Σχεδόν το 59% των ρωσικών νοικοκυριών έχουν γάτα, το υψηλότερο ποσοστό παγκοσμίως. Όμως η επιστράτευση του 2022 άφησε εκατοντάδες χιλιάδες ζώα αδέσποτα, ενώ έως και το 98% των γατών και σκύλων του δρόμου ήταν κάποτε κατοικίδια
Η Ρωσία έχει το υψηλότερο ποσοστό ιδιοκτησίας γάτας στον κόσμο, με σχεδόν το 59% των νοικοκυριών να έχει τουλάχιστον μία γάτα, ενώ στους δρόμους της ζουν υπολογιστικά 2,8 εκατομμύρια αδέσποτες γάτες, αριθμός που αυξήθηκε απότομα μετά τη διαταγή επιστράτευσης του 2022, όταν χιλιάδες ιδιοκτήτες ζώων συντροφιάς εγκατέλειψαν τη χώρα ή στάλθηκαν στην πρώτη γραμμή, εν μέσω του συνεχιζόμενου πολέμου πλήρους κλίμακας της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με μελέτη για την περίοδο 2024–2026 της πλατφόρμας ανάλυσης Seasia Stats, η Ρωσία κατατάσσεται πρώτη παγκοσμίως στην κατοχή γατών ως κατοικίδιων. Στην Ευρώπη, η Ρουμανία έρχεται δεύτερη με 48%, ενώ ακολουθούν η Πολωνία με 41%, η Λετονία με 37% και η Ουγγαρία με 35%.
Εκτός Ευρώπης, στην πρώτη δεκάδα βρίσκονται επίσης η Ινδονησία, οι Φιλιππίνες, η Ταϊλάνδη, η Νέα Ζηλανδία και οι ΗΠΑ. Τα ευρήματα της Seasia Stats είναι συνεπή με έρευνα του 2023 της ασφαλιστικής Ingosstrakh και του Financial University, στην οποία το 58,8% των Ρώσων ερωτηθέντων δήλωσαν ότι είναι ιδιοκτήτες γάτας.
Τα στοιχεία για τα αδέσποτα προέρχονται από ξεχωριστή μελέτη του Centre for Animal Nutrition and Well-being Studies, της φιλοζωικής οργάνωσης Nika και της εταιρείας ερευνών Ipsos.
Η μελέτη υπολογίζει ότι ο συνολικός πληθυσμός αδέσποτων ζώων στη Ρωσία το 2025 θα φτάσει σχεδόν τα 3,6 εκατομμύρια, από τα οποία 2,8 εκατομμύρια είναι γάτες και 800.000 σκύλοι.
Από αυτά, περίπου 170.000 βρίσκονταν σε καταφύγια την περίοδο της έρευνας, ενώ τα υπόλοιπα ζούσαν στους δρόμους. Οι ερευνητές αναφέρουν ότι έως και το 98% των αδέσποτων γατών και σκύλων ήταν κάποτε ζώα συντροφιάς που εγκαταλείφθηκαν από τους ιδιοκτήτες τους.
Οι οργανώσεις προστασίας ζώων κατέγραψαν απότομη αύξηση στις εγκαταλείψεις μετά τη μερική επιστράτευση που ανακοίνωσε η Ρωσία τον Σεπτέμβριο του 2022.
Οι άνδρες που έλαβαν φύλλα πορείας είτε έφευγαν από τη χώρα είτε προετοιμάζονταν για αποστολή και σε πολλές περιπτώσεις δεν μπορούσαν να εξασφαλίσουν φροντίδα για τα ζώα τους ή να βρουν θέση σε καταφύγια.
Σε ιστοσελίδες μικρών αγγελιών, ιδιοκτήτες απειλούσαν ότι θα θανατώσουν τα κατοικίδιά τους αν δεν τα αναλάβει κανείς. Εθελοντές σε καταφύγια ανέφεραν αντίστοιχα τελεσίγραφα από ανθρώπους που παρέδιδαν οι ίδιοι τα ζώα τους.
Στη Ρωσία λειτουργούν 819 καταφύγια, στη συντριπτική τους πλειονότητα ιδιωτικά, μαζί με εκατοντάδες φιλανθρωπικές οργανώσεις και δεκάδες χιλιάδες εθελοντές. Μαζί φροντίζουν από 170.000 έως 250.000 ζώα, δηλαδή όχι περισσότερα από το 5 έως 7% του εκτιμώμενου πληθυσμού αδέσποτων.
Η δημοφιλία της γάτας στην Ανατολική Ευρώπη έχει ιστορικές ρίζες: πριν από την εκβιομηχάνιση της γεωργίας, οι γάτες είχαν πρακτικό ρόλο στα αγροκτήματα, όπου η παρουσία και η μυρωδιά τους απέτρεπαν τα τρωκτικά.
Στη Νοτιοανατολική Ασία, οι ερευνητές συνδέουν την αύξηση της κατοχής γατών με την αστικοποίηση και την άνοδο μιας μεσαίας τάξης.
Οι γάτες ζουν δίπλα στον άνθρωπο εδώ και περίπου 10.000 χρόνια. Σήμερα αποτελούν αγαπημένους συντρόφους των ανθρώπων, μαζί με τα σκυλιά.