Μερικά αποτελέσματα αναμένεται να ανακοινωθούν το βράδυ του Σαββάτου, ενώ τα πρώτα επίσημα προσωρινά αποτελέσματα αναμένονται την Κυριακή
Το Σάββατο άνοιξαν οι κάλπες για τις βουλευτικές εκλογές στη Λετονία, οι οποίες διεξάγονται στη σκιά της γειτονικής Ρωσίας και της κρίσης του κόστους ζωής. Το βαλτικό κράτος αποτελεί βασικό πυλώνα της ανατολικής αμυντικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ και, σύμφωνα με ειδικούς, υπάρχει ευρεία στήριξη προς την Ουκρανία στον πόλεμο με τη Ρωσία.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Η στάση απέναντι στη Ρωσία είναι ο βασικός λόγος της δυτικής, νατοϊκής και ευρωπαϊκής αγκύρωσης των Λετονών», δήλωσε δυτικός διπλωμάτης στη Ρίγα, προσθέτοντας ότι θα ήταν δύσκολο να φανταστεί κανείς μεγάλες πολιτικές αλλαγές.
Η κεντροδεξιά παράταξη United List, με επικεφαλής τον πρωθυπουργό Andris Kulbergs, αναμένεται σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις να αναδειχθεί πρώτο κόμμα στη Βουλή από την κάλπη του Σαββάτου.
Ωστόσο, η κεντροδεξιά κυβέρνησή του, που συγκροτείται επίσης από το κεντρώο New Unity, το εθνικιστικό National Alliance και την Union of Greens and Farmers, αναμένεται να βγει αποδυναμωμένη από την αναμέτρηση. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το μπλοκ δύσκολα θα διατηρήσει την εξουσία με τη σημερινή του σύνθεση μετά την ψηφοφορία.
Τα πρώτα μερικά αποτελέσματα αναμένονται το βράδυ του Σαββάτου, ενώ τα προκαταρκτικά επίσημα αποτελέσματα θα ανακοινωθούν την Κυριακή.
Η ασφάλεια στην κορυφή των ανησυχιών των ψηφοφόρων
Η ασφάλεια αποτελεί κυρίαρχη έγνοια των ψηφοφόρων σε μια χώρα που συνορεύει με τη Ρωσία και προσαρτήθηκε και διοικήθηκε από τη Μόσχα για μεγάλο μέρος του 20ού αιώνα.
Σύμφωνα με τον Roberts Kits, αναλυτή στο λετονικό think tank LaSER, «η άμυνα και η ασφάλεια θα είναι η προτεραιότητα». Πέρα από λίγες αντιρρησίες, σημειώνει, υπάρχει ευρεία συναίνεση για τη διατήρηση των στρατιωτικών δαπανών κοντά στο 5% του ΑΕΠ και για τη στήριξη της Ουκρανίας.
Ωστόσο, η οικονομία αποτελεί επίσης μείζονα ανησυχία για τους ψηφοφόρους.
Η Λετονία είναι η λιγότερο εύπορη από τις τρεις βαλτικές χώρες ως προς το επίπεδο διαβίωσης, παρά την πρόοδό της μετά την ένταξη στην ΕΕ το 2004.
Η ανάπτυξη παραμένει υποτονική, με τους πολίτες να επισημαίνουν το κόστος ζωής, την κατάσταση του συστήματος υγείας και τις δυσκολίες των δημόσιων οικονομικών. Την εικόνα επιδεινώνουν σημαντικές περιφερειακές ανισότητες.
Στην περιοχή γύρω από τη Ρίγα, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ έφτασε το 101% του ευρωπαϊκού μέσου όρου το 2024, σύμφωνα με έκθεση των Βρυξελλών.
Σε άλλες περιοχές, όμως, το ποσοστό αυτό δεν υπερβαίνει το 50%.
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα τεταμένη στην ανατολική περιφέρεια Latgale, όπου ζει μεγάλη πλειονότητα ρωσόφωνων και καταγράφεται έντονη πληθυσμιακή συρρίκνωση.
«Το πιο σημαντικό είναι η έλλειψη νέων ανθρώπων, η έλλειψη καλών θέσεων εργασίας», λέει στο AFP ο 30χρονος Aigars Soikants, κάτοικος του Daugavpils, της δεύτερης μεγαλύτερης πόλης της χώρας.
