Έρευνα από τρεις ισπανικούς φορείς δείχνει ότι ορισμένοι νευρώνες στον ιππόκαμπο διατηρούν παλαιότερες μνήμες, ακόμη κι όταν προστίθενται νέα στοιχεία.
Σκεφτείτε, για παράδειγμα, ένα εργοτάξιο σε εξέλιξη στη γειτονιά σας. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος έχει την ικανότητα να συγκρατεί τρία στάδια της: την αρχική κατάσταση πριν από την ανακαίνιση, τις ίδιες τις εργασίες και το τελικό αποτέλεσμα όταν ολοκληρωθούν. Αλλά, πώς καταφέρνει να μην μπερδεύει αυτές τις τρεις αναμνήσεις;
Το Instituto de Neurociencias, ένα δημόσιο ερευνητικό κέντρο που απαρτίζεται από το CSIC και το Universidad Miguel Hernández, πιστεύει ότι έχει εντοπίσει αυτόν τον νευρολογικό μηχανισμό στη νέα του μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό 'PLOS Biology' (πηγή στα Ισπανικά).
Η ομάδα πίσω από το εργαστήριο Plasticidad de las Redes Neuronales εκτιμά ότι ο εγκέφαλος χρησιμοποιεί γι’ αυτό μια περιοχή του ιππόκαμπου, τον οδοντωτό γύρο, που είναι αφιερωμένη στη δημιουργία νέων αναμνήσεων. Εκεί, ένας συγκεκριμένος τύπος νευρώνων αναλαμβάνει να αναστείλει τη δραστηριότητα άλλων κυττάρων, ώστε να βοηθήσει την ενσωμάτωση των νέων εμπειριών.
Για να το αποδείξει, η ομάδα πειραματίστηκε με ποντίκια, μεταβάλλοντας τον βαθμό αυτής της αναστολής. "Με επίπεδα χαμηλότερα από τα συνήθη, η συμπεριφορά τους ήταν πιο συμβατή με καλύτερη ανάκτηση της μνήμης και με πιο λεπτομερή ανάμνηση", εξηγεί η Encarni Marcos, συνεπικεφαλής της μελέτης και υπεύθυνη για αυτή τη γραμμή έρευνας στο IN CSIC-UMH.
Ωστόσο, δεν υπάρχουν σταθερά επίπεδα αναστολής που να είναι καλύτερα ή χειρότερα για να διατηρηθεί η μέγιστη δυνατή ποσότητα πληροφορίας. Το υπολογιστικό μοντέλο που χρησιμοποίησε η ομάδα στο πείραμα έδειξε ότι, όταν το φορτίο μνήμης είναι μικρότερο, αυτή η μειωμένη ανασταλτική δραστηριότητα είναι ωφέλιμη, αλλά ότι αυτό δεν συμβαίνει όταν η ποσότητα της πληροφορίας αυξάνεται αισθητά.
Η μελέτη υποδηλώνει ότι, ανάλογα με το είδος της ανάμνησης, ο οδοντωτός γύρος του ιππόκαμπου μπορεί να ευνοεί την ενσωμάτωση νέων «inputs» ή, αντίθετα, να διατηρεί πιο σταθερή την υπάρχουσα ανάμνηση απέναντι στα νέα ερεθίσματα· αυτό θα εξαρτάται από τη σημασία του συμφραζομένου ή, όπως το περιγράφει η ομάδα, από τις απαιτήσεις της εκάστοτε εργασίας. "Αυτό που ερμηνεύουμε από αυτά τα αποτελέσματα είναι ότι υπάρχει ένας μηχανισμός που προσαρμόζει δυναμικά τον τρόπο λειτουργίας, χρησιμοποιώντας την αναστολή", καταλήγει η Marcos.