Ο θάνατος μέλους του προσωπικού σε ινστιτούτο καταπολέμησης της πανώλης στη Ρωσία μετά από εργαστηριακό ατύχημα έχει στρέψει την προσοχή στην πανώλη και στους τρόπους μετάδοσής της.
Μέλος του προσωπικού στο ινστιτούτο κατά της πανώλης στο Ιρκούτσκ της Ρωσίας πέθανε αφού έσπασε ένας δοκιμαστικός σωλήνας στο εργαστήριο, μετέδωσαν περιφερειακά μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενα ανώνυμες πηγές προσκείμενες στις υπηρεσίες ασφαλείας της περιοχής.
Οι ρωσικές αρχές ανακοίνωσαν ότι δεν βρήκαν στοιχεία πως η ασθένειά της προκλήθηκε από κάποιο από τα παθογόνα με τα οποία εργαζόταν. Ωστόσο, η υπόθεση έχει σημάνει συναγερμό στη Ρωσία, έπειτα από ανεπιβεβαίωτα δημοσιεύματα που ανέφεραν ότι μπορεί να πέθανε από πνευμονική πανώλη, μια σπανιότερη αλλά ιδιαίτερα σοβαρή μορφή της νόσου που μπορεί να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Ρωσικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι περίπου 200 άνθρωποι που είχαν έρθει σε επαφή με την εργαζόμενη που έχασε τη ζωή της τελούν υπό στενή ιατρική παρακολούθηση και ότι αρκετά νοσοκομεία της περιοχής έκλεισαν και τέθηκαν σε καραντίνα.
«Καθώς... η μόλυνση περιορίστηκε σε εργαστήριο (το οποίο, υποθέτουμε, έχει απολυμανθεί σχολαστικά) και οι άνθρωποι τέθηκαν γρήγορα σε καραντίνα, είναι εξαιρετικά απίθανο να υπάρξει περαιτέρω διασπορά και, παρότι είναι μεταδοτική, είναι απίθανο να έχει την ευκαιρία να εξαπλωθεί», δήλωσε η Alice Hughes, καθηγήτρια επιστήμης διατήρησης στο University of Melbourne, σε σχόλιό της στο Science Media Centre.
Παρ’ όλα αυτά, οι υγειονομικές αρχές παρακολουθούν στενά κάθε εξέλιξη.
Το European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC) ανέφερε στο Euronews ότι «παρακολουθεί στενά την κατάσταση» και βρίσκεται σε επαφή με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO).
«Είμαστε ενήμεροι για την περίπτωση πνευμονίας αγνώστου προέλευσης στην ανατολική Ρωσία, για την οποία υπάρχει υπόνοια ότι πρόκειται για πανώλη. Αυτή η υπόνοια δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί», ανέφερε σε γραπτή δήλωση εκπρόσωπος του οργανισμού.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι, με βάση τις περιορισμένες πληροφορίες που είναι διαθέσιμες μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν αναφορές για δευτερογενή κρούσματα ή για παρατεταμένη μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο και σημείωσε ότι υπάρχει «ελάχιστη μετακίνηση» μεταξύ Ιρκούτσκ και χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, «ιδίως αυτή την περίοδο λόγω του πολέμου της Ρωσίας εναντίον της Ουκρανίας».
Η πανώλη δεν εμφανίζεται στην Ευρώπη εδώ και πάνω από 50 χρόνια· ωστόσο, στην Αφρική αναφέρονται ανθρώπινα κρούσματα, ιδίως στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και τη Μαδαγασκάρη.
Τι λένε οι ειδικοί για τον κίνδυνο;
Παρότι οι πληροφορίες γύρω από το ύποπτο κρούσμα στη Ρωσία είναι πολύ περιορισμένες, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα σποραδικά περιστατικά πνευμονικής πανώλης δεν είναι σπάνια.
