Οι μαθητές ζητούν από την κυβέρνηση να αντιμετωπίσει ζητήματα που θεωρούν κρίσιμα για την εκπαίδευσή τους, όπως την αναβάθμιση των αιθουσών, τη στήριξη σχολείων σε λιγότερο εύπορες περιοχές, μεταρρυθμίσεις στο σύστημα και τη μείωση των πολύωρων σχολικών ημερών.
Οι μαθητές λυκείων στη Γαλλία επέστρεψαν στα οδοφράγματα, στο πλαίσιο του κινήματος διαμαρτυρίας που ταρακουνά την κυβέρνηση του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν.
Κρίσιμο ερώτημα είναι αν η βία στο περιθώριο των κινητοποιήσεων θα κλιμακωθεί, θολώνοντας τα όρια ανάμεσα στην ειρηνική διαμαρτυρία και τα επεισόδια, και αν η κυβέρνηση Μακρόν θα σκληρύνει ακόμη περισσότερο, πέρα από την ήδη δυναμική, αστυνομική της αντίδραση.
Σύμφωνα με τον υπουργό Εσωτερικών, οι αστυνομικοί πραγματοποίησαν την περασμένη εβδομάδα περισσότερες από 5.000 συλλήψεις, το 85% των οποίων αφορούσε ανηλίκους, σε συμπλοκές μεταξύ μαθητών και δυνάμεων ασφαλείας που άφησαν εκατοντάδες τραυματίες.
Δοκιμασία για την αντοχή και την απήχηση του κινήματος θα αποτελέσει η Τρίτη, όταν το ισχυρό συνδικάτο CGT καλεί και τους εργαζόμενους να βγουν στους δρόμους.
Οι πρώτες διαμαρτυρίες ξέσπασαν στη μητροπολιτική περιοχή του Παρισιού στα μέσα Σεπτεμβρίου.
Καθηγητές και μαθητές κινητοποιήθηκαν για την έλλειψη προσωπικού σε ένα λύκειο, ή lycée, στο Κρετέιγ, στα νοτιοανατολικά προάστια της γαλλικής πρωτεύουσας. Από εκεί, οι αποχές από τα μαθήματα, τα μπλόκα και οι διαδηλώσεις εξαπλώθηκαν σε άλλα προάστια του Παρισιού και στη συνέχεια σε όλη τη χώρα, με κινητοποιήσεις ακόμη και σε λύκεια μικρότερων πόλεων.
Σύμφωνα με τον υπουργό Παιδείας, περίπου 400 ή 500 σχολεία αναγκάστηκαν να κλείσουν λόγω ζημιών ή επιθέσεων που είχαν ως στόχο προσωπικό, και αναμένεται να παραμείνουν κλειστά και στις αρχές αυτής της εβδομάδας. Πάνω από 170 μαθητές και 78 μέλη προσωπικού έχουν τραυματιστεί, όπως λέει.
Από την αρχή, οι μαθητές εστίασαν στις ανισότητες που, όπως λένε, διαπερνούν το σχολικό σύστημα, υποστηρίζοντας ότι η διδασκαλία, οι υποδομές και οι δυνατότητες εξέλιξης δεν είναι το ίδιο καλές για τους μαθητές στις υποβαθμισμένες γειτονιές, παρά την υπόσχεση του εθνικού συνθήματος της Γαλλίας: «Ελευθερία, Ισότητα, Αδελφοσύνη».
Σύμφωνα με φωτογραφίες που ανάρτησε η Κλεμάνς Γκετέ, η βουλευτής της περιφέρειας στην Εθνοσυνέλευση, τα πρώτα πλακάτ διαδηλωτών στο Κρετέιγ έγραφαν: «Πάρα πολλές ανισότητες, έχουμε αγανακτήσει», «Η εκπαίδευση είναι δικαίωμα, όχι προνόμιο» και «Συγγνώμη για την ενόχληση, είναι για το μέλλον μας».
«Ο κόσμος πρέπει να γνωρίζει ότι οι συνθήκες για να σπουδάσει κανείς δεν έχουν καμία σχέση με αυτές που βιώσαμε εμείς», δήλωσε η Σοφί Μπορντί, 50χρονη φιλόλογος στο Παρίσι. «Έχουν επιδεινωθεί δραματικά».
