Σουηδοί επιστήμονες ανέπτυξαν σύστημα τεχνητής νοημοσύνης που εκτελεί όλη τη διαδικασία της επιστημονικής έρευνας, από τη διατύπωση υπόθεσης ως την ερμηνεία αποτελεσμάτων, με ελάχιστη ανθρώπινη παρέμβαση.
Ερευνητές στη Σουηδία ανέπτυξαν έναν «επιστήμονα» τεχνητής νοημοσύνης, ικανό να διατυπώνει επιστημονικές υποθέσεις, να σχεδιάζει πειράματα και να ερμηνεύει τα αποτελέσματά τους.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η ομάδα συνέδεσε πολλαπλά Large Language Models (LLMs), μεγάλες βάσεις δεδομένων και ρομποτικό εργαστηριακό εξοπλισμό σε ένα κλειστό σύστημα που μπορεί να αναλαμβάνει ολόκληρο τον κύκλο της επιστημονικής ανακάλυψης. (πηγή στα Αγγλικά)
«Πρόκειται για υπερβολικά μεγάλο όγκο πληροφοριών για να τον αναλύσει ένας άνθρωπος, αλλά ο επιστήμονας τεχνητής νοημοσύνης μας μπορεί να εντοπίζει ενδιαφέρουσες βιολογικές ερωτήσεις, να προτείνει πειράματα για να τις ελέγξει, να αξιολογεί τα πειραματικά αποτελέσματα και να βελτιώνει σταδιακά την κατανόησή του με βάση νέα στοιχεία», δήλωσε η Ievgeniia Tiukova, ερευνήτρια στο Chalmers University of Technology και μία από τις συγγραφείς της νέας μελέτης που εξέτασε τον «επιστήμονα» τεχνητής νοημοσύνης.
Ο AI scientist ανέλυσε μια βάση δεδομένων με περίπου 60.000 φαινοτυπικές, φυσιολογικές και μεταβολικές σχέσεις για το S. cerevisiae, ένα είδος ζύμης γνωστό και ως ζύμη ζυθοποιίας ή ζύμη αρτοποιίας. Στη συνέχεια, το σύστημα διαμόρφωσε σχεδόν 2.000 ελέγξιμες προβλέψεις σχετικά με το πώς τα θρεπτικά συστατικά επηρεάζουν την ανάπτυξη των κυττάρων και την αντοχή τους στο στρες.
Έπειτα, η τεχνητή νοημοσύνη αξιολόγησε αυτές τις υποθέσεις, επέλεξε κατάλληλους μάρτυρες για σύγκριση και μετέτρεψε τις ιδέες σε αναλυτικές, μηχανικά αναγνώσιμες οδηγίες βήμα προς βήμα για τον εργαστηριακό εξοπλισμό.
Όταν ολοκληρώθηκαν τα τεστ, ο AI scientist ανέλυσε τα δεδομένα, προσδιόρισε αν οι προβλέψεις ήταν σωστές και ενημέρωσε ή βελτίωσε αυτόματα τις διαψευσμένες υποθέσεις για μελλοντικούς κύκλους.
«Αντί να λειτουργεί μόνο ως εργαλείο υποστήριξης αποφάσεων, ο επιστήμονας τεχνητής νοημοσύνης παράγει ενεργά νέα επιστημονική γνώση», είπε η Tiukova.
Οι συγγραφείς σημείωσαν ότι το μέλλον της επιστημονικής έρευνας βρίσκεται στην αυτοματοποίηση· οι εξελίξεις στη ρομποτική, την τεχνητή νοημοσύνη και τις τεχνολογίες υψηλής απόδοσης μεταμορφώνουν τη διαδικασία της επιστημονικής εργασίας.
«Οι επιστήμονες τεχνητής νοημοσύνης θα συνεργάζονται με τους ανθρώπινους επιστήμονες για να επιταχύνουν τις ανακαλύψεις στη βιολογία, την ιατρική και τη βιοτεχνολογία», δήλωσε ο Ross King, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης στο University of Gothenburg.
«Τέτοια συστήματα τεχνητής νοημοσύνης έχουν τη δυνατότητα να μειώσουν τον χρόνο που απαιτείται για τη διερεύνηση σύνθετων επιστημονικών ερωτημάτων και να βελτιστοποιήσουν τη χρήση των εργαστηριακών πόρων», πρόσθεσε ο King.
Οι άνθρωποι θα παραμείνουν απαραίτητοι
Οι ερευνητές ανέφεραν ότι τέτοιες λύσεις τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να περιορίσουν την ανθρώπινη προκατάληψη, να επιταχύνουν τους ερευνητικούς κύκλους και να μειώσουν τη διακύμανση που προκαλείται από ανθρώπινα λάθη, ελλιπή καταγραφή πειραματικών πρωτοκόλλων, περιβαλλοντικές συνθήκες και άλλους παράγοντες που επηρεάζουν τα αποτελέσματα και τη δυνατότητα αναπαραγωγής τους.
Ωστόσο, οι συγγραφείς υπογράμμισαν ότι ο ρόλος των ανθρώπων θα παραμείνει καθοριστικός στην επιστημονική έρευνα.
«Οι άνθρωποι θα παραμείνουν απαραίτητοι για τον καθορισμό προτεραιοτήτων, την ερμηνεία του ευρύτερου πλαισίου, την ανάπτυξη ερευνητικών προγραμμάτων και τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τους ηθικούς κανόνες», είπε ο King.
«Οι μελλοντικές γενιές αυτόνομων εργαστηρίων θα γίνουν ολοένα και πιο ικανές να συνεργάζονται με τους ανθρώπους και θα αποτελούν πολύτιμους εταίρους στις προσπάθειες επίλυσης των πιο απαιτητικών ερωτημάτων στη βιολογία και την ιατρική».
Καθώς η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην έρευνα προχωρά, διεθνείς οργανισμοί κινούνται για να καθορίσουν πώς πρέπει να ρυθμίζεται.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) δημοσίευσε πρόσφατα μια έκθεση (πηγή στα Αγγλικά) με συστάσεις προς ερευνητές, επιτροπές δεοντολογίας, ρυθμιστικές αρχές, φορείς χρηματοδότησης και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, «ώστε η έρευνα υγείας με χρήση τεχνητής νοημοσύνης να διεξάγεται με υπευθυνότητα και προς όφελος όλων».
«Η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί πρωτόγνωρες ευκαιρίες για την επιτάχυνση της έρευνας στον τομέα της υγείας και τη βελτίωση της ζωής των ανθρώπων», δήλωσε η Meg Doherty, διευθύντρια στο Department of Science for Health του WHO.
«Ταυτόχρονα, η καινοτομία πρέπει να καθοδηγείται από ισχυρές ηθικές δικλίδες που προστατεύουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, τα δικαιώματα και την ισότητα».