«Η πανώλη δεν είναι μια ιστορική ασθένεια», δήλωσε η Zania Stamataki, αναπληρώτρια καθηγήτρια ιικής ανοσολογίας στο University of Birmingham, σε σχόλιό της στο Science Media Centre. «Παραμένει ενδημική σε πληθυσμούς τρωκτικών στην Αφρική, την Ασία και την αμερικανική ήπειρο και ανθρώπινα κρούσματα εμφανίζονται κάθε χρόνο, συμπεριλαμβανομένων εξάρσεων της πνευμονικής μορφής».
Σύμφωνα με τον Brendan Wren, καθηγητή μικροβιακής παθογένεσης στο London School of Hygiene & Tropical Medicine, «δεν θα έπρεπε να υπάρχει υπερβολική ανησυχία, καθώς η μετάδοση της Yersinia pestis μεταξύ ανθρώπων είναι γενικά περιορισμένη».
Τι είναι η πνευμονική πανώλη;
Η πνευμονική πανώλη εκδηλώνεται όταν η πανώλη, μια λοιμώδης νόσος που προκαλείται από βακτήρια, προσβάλλει τους πνεύμονες.
Πρόκειται για τη σοβαρότερη μορφή της νόσου και είναι η μοναδική μορφή πανώλης που μπορεί να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο. Αν δεν αντιμετωπιστεί, έχει ποσοστό θνητότητας από 30% έως 100%.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, είναι ιδιαίτερα μεταδοτική και μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιδημίες μέσω μετάδοσης από άνθρωπο σε άνθρωπο με σωματίδια του αναπνευστικού. Ωστόσο, τα ποσοστά ανάρρωσης είναι υψηλά εφόσον η νόσος εντοπιστεί και αντιμετωπιστεί έγκαιρα.
Η περίοδος επώασης μπορεί να είναι μόλις 24 ώρες και οποιοδήποτε μολυσμένο άτομο μπορεί να τη μεταδώσει σε άλλους ανθρώπους μέσω σωματιδίων του αναπνευστικού.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Η πνευμονική πανώλη αναπτύσσεται όταν τα βακτήρια φθάσουν στους πνεύμονες ασθενούς με αθεράπευτη βουβωνική ή σηψαιμική πανώλη ή όταν ένα άτομο εισπνεύσει μολυσμένα σταγονίδια που αποβάλλονται με τον βήχα από άλλο άτομο ή μολυσμένο ζώο.
Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως μία έως τρεις ημέρες μετά τη μόλυνση. Περιλαμβάνουν σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα, όπως δύσπνοια και βήχα, συχνά με αιματηρά ή υδαρή πτύελα.
Ποια είναι η θεραπεία;
Αν δεν αντιμετωπιστεί, η πνευμονική πανώλη μπορεί να αποβεί ταχύτατα θανατηφόρα. Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία είναι ζωτικής σημασίας για την επιβίωση και τη μείωση των επιπλοκών. Συνήθη αντιβιοτικά που χρησιμοποιούνται κατά των εντεροβακτηριδίων μπορούν, εφόσον χορηγηθούν εγκαίρως, να θεραπεύσουν αποτελεσματικά τη νόσο.
«Η πανώλη είναι μια σοβαρή λοιμώδης νόσος. Ωστόσο, μπορεί να διαγνωστεί και να αντιμετωπιστεί με αντιβιοτικά που είναι εύκολα διαθέσιμα στην Ευρώπη», σημείωσε ο εκπρόσωπος του ECDC.
Σε περιπτώσεις πνευμονικής πανώλης, οι ασθενείς πρέπει να απομονώνονται και οι επαφές τους να εντοπίζονται και να λαμβάνουν θεραπεία, αναφέρει ο οργανισμός στην ιστοσελίδα του.
Υπάρχουν εμβόλια;
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δεν συνιστά εμβολιασμό, παρά μόνο για ομάδες υψηλού κινδύνου, όπως το προσωπικό εργαστηρίων που εκτίθεται συνεχώς στη μόλυνση και εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας.
Επειδή η ανθρώπινη πανώλη είναι σπάνια στις περισσότερες περιοχές του κόσμου, οι υγειονομικές αρχές δεν θεωρούν ότι υπάρχει ανάγκη εμβολιασμού, πέρα από όσους διατρέχουν ιδιαίτερα υψηλό κίνδυνο έκθεσης.