«Δεν υπάρχει αρκετή δουλειά (…) Ο κόσμος φεύγει», λέει για την πόλη, όπου το 90% του πληθυσμού είναι ρωσόφωνοι.
Ο ίδιος λέει ότι σκοπεύει να ψηφίσει «ένα κεντρώο ή δεξιό κόμμα, που ενεργεί προς το συμφέρον της χώρας».
Άνοδος των λαϊκιστών
Όπως και αλλού στην Ευρώπη, οι οικονομικές ανησυχίες έχουν δώσει ώθηση σε λαϊκιστικά κόμματα ενόψει των εκλογών.
Το κόμμα Sovereign Power (Suverena vara, SV), που ασκεί κριτική στη βοήθεια προς την Ουκρανία και στην αύξηση των στρατιωτικών δαπανών, καταγράφει ποσοστό 9% στις δημοσκοπήσεις και θα μπορούσε να καταλάβει τη δεύτερη θέση στο κοινοβούλιο.
Το κόμμα, που θεωρείται φιλορωσικό από τους επικριτές του και έχει επικεφαλής την Julija Stepanenko, αναδεικνύει τις οικονομικές δυσκολίες της Λετονίας.
Ωστόσο, είναι πολιτικά απομονωμένο και, εκτός αν υπάρξει τεράστια ανατροπή, δεν έχει πιθανότητες να συμμετάσχει σε μελλοντικό κυβερνητικό συνασπισμό.
Αποφεύγοντας προσεκτικά τη λέξη «Ουκρανία», ο Vjaceslavs Stepanenko, επικεφαλής του τοπικού ψηφοδελτίου της SV στη Latgale και σύζυγος της προέδρου του κόμματος, τάσσεται υπέρ του «τερματισμού κάθε βοήθειας προς οποιοδήποτε ξένο κράτος».
«Εμείς είμαστε αυτοί που χρειαζόμαστε βοήθεια, όχι το αντίστροφο», λέει στο AFP.
Ένα ακόμη λαϊκιστικό κόμμα, το Latvia First (LPV), βρίσκεται επίσης στο 9%, ενώ ο επιχειρηματίας επικεφαλής του, Ainars Slesers, συγκρίνεται συχνά με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
Το κόμμα κερδίζει στήριξη με συντηρητικό μήνυμα και υποσχέσεις οικονομικής ανάκαμψης και, σε αντίθεση με τη SV, θα μπορούσε να εξελιχθεί σε απαραίτητο εταίρο στις διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
«Το μεγάλο ερώτημα είναι αν το United List θα συνεργαστεί με το κόμμα του Slesers», δήλωσε η πολιτική αναλύτρια Sigita Struberga.
Η ψήφος των ρωσόφωνων
Οι ρωσόφωνοι, που αποτελούν περίπου το 35% του πληθυσμού της Λετονίας και επί χρόνια συσπειρώνονταν γύρω από το κόμμα «Harmony», πλέον δεν ψηφίζουν ως ενιαίο μπλοκ.
Η Harmony, η οποία κέρδισε αρκετές βουλευτικές εκλογές χωρίς ποτέ να μπει στην κυβέρνηση, εξαφανίστηκε από το κοινοβούλιο το 2022 και έχει ελάχιστες πιθανότητες να επιστρέψει.
«Δεν πρέπει να βλέπουμε τους ρωσόφωνους ψηφοφόρους ως ένα ενιαίο μπλοκ με ομοιόμορφη εκλογική συμπεριφορά», δήλωσε ο αναλυτής Kits.
Παρότι τα ζητήματα ταυτότητας δεν έχουν εξαφανιστεί, ένα ολοένα μεγαλύτερο τμήμα αυτού του εκλογικού σώματος ψηφίζει πλέον με βάση οικονομικά και κοινωνικά κριτήρια.
«Θα ψηφίσω το κόμμα του Slesers», λέει στο AFP ο Valentin Trofimov, 62 ετών, επισκευαστής ρολογιών από το Daugavpils.
Κατά τη γνώμη του, στη χώρα «λείπουν χρήματα για τα πάντα», από τις μεταφορές και την εκπαίδευση έως την ιατρική περίθαλψη.
«Οι μισθοί είναι πολύ χαμηλοί», είπε.