Ενώ στη Λιθουανία πολίτες πλέκουν δίχτυα παραλλαγής και χρηματοδοτούν drones για την Ουκρανία, η στήριξη στη Γερμανία έχει άλλη μορφή. Μια σύγκριση δύο κοινωνιών.
Όποιος επισκέπτεται ένα εμπορικό κέντρο συνήθως πηγαίνει για ψώνια: ρούχα, προϊόντα προσωπικής φροντίδας ή ίσως ένα καινούργιο ζευγάρι παπούτσια. Στο εμπορικό κέντρο CUP, όμως, στη λιθουανική πρωτεύουσα Βίλνιους, υπάρχει και ένας διαφορετικός τρόπος να περάσει κανείς τον χρόνο του και ταυτόχρονα να στηρίξει την Ουκρανία.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Στους «Vilniaus vorai», δηλαδή τις «Αράχνες του Βίλνιους», οι επισκέπτες μπορούν να πλέκουν δίχτυα παραλλαγής για την Ουκρανία. Σχεδόν καθημερινά, στον τέταρτο όροφο του εμπορικού κέντρου, μπορεί κανείς να δει εθελοντές να τυλίγουν τα δίχτυα που μόλις ολοκλήρωσαν. Συχνά, αυτά αποστέλλονται στην Ουκρανία αμέσως μετά την κατασκευή τους.
Την άνοιξη, το καλοκαίρι και το φθινόπωρο οι εθελοντές πλέκουν δίχτυα σε πράσινες και καφέ αποχρώσεις, ενώ τον χειμώνα τα προσαρμόζουν στις καιρικές συνθήκες της Ουκρανίας και τα κάνουν κατάλευκα.
Το εγχείρημα ξεκίνησε στις 13 Απριλίου 2022 από τη Λιθουανική Ένωση Τυφεκιοφόρων, μια παραστρατιωτική οργάνωση, λίγο μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής πλήρους κλίμακας. Από τότε, οι εθελοντές κατασκευάζουν δίχτυα παραλλαγής που συμβάλλουν στην προστασία της ζωής Ουκρανών στρατιωτών, καθώς χρησιμοποιούνται για την κάλυψη στρατιωτικού εξοπλισμού και άλλων αντικειμένων.
Σύμφωνα με τους διοργανωτές, στο πρόγραμμα συμμετέχουν άνθρωποι από ολόκληρη τη Λιθουανία, μέλη της Ένωσης Τυφεκιοφόρων, Ουκρανοί, αλλά και Λευκορώσοι που έχουν βρει καταφύγιο στη χώρα.
Προς το παρόν δεν διαφαίνεται τέλος στο εγχείρημα, καθώς, όπως αναφέρουν οι διοργανωτές, θα συνεχιστεί για όσο διάστημα η Ουκρανία χρειάζεται βοήθεια.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, έως τα τέλη Δεκεμβρίου του 2022 σχεδόν 47.000 άνθρωποι στη Λιθουανία είχαν ήδη προσφερθεί εθελοντικά για να βοηθήσουν την Ουκρανία. Μεταγενέστερα στοιχεία της λιθουανικής κυβέρνησης ανέβασαν τον αριθμό όσων συμμετείχαν σε εθελοντικές πρωτοβουλίες που σχετίζονται με την Ουκρανία σε περισσότερους από 150.000.
Μέχρι σήμερα, ο ρωσικός πόλεμος κατά της Ουκρανίας παραμένει έντονα παρών στην καθημερινότητα της Λιθουανίας. Ουκρανικές σημαίες κυματίζουν όχι μόνο σε κυβερνητικά κτίρια, αλλά και σε πολλά μπαλκόνια και παράθυρα. Στις ηλεκτρονικές πινακίδες των λεωφορείων, δίπλα στον τελικό προορισμό, εμφανίζεται το μήνυμα «Vilnius ♡ Ukraine», ενώ πολίτες, καφέ και εστιατόρια εκφράζουν την αλληλεγγύη τους με αυτοκόλλητα.
