Η Μαρίκαρμεν έφυγε από τη ζωή λίγες ημέρες μετά τη βίαιη έξωσή της από το σπίτι όπου ζούσε επί 70 χρόνια – Η υπόθεσή της πυροδότησε πολιτική κρίση και πρόωρες εκλογές – Νέες κινητοποιήσεις στη μνήμη της
Η Μαρία ντελ Κάρμεν Αμπασκάλ, γνωστή ως Μαρίκαρμεν, η 87χρονη γυναίκα της οποίας η έξωση από το σπίτι όπου ζούσε επί πολλά χρόνια στη Μαδρίτη προκάλεσε πανεθνικές διαδηλώσεις στην Ισπανία και πυροδότησε μια πολιτική κρίση που κορυφώθηκε με την προκήρυξη πρόωρων εκλογών, πέθανε την Τετάρτη ενώ νοσηλευόταν.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ έσπευσε μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης να εκφράσει τα συλλυπητήριά του, αφού ακτιβιστές για το δικαίωμα στη στέγη και η δικηγόρος της Αμπασκάλ ανακοίνωσαν τον θάνατό της. Γνωστή ευρέως ως «Μαρίκαρμεν», είχε μετατραπεί σε σύμβολο για τους ενοικιαστές που παλεύουν με την κρίση προσιτής στέγασης στην Ισπανία.
«Όλη μου η αγάπη στην οικογένεια και στους αγαπημένους της Μαρίκαρμεν», έγραψε ο Σάντσεθ σε ανάρτηση στο X. «Μια αγκαλιά επίσης σε όλους όσοι νιώθουμε σήμερα αυτή την απώλεια ως δική μας. Ας αναπαυθεί εν ειρήνη».
Η συγκίνηση στον δρόμο μετατράπηκε σε οργή ανάμεσα στους διαδηλωτές που είχαν συγκεντρωθεί κοντά στο ισπανικό Κοινοβούλιο και φώναζαν συνθήματα: «Η Μαρίκαρμεν ζει, ο αγώνας συνεχίζεται!».
«Πάρα πολλή λύπη. Και πάνω απ’ όλα η σκέψη ότι εκείνη είναι η αιτία, η κεφαλή όλης αυτής της επανάστασης που έχει συμβεί, και ότι δεν μπορεί να τη δει», είπε η Ιθιάρ Λόπεθ, 32χρονη ψυχολόγος και διαδηλώτρια στην πρωτεύουσα, τη Μαδρίτη.
«Με στενοχωρεί πολύ που δεν μπορεί να δει αν θα βγει κάτι από όλο αυτό. Αυτό είναι που με θυμώνει περισσότερο, ειλικρινά».
Οι Ισπανοί, όλο και πιο απογοητευμένοι από το κόστος στέγασης, βγαίνουν κατά διαστήματα στους δρόμους στις μεγάλες πόλεις ζητώντας δράση από τους νομοθέτες.
Μια νέα έκρηξη αγανάκτησης σάρωσε την Ιβηρική χώρα από τις 23 Σεπτεμβρίου, όταν η Μαρίκαρμεν, που κινούνταν με αναπηρικό αμαξίδιο, μεταφέρθηκε σε φορείο έξω από το σπίτι όπου ζούσε επί επτά δεκαετίες, αφότου η αστυνομία απέκλεισε τον δρόμο και απομάκρυνε τους διαδηλωτές.
Μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο λόγω της εύθραυστης κατάστασης της υγείας της. Οι τηλεοπτικές εικόνες της έξωσης οδήγησαν χιλιάδες ανθρώπους να διαδηλώσουν στη Μαδρίτη και σε άλλες πόλεις σε όλη τη χώρα.
Η δικηγόρος της Μαρίκαρμεν, Μπεατρίς Ντούρο, δεν αποκάλυψε τα αίτια του θανάτου όταν τα επιβεβαίωσε στο ραδιόφωνο Cadena Ser. Η Ντούρο είπε ότι η ίδια και οι ακτιβιστές ήταν όλοι συντετριμμένοι.
«Η υπόθεση της Μαρίκαρμεν, που τράβηξε την προσοχή των μέσων ενημέρωσης και έκανε τον γύρο του κόσμου, μας αφήνει την εικόνα της ντροπιαστικής βίας τέτοιου είδους εξώσεων και του αντίκτυπου που μπορούν να έχουν στην υγεία των ανθρώπων», είπε η Ντούρο.
Υπήρχε η προσδοκία ότι θα επέστρεφε στο σπίτι της μετά την έξοδό της από το νοσοκομείο. Η εταιρεία ακινήτων που την απέβαλε για να νοικιάσει το ακίνητο σε πολύ υψηλότερη τιμή υπαναχώρησε τελικά υπό το βάρος της τεράστιας δημόσιας πίεσης και συμφώνησε να της επιτρέψει να επιστρέψει στο διαμέρισμα.
«Αν και επετεύχθη μια ιστορική συμφωνία που θα της επέτρεπε να επιστρέψει στο σπίτι της, η λύση αυτή ήρθε πολύ αργά», ανέφερε σε ανακοίνωσή της την Τετάρτη η Ένωση Ενοικιαστών Μαδρίτης. «Ήταν μια απολύτως αποτρέψιμη κατάσταση, που ήρθε μετά από μια βασανιστική δοκιμασία».
Το μέσο ενοίκιο στην Ισπανία έχει σχεδόν διπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία. Η κυβέρνηση ανέφερε ότι το 26% των Ισπανών που νοικιάζουν κατοικία δαπανούν κατά μέσο όρο το 40% του εισοδήματός τους για ενοίκιο και λογαριασμούς κοινής ωφέλειας, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου το 18% των ενοικιαστών δαπανά αντίστοιχο ποσοστό.
Οι διαδηλωτές που έχουν κατασκηνώσει στην κεντρική πλατεία Πουέρτα ντελ Σολ της Μαδρίτης τήρησαν ενός λεπτού σιγή όταν έμαθαν για τον θάνατό της.
Η Μαρίκαρμεν πέρασε σχεδόν όλη της τη ζωή στο διαμέρισμα, όπου αρχικά ζούσε με τους γονείς και τον αδελφό της. Αργότερα εργάστηκε ως γραμματέας στο διοικητικό συμβούλιο φαρμακευτικής εταιρείας, σύμφωνα με ισπανικά μέσα ενημέρωσης.
Μετά τη συνταξιοδότησή της, το 1998, περνούσε τις μέρες της περπατώντας στη γειτονιά, κάνοντας δουλειές και φροντίζοντας τα πολύτιμα αντικείμενα του σπιτιού της.
Ισπανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι ανάμεσα στα ελάχιστα πράγματα που πήρε μαζί της στο νοσοκομείο ήταν ασπρόμαυρες οικογενειακές φωτογραφίες.
«Η Μαρίκαρμεν ήθελε μόνο να πεθάνει στο σπίτι της. Δεν ζητούσε τίποτε άλλο», είπε ο 22χρονος Ευχένιο Μέλτσορ σε διαδήλωση στη Μαδρίτη.
«Πέθαινε στο σπίτι της και λίγο έλειψε να πεθάνει εκεί. Την έχουν σκοτώσει. Δηλαδή, δεν υπάρχει άλλη λέξη γι’ αυτό, και ελπίζω όσοι είναι υπεύθυνοι να πληρώσουν και να δικαστούν».