Οι γαλλικοί υδροφορείς παραμένουν σε πολύ ανησυχητικό επίπεδο στις αρχές Οκτωβρίου: τα 2/3 είναι κάτω από τα φυσιολογικά, το 81% πέφτει και η φθινοπωρινή αναπλήρωση αργεί.
Μετά από ένα καλοκαίρι που σημαδεύτηκε από μια εξαιρετικά έντονη ξηρασία, η κατάσταση κάτω από τα πόδια μας παραμένει ιδιαίτερα ανησυχητική.
Σύμφωνα με το τελευταίο δελτίο του Bureau de recherches géologiques et minières (BRGM), που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου, το 66 % των σημείων παρατήρησης των υπόγειων υδροφορέων βρίσκεται κάτω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα (πηγή στα Γαλλικά) (πηγή στα Γαλλικά)την 1η Οκτωβρίου.
Το πιο ανησυχητικό όμως είναι ότι η κατάσταση συνεχίζει να επιδεινώνεται: το 81 % των σταθμών καταγράφει ακόμη πτώση των επιπέδων, ενώ μόλις το 7 % αρχίζει να ανακάμπτει.
Μετά τη φυσιολογική τους πτώση την άνοιξη και το καλοκαίρι, οι φθινοπωρινές βροχές συνήθως αρχίζουν να διεισδύουν στο έδαφος και να τροφοδοτούν τα υπόγεια αποθέματα. Ωστόσο, φέτος η αναπλήρωση ξεκινά πολύ αργά.
Γιατί οι τωρινές βροχές δεν αρκούν για να αναπληρώσουν τους υδροφορείς;
Για να αναπληρωθούν οι υπόγειοι υδροφορείς, το νερό της βροχής πρέπει να διεισδύσει βαθιά στο έδαφος. Αυτή η διαδικασία όμως συναντά τρία εμπόδια:
Η προϋπάρχουσα ξηρασία των εδαφών: μετά από ένα ζεστό και ξηρό καλοκαίρι, τα εδάφη έχουν αφυδατωθεί. Οι πρώτες βροχές χρησιμεύουν πρώτα για να τα επαναϋγρανθούν στην επιφάνεια αντί να τροφοδοτήσουν τα υπόγεια αποθέματα.
Η εξατμισοδιαπνοή: υπό την επίδραση της ζέστης και της βλάστησης, μεγάλο μέρος του βρόχινου νερού εξατμίζεται ή απορροφάται από τα φυτά πριν προλάβει να φτάσει σε μεγαλύτερο βάθος.
Το σωρευμένο έλλειμμα: οι ασθενείς βροχοπτώσεις και οι υψηλές θερμοκρασίες στην αρχή της σεζόν καθυστέρησαν την έναρξη της περιόδου αναπλήρωσης, που συνήθως ξεκινά αυτήν την εποχή.
Η κατάσταση είναι τόσο πιο ανησυχητική όσο είναι σαφώς δυσμενέστερη σε σχέση με πριν από έναν χρόνο. Την 1η Οκτωβρίου 2025, μόνο το 31 % των σημείων παρακολούθησης βρισκόταν κάτω από τα κανονικά επίπεδα, έναντι 66 % σήμερα. Το BRGM κρίνει ότι η κατάσταση του 2026 είναι «εξίσου ανησυχητική με το 2022», παρότι οι υδροφορείς που επηρεάζονται δεν είναι ακριβώς οι ίδιοι.
Σύμφωνα με τον ιστότοπο του BGRM, το 2022 μια εξαιρετική ξηρασία, σε συνδυασμό με χαμηλές βροχοπτώσεις και σημαντικές αντλήσεις, είχε προκαλέσει ιδιαίτερα έντονη πτώση των επιπέδων των υδροφορέων, με τιμές κάτω από τα κανονικά επίπεδα σε μεγάλο μέρος της χώρας.
Και το πρόβλημα φέτος αφορά επίσης τους λεγόμενους «αδρανείς» υδροφορείς, οι οποίοι αντιδρούν αργά στις μεταβολές των βροχοπτώσεων. Ορισμένοι μπορεί να χρειαστούν μήνες, ή και περισσότερο, για να ανασυσταθούν.
Αντίθετα, οι «αντιδρώντες» υδροφορείς μπορούν να ανακάμψουν γρήγορα μετά από αρκετά επεισόδια βροχών. Προς το παρόν όμως, σχεδόν όλοι αυτοί εξακολουθούν να καταγράφουν πτώση.
Η κατάσταση πάντως δεν είναι ομοιόμορφη. Τα επίπεδα είναι πολύ χαμηλά στο Limousin, το Morvan, το Livradois, το Forez, το Vivarais και στα ανατολικά, από τη Champagne έως τη Lorraine, περνώντας από το βόρειο τμήμα της Alsace μέχρι το Jura. Αντίθετα, αρκετοί υδροφορείς στο νοτιοανατολικό τμήμα της χώρας εμφανίζουν ακόμη πιο ευνοϊκά επίπεδα, όπως φαίνεται σε αυτόν τον χάρτη του BRGM.
Το φθινόπωρο θα είναι καθοριστικό
Η αναπλήρωση των υδροφορέων μπορεί ακόμη να ξεκινήσει στις επόμενες εβδομάδες, αλλά θα εξαρτηθεί από τακτικές και έντονες βροχές που θα επιτρέψουν στο νερό να διεισδύσει στο έδαφος. Λίγα μεμονωμένα επεισόδια βροχόπτωσης δεν θα αρκούν απαραίτητα για να καλυφθεί το σωρευμένο έλλειμμα.
Το BRGM εκτιμά ότι οι πιο αργοί υδροφορείς πιθανότατα θα συνεχίσουν να υποχωρούν μέχρι τα τέλη του φθινοπώρου. Για τους υπόλοιπους, όλα θα εξαρτηθούν από τις βροχοπτώσεις που θα ακολουθήσουν.
Στις περιοχές με τα μεγαλύτερα ελλείμματα, μπορεί να χρειαστεί ένας χειμώνας πιο υγρός από το κανονικό ώστε τα επίπεδα να επιστρέψουν κοντά στα συνήθη.
Το διακύβευμα είναι σημαντικό: τα υπόγεια νερά παρέχουν σχεδόν τα δύο τρίτα του πόσιμου νερού και πάνω από το ένα τρίτο του νερού που χρησιμοποιεί η γεωργία στη Γαλλία, ένας τομέας του οποίου η δραστηριότητα έχει ήδη πληγεί από την ξηρασία του 2026.
Ωστόσο, οι εποχικές προβλέψεις παραμένουν αβέβαιες. Η Météo-France δεν προβλέπει ένα σενάριο αρκετά ακριβές ώστε να ανακοινώσει αν το φθινόπωρο στη Γαλλία θα είναι συνολικά ξηρό ή υγρό.