Στα τέλη του 2025, το υπουργείο Άμυνας της Λιθουανίας ανακοίνωσε ότι η χώρα θα συνεχίσει και το 2026 να στηρίζει την Ουκρανία «σταθερά και αποφασιστικά, στρατιωτικά και οικονομικά». Για τον σκοπό αυτό προβλέπεται η διάθεση του 0,25% του λιθουανικού ΑΕΠ. Τον Φεβρουάριο του 2026, το Βίλνιους ανακοίνωσε πρόσθετη στρατιωτική βοήθεια ύψους 223 εκατ. ευρώ προς την Ουκρανία.
Γερμανία και Λιθουανία: Πόση στήριξη παρέχουν στην Ουκρανία;
Σύμφωνα με τον Γερμανό καγκελάριο, Φρίντριχ Μερτς, η Γερμανία είναι σήμερα ο μεγαλύτερος υποστηρικτής της Ουκρανίας.
Το Βερολίνο διαθέτει πράγματι πολύ μεγαλύτερα ποσά, ωστόσο η Γερμανία είναι σχεδόν 29 φορές μεγαλύτερη από τη Λιθουανία και έχει περισσότερους από 80 εκατομμύρια κατοίκους επιπλέον σε σχέση με τη βαλτική χώρα.
Από την έναρξη της ρωσικής εισβολής πλήρους κλίμακας, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει διαθέσει ή προβλέψει για τα επόμενα χρόνια περίπου 57,6 δισ. ευρώ σε στρατιωτική υποστήριξη.
Σε αυτά προστίθενται περισσότερα από 43,3 δισ. ευρώ σε διμερή πολιτική και οικονομική βοήθεια, σύμφωνα με στοιχεία του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών.
Μόλις το περασμένο Σαββατοκύριακο, κατά τη διάρκεια αιφνιδιαστικής επίσκεψης στο Κίεβο, ο Μερτς δεσμεύθηκε για επιπλέον 1 δισ. ευρώ σε στρατιωτική βοήθεια και ακόμη 350 εκατ. ευρώ για τον ενεργειακό τομέα.
Σε σχέση, όμως, με το μέγεθος της χώρας, η υποστήριξη της Λιθουανίας έχει μεγαλύτερη βαρύτητα. Για το 2026, η χώρα έχει ανακοινώσει ότι θα διαθέσει το 0,25% του ΑΕΠ της για τη στήριξη του ουκρανικού τομέα άμυνας και ασφάλειας. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 224 εκατ. ευρώ.
Η Γερμανία, από την άλλη πλευρά, έχει προβλέψει στον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό του 2026 12 δισ. ευρώ για την ενίσχυση εταίρων και κρατών που έχουν δεχθεί επίθεση κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου.
Το ποσό αυτό, ωστόσο, δεν αφορά αποκλειστικά την Ουκρανία και επομένως δεν είναι άμεσα συγκρίσιμο με το 0,25% του ΑΕΠ που διαθέτει η Λιθουανία.
Παρόμοια εικόνα προκύπτει και από την υποδοχή ανθρώπων από την Ουκρανία. Η Γερμανία, με περίπου 83,4 εκατομμύρια κατοίκους, έχει σχεδόν 29 φορές μεγαλύτερο πληθυσμό από τη Λιθουανία, η οποία αριθμεί περίπου 2,9 εκατομμύρια κατοίκους.
Παρά τη μεγάλη αυτή διαφορά, σε αναλογία με τον πληθυσμό τους οι δύο χώρες φιλοξενούν παρόμοιο αριθμό ανθρώπων από την Ουκρανία.
Στα τέλη Ιουλίου του 2026, περίπου 1,29 εκατομμύρια Ουκρανοί βρίσκονταν υπό καθεστώς προσωρινής προστασίας στη Γερμανία, ενώ στη Λιθουανία ο αριθμός ήταν λίγο κάτω από 50.000.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Eurostat, αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 17 άτομα ανά 1.000 κατοίκους στη Λιθουανία και 15 ανά 1.000 στη Γερμανία.
