίδας για τα παιδιά, ιδίως στην περίπτωση των Ουκρανών γυναικών, και η θέσπιση πιο προβλέψιμων κανόνων για τη διαμονή και την εργασία.
Από τον Μάρτιο του 2022 έως τον Σεπτέμβριο του 2026, στην Πολωνία καταχωρίστηκαν 2,1 εκατομμύρια αιτήσεις για χορήγηση καθεστώτος PESEL UKR. Επί του παρόντος, 868.000 άτομα διαθέτουν αυτό το καθεστώς.
Τα στοιχεία αυτά, ωστόσο, δεν αποτυπώνουν άμεσα τον αριθμό των προσφύγων που βρίσκονται στη χώρα, καθώς μέρος των ατόμων έχει αλλάξει τη βάση της νόμιμης παραμονής τους.
Η πιο πρόσφατη μελέτη της UNHCR και της Deloitte είναι η τρίτη έκδοση της έκθεσης που αναλύει την οικονομική σημασία των προσφύγων από την Ουκρανία στην Πολωνία.