Το Καζακστάν αξιοποιεί κινεζικές επενδύσεις, τεχνολογία και δίκτυα logistics για να υπερβεί τις εξαγωγές πρώτων υλών και να αναπτύξει κόμβο βιομηχανικής και υψηλής προστιθέμενης αξίας παραγωγής.
Το Καζακστάν αξιοποιεί κινεζικό κεφάλαιο και τεχνολογία για να μετασχηματιστεί από εξαγωγέα πρώτων υλών σε περιφερειακό κόμβο βιομηχανίας υψηλής τεχνολογίας και logistics. Η στρατηγική αυτή παρουσιάστηκε στο Kazakhstan-China Investment Forum στο Αλμάτι.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η εκδήλωση έφερε κοντά εκατοντάδες επιχειρήσεις από τις δύο χώρες και, σύμφωνα με την εταιρεία Kazakh Invest, από το φόρουμ προέκυψαν σχεδόν 40 εμπορικά έγγραφα.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο ιδιαίτερα ισχυρών οικονομικών δεσμών ανάμεσα στις δύο χώρες. Οι διμερείς συναλλαγές έφτασαν πέρυσι σε επίπεδο ρεκόρ 42,7 δισ. ευρώ, ενώ οι κινεζικές άμεσες ξένες επενδύσεις στο Καζακστάν ανέβηκαν σε ιστορικό υψηλό 2,4 δισ. ευρώ.
Παρουσιάζοντας μια νέα στρατηγική οικονομικής συνεργασίας ανάμεσα στην Αστάνα και το Πεκίνο, ο πρόεδρος του Καζακστάν Κασίμ-Ζομάρτ Τοκάγεφ δήλωσε:
«Αυτό δημιουργεί μια στέρεη βάση για να περάσει η συνεργασία μας σε νέο επίπεδο – από την υλοποίηση μεμονωμένων επενδυτικών έργων στη δημιουργία ολοκληρωμένων παραγωγικών οικοσυστημάτων και τη κοινή μας είσοδο στις αγορές της Κεντρικής Ασίας, της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης, του Νότιου Καυκάσου και της Ευρώπης. Σε αυτό το πλαίσιο, προτείνω την έναρξη του προγράμματος Kazakhstan-China “Common History, Destiny. Designed and Made in Both China and Kazakhstan.”»
Η νέα προτεραιότητα μετατοπίζεται από τη σκέτη διαμετακόμιση πρώτων υλών στην επεξεργασία εντός χώρας, την τοπική παραγωγή και τις εξαγωγές προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Μετατρέποντας το σιτάρι σε προϊόντα υψηλότερης αξίας
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα προέρχεται από τη γεωργία. Η κινεζική Dalian Hesheng Holdings Group αναπτύσσει ένα συγκρότημα βαθιάς επεξεργασίας σιταριού στη βόρεια πλευρά του Καζακστάν. Το πρώτο στάδιο προβλέπει επενδύσεις περίπου 570 εκατ. ευρώ και αναμένεται να παράγει γλουταμινικό οξύ, γλουτένη και άλλα προϊόντα, αξιοποιώντας τεχνολογία βιοζύμωσης.
Ο στόχος είναι η επεξεργασία χαμηλού περιθωρίου κέρδους ακατέργαστου σιταριού κοντά στην πηγή του σε προϊόντα που αξίζουν πολλαπλάσια πριν από την εξαγωγή.
«Η ιδέα μας είναι να επεξεργαζόμαστε αγροτικό προϊόν όπως το σιτάρι, από 175 ευρώ ανά τόνο, σε τελικό προϊόν που ξεπερνά τα 800 ευρώ ή ακόμη και πάνω από 8.000 ευρώ, και στη συνέχεια να το μεταφέρουμε», είπε στο Euronews ο Sun Yao, αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της Dalian Hesheng Holdings Group.
Η εταιρεία αναφέρει ότι η Κίνα θα είναι ο κύριος προορισμός για την παραγωγή της, αλλά κάποια προϊόντα θα μπορούσαν επίσης να διατεθούν στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αμερική.
Το σχέδιο βρίσκεται σε πιο προχωρημένο στάδιο από ένα απλό μνημόνιο. Το Καζακστάν υπέγραψε φέτος επενδυτική συμφωνία με θυγατρική της Dalian Hesheng.
Τα επίσημα σχέδια προβλέπουν αρχική δυναμικότητα επεξεργασίας ενός εκατομμυρίου τόνων σιταριού ετησίως, με δυνατότητα αύξησης σε τρία εκατομμύρια τόνους καθώς ολοκληρώνονται τα επόμενα στάδια.
Το ζήτημα των logistics
Η εξαγωγή επεξεργασμένων αγαθών από τη μεγαλύτερη περίκλειστη χώρα στον κόσμο εξαρτάται από την αποδοτικότητα των μεταφορών. Αυτό δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στη διαδρομή Trans-Caspian International Transport Route, ή Middle Corridor, που συνδέει την Κίνα με την Ευρώπη μέσω Καζακστάν, Κασπίας, Αζερμπαϊτζάν, Γεωργίας και Τουρκίας.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο Τοκάγεφ, το Καζακστάν αναμένει ότι ο αριθμός των τρένων εμπορευματοκιβωτίων που θα χρησιμοποιούν τον διάδρομο θα φτάσει τα 3.000 ετησίως έως το 2029.