Πώς διαφέρει η στήριξη της κοινωνίας των πολιτών στη Λιθουανία και τη Γερμανία
Τόσο στη Γερμανία όσο και στη Λιθουανία δραστηριοποιούνται μη κυβερνητικές οργανώσεις που στηρίζουν την Ουκρανία.
Στη Λιθουανία, μία από τις γνωστότερες είναι η Blue Yellow, η οποία παραδίδει απευθείας στο μέτωπο εξοπλισμό, drones, οπτικά συστήματα και ιατρικό υλικό. Η οργάνωση ιδρύθηκε το 2014 από τον Σουηδό Jonas Oehman και έκτοτε έχει συγκεντρώσει περισσότερα από 121,4 εκατ. ευρώ για την Ουκρανία.
Σε συνάντηση στο Βίλνιους που διοργάνωσε το Ίδρυμα Friedrich Naumann, ο Oehman περιέγραψε τη στήριξη προς την Ουκρανία ως μέρος μιας βαθιά ριζωμένης παράδοσης πολιτικής αντίστασης στη Λιθουανία.
Η παράδοση αυτή συνδέεται, μεταξύ άλλων, με την εμπειρία της χώρας από τον ανταρτοπόλεμο μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Η λογική, όπως εξήγησε, δεν είναι μόνο να αντιστέκονται οι ένοπλες δυνάμεις. Θα πρέπει να μπορούν να συμμετέχουν και οι απλοί πολίτες, ακόμη κι αν δεν υπηρετούν στον στρατό.
Από την έναρξη της ρωσικής εισβολής πλήρους κλίμακας το 2022, έχει αλλάξει και το είδος της βοήθειας που παρέχεται.
Ενώ στην αρχή συγκεντρώνονταν κυρίως προστατευτικός εξοπλισμός, εξαρτήματα για τυφέκια, οπτικά συστήματα και άλλο αμυντικό υλικό, σήμερα τα drones και ο σχετικός εξοπλισμός αντιπροσωπεύουν, σύμφωνα με τη Blue Yellow, περίπου το 80% των αποστολών της.
Για την οργάνωση, αυτή η μεταβολή δείχνει πόσο δραστικά έχει αλλάξει και ο ίδιος ο τρόπος διεξαγωγής του πολέμου.
Και η Γερμανία παίζει σημαντικό ρόλο για τη Blue Yellow. Η οργάνωση διαπιστώνει ότι υπάρχουν πολλοί άνθρωποι στη χώρα που θέλουν να στηρίξουν την Ουκρανία, αλλά αναζητούν συγκεκριμένους τρόπους για να συμβάλουν στην άμυνά της.
Στη Γερμανία, ωστόσο, το ζήτημα πρέπει να προσεγγίζεται διαφορετικά από ό,τι στη Λιθουανία. Σε αυτό παίζει ρόλο και η γερμανική ιστορία.
Και στη Γερμανία υπάρχουν πλέον πρωτοβουλίες πολιτών που χρηματοδοτούν άμεσα στρατιωτικό εξοπλισμό για την Ουκρανία.
Η Ukrainehilfe Oranienburg, για παράδειγμα, συγκεντρώνει χρήματα για αναγνωριστικά drones για ουκρανική μονάδα. Το CHUMAK Volunteer Team από το Έσσεν αναφέρει ότι προμηθεύει, μεταξύ άλλων, οχήματα και drones για τις ουκρανικές αμυντικές δυνάμεις.
Η αρχή σύμφωνα με την οποία οι ίδιοι οι πολίτες χρηματοδοτούν εξοπλισμό για την ουκρανική άμυνα υπάρχει, επομένως, και στη Γερμανία.
Η Blue Yellow πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα: η οργάνωση είναι πλήρως προσανατολισμένη στη στήριξη των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων και, εκτός από drones, παραδίδει και άλλο στρατιωτικό εξοπλισμό.
Σύμφωνα με την ίδια, εκπαιδεύει επίσης Ουκρανούς στρατιώτες στον πόλεμο με drones. Για τη γερμανική αγορά, η οργάνωση αναφέρει ότι επεξεργάζεται γι' αυτό έναν διαφορετικό, ειδικά προσαρμοσμένο τρόπο προσέγγισης.