Μαθητές σε άλλα σημεία κατήγγειλαν ότι κατά τη διάρκεια των θερινών καυσώνων ψήνονται σε αίθουσες χωρίς κλιματισμό και ότι τον χειμώνα παγώνουν. Γαλλικά μέσα ενημέρωσης πρόβαλαν βίντεο με αρουραίους που τρέχουν, ταβάνια που έχουν καταρρεύσει, διαρροές, σπασμένα έπιπλα και άλλα προβλήματα σε σχολεία που βρίσκονται σε άθλια κατάσταση.
Οι δαπάνες για την εκπαίδευση είναι από τα πιο βαριά κονδύλια στο κρατικό προσχέδιο προϋπολογισμού που προτείνει η κυβέρνηση Μακρόν για το 2027. Προβλέπονται 65,5 δισ. ευρώ για τα σχολεία, περισσότερα από τα 63,4 δισ. ευρώ που προτείνονται για την άμυνα.
Οι μαθητές διαμαρτύρονται επίσης για τις πολλές ώρες. Στα λύκεια, τα μαθήματα συχνά ξεκινούν στις 8 το πρωί και τελειώνουν νωρίς το βράδυ. Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι υποχρεωτικές διδακτικές ώρες των Γάλλων λυκειόπαιδων είναι από τις υψηλότερες στην Ευρώπη.
«Βλέπω τους καθηγητές μου περισσότερο από την οικογένειά μου», έγραφε ένα πλακάτ νεαρής μαθήτριας που φωτογραφήθηκε από γαλλικά μέσα ενημέρωσης.
Η Γκετέ, η βουλευτής που ανάρτησε φωτογραφίες της από τις πρώτες συναντήσεις της με τους διαδηλωτές στο Κρετέιγ, κρατώντας ντουντούκα, θεωρείται ανερχόμενο στέλεχος του ακροαριστερού κόμματος France Unbowed. Και άλλοι βουλευτές και αιρετοί του France Unbowed έσπευσαν να ταυτιστούν με τις κινητοποιήσεις, συναντώντας μαθητές και στηρίζοντας τα αιτήματά τους.
Ο ηγέτης του France Unbowed, Ζαν-Λικ Μελανσόν, κάλεσε τα μέλη και τους υποστηρικτές του κόμματος να προστατεύουν τους μαθητές από την αστυνομία, παρεμβαίνοντας ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Ο Μελανσόν έχει καταδικάσει αυτό που αποκάλεσε «αγριότητα» αστυνομικών που έχουν κάνει εκτεταμένη χρήση δακρυγόνων και γκλομπ για να διαλύσουν τα πλήθη.
Σε ορισμένους από τους τραυματισμούς στο πρόσωπο που υπέστησαν νεαροί διαδηλωτές θεωρείται πιθανό να οφείλονται σε βλήματα καταστολής ταραχών που χρησιμοποιεί η αστυνομία. Σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, τραυματίες είναι και εκατοντάδες αστυνομικοί.
Οι επικριτές του Μελανσόν κατηγορούν το France Unbowed ότι υποδαυλίζει και χειραγωγεί τους μαθητές για πολιτικό όφελος. Ο Μελανσόν, φλογερός αντικαπιταλιστής, λέει ότι το κόμμα του στηρίζει το κίνημα αλλά δεν το οργανώνει και ότι το θέλει ειρηνικό.
Ο 75χρονος Μελανσόν κατεβαίνει για τέταρτη φορά υποψήφιος για τη γαλλική προεδρία το 2027 και επιχειρεί να κερδίσει τους νέους ψηφοφόρους.
Στις προηγούμενες προεδρικές εκλογές, το 2022, οι νέοι ψήφισαν σε μικρότερο ποσοστό από άλλες ηλικιακές ομάδες, αλλά θα μπορούσαν να βοηθήσουν τον Μελανσόν να περάσει στον καθοριστικό δεύτερο γύρο του Μαΐου – ένα στοίχημα που ποτέ μέχρι σήμερα δεν έχει κερδίσει – αν εκείνος καταφέρει να τους κινητοποιήσει να προσέλθουν στις κάλπες.
«Αυτό που θέλουμε είναι η νεολαία αυτής της χώρας να βγει από αυτή την περίοδο με το κεφάλι ψηλά, έχοντας κερδίσει κάτι και έχοντας μάθει κάτι, και να το θυμηθεί όταν θα πάει να ψηφίσει», δήλωσε ο Μελανσόν την Πέμπτη.