Για τους εξαγωγείς, η διαδρομή προσφέρει σαφή οικονομικά οφέλη. Ο Γιαντικάρ Ιμπραγκίμοφ, εκπρόσωπος της Εθνικής Ένωσης Μεταποιητών Ελαιούχων Σπόρων του Καζακστάν, επισημαίνει ότι τα προϊόντα υψηλότερης προστιθέμενης αξίας είναι οικονομικά πιο συμφέροντα, καθώς όσο αυξάνεται η αξία του προϊόντος τόσο μικρότερο γίνεται το μερίδιο που αναλογεί στο κόστος μεταφοράς, εξαλείφοντας τις ανησυχίες για τις μεταφορικές δαπάνες.
Ο ίδιος αναφέρεται στην ταχύτατα αυξανόμενη εμπορική δραστηριότητα του Καζακστάν με την Κίνα στον τομέα των φυτικών ελαίων. Ένα κοντέινερ με ηλιέλαιο από το Καζακστάν μπορεί να φτάσει στην ανατολική Κίνα σε περίπου 12 ημέρες, όπως είπε, σε σύγκριση με έως και δύο μήνες για τις θαλάσσιες μεταφορές από λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας.
«Δεν θεωρώ την έλλειψη πρόσβασης στη θάλασσα μειονέκτημα για το Καζακστάν», δήλωσε ο Ιμπραγκίμοφ. «Αν ένας αγοραστής στην ανατολική Κίνα παραγγείλει λάδι από λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας, τα χρήματά του δεσμεύονται για ενάμιση ή δύο μήνες. Με το Καζακστάν, το διάστημα είναι το πολύ δύο εβδομάδες.»
Το 2025 το Καζακστάν έγινε ο δεύτερος μεγαλύτερος προμηθευτής ηλιελαίου της Κίνας. Ταυτόχρονα, αναδείχθηκε ως ο τρίτος μεγαλύτερος προμηθευτής πίτας ηλιέλαιου στην ΕΕ. Ο Middle Corridor μπορεί να ανοίξει πρόσβαση προς τη Μέση Ανατολή, την Τουρκία και την Ευρώπη.
Μπορεί το Καζακστάν να περάσει στην παραγωγή υψηλής τεχνολογίας;
Η Nero Group του Καζακστάν και η κινεζική εταιρεία ρομποτικής Ubtech Robotics εργάζονται για την τοπικοποίηση της παραγωγής ρομπότ στο Αλμάτι. Η μονάδα αναμένεται να παράγει έως και 50.000 εκπαιδευτικά κιτ ρομποτικής τον χρόνο, ενώ από το 2027 σχεδιάζεται η τοπικοποίηση ρομπότ υπηρεσιών και ανθρωποειδών ρομπότ.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Nero Group, Γερλάν Ναμπίγεφ, αναφέρει ότι οι εξαγωγές σε άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένων ευρωπαϊκών αγορών, βρίσκονται μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται.
«Η ζήτηση για ρομποτική είναι τεράστια και λαμβάνουμε πολλά αιτήματα από το εξωτερικό. Παρότι προτεραιότητά μας είναι πρώτα η ενίσχυση της εγχώριας δυναμικότητας, η συμφωνία μας με την Ubtech μάς δίνει το δικαίωμα εξαγωγών σε όλη την Κεντρική Ασία, την Ευρασία και δυνητικά στην Ευρώπη», είπε.
Μια καζακική εταιρεία που πουλά κινεζικά αυτοκίνητα στην Ευρώπη
Η Astana Motors, μία από τις μεγαλύτερες αυτοκινητοβιομηχανίες του Καζακστάν, έχει επεκταθεί πέρα από την εγχώρια αγορά, διανέμοντας οχήματα κινεζικών μαρκών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η εταιρεία δραστηριοποιείται πλέον ως διανομέας στην Τσεχία, τη Σλοβακία και την Πολωνία. Ο διευθύνων σύμβουλος Μπεκνούρ Νεσιπμπάγεφ ανέφερε ότι η εταιρεία εξασφαλίζει τα δικαιώματα διανομής, ανταγωνιζόμενη σε διαγωνισμούς άλλους παρόχους.
«Ανταγωνιζόμαστε αυτές τις εταιρείες και κερδίζουμε τους διαγωνισμούς με ανταγωνιστικούς όρους», είπε στο Euronews.
Παράλληλα, οι εγχώριες μονάδες της εταιρείας στο Καζακστάν αυξάνουν την παραγωγή για να καλύψουν την τοπική και περιφερειακή ζήτηση. Στο πλαίσιο νέας συμφωνίας αδειοδότησης που υπογράφηκε το καλοκαίρι με την κινεζική Chery Holding Group, η Astana Motors έβγαλε στην παραγωγή τα πρώτα της οχήματα τον Σεπτέμβριο.