Euronews Next αποκλειστικό: Ένα λεωφορείο χωρίς οδηγό μεταφέρει πλέον εργαζόμενους και ανταλλακτικά αεροσκαφών στο αεροδρόμιο του Ταλίν, χωρίς συνοδούς ασφαλείας.
Τα αυτόνομα αυτοκίνητα και τα μίνι λεωφορεία δεν είναι πια σπάνια στους δρόμους των πόλεων, όμως τα αεροδρόμια, με τους εξαιρετικά αυστηρούς κανόνες ασφαλείας τους, είναι μια διαφορετική υπόθεση.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Στο αεροδρόμιο του Ταλίν, η εσθονική εταιρεία Auve Tech έχει πλέον σε λειτουργία τα μίνι λεωφορεία MiCa σε διαδρομές που περνούν κοντά σε σταθμευμένα αεροσκάφη, για πρώτη φορά χωρίς χειριστή ασφαλείας μέσα στο όχημα. Είναι ένα βήμα που, όπως ελπίζει η εταιρεία, θα επιτρέψει στις αυτόνομες μεταφορές να σταθούν οικονομικά και ίσως να επεκταθούν και σε άλλα αεροδρόμια.
Τα μίνι λεωφορεία στο Ταλίν εξυπηρετούν την Magnetic MRO, μια εταιρεία συντήρησης αεροσκαφών με υπόστεγα σε αντίθετες πλευρές του αεροδρομίου. Μεταφέρουν εργαζομένους, εργαλεία και ανταλλακτικά ανάμεσα στις εγκαταστάσεις όλη την ημέρα.
Για να φτάσουν σε αυτό το σημείο χρειάστηκαν χρόνια. Η Auve Tech άρχισε να δοκιμάζει την τεχνολογία της στο αεροδρόμιο το 2023 και η εμπορική υπηρεσία ξεκίνησε το 2025, αρχικά με υποχρεωτική παρουσία χειριστή ασφαλείας μέσα στο όχημα. Η αφαίρεση αυτού του ανθρώπου ήταν το δύσκολο κομμάτι.
«Όταν κάνεις μια διαδρομή μέσα στο αεροδρόμιο, είναι εντελώς άλλη ιστορία. Υπάρχουν τόσα πολλά επίπεδα κανόνων ασφαλείας με τα οποία πρέπει να συμμορφώνεσαι», είπε στο Euronews Next ο Deivis Sepp, επικεφαλής λειτουργίας στόλου στην Auve Tech. «Γι’ αυτό το να πάρουμε την άδεια είναι κάπως θαύμα».
Ο Sepp είπε ότι το συμβούλιο ασφαλείας του αεροδρομίου εξέταζε κάθε εβδομάδα τα δεδομένα λειτουργίας των μίνι λεωφορείων σε όλη τη διάρκεια της δοκιμαστικής περιόδου.
«Έχουν συγκεντρωθεί τεραμπάιτ επί τεραμπάιτ δεδομένων», είπε ο Sepp στο Euronews Next. «Δεν μας δίνουν την άδεια λέγοντας απλώς “εντάξει, προχωρήστε, κάντε αυτό που θέλετε, κάντε την καινοτομία”. Δεν λειτουργεί έτσι».
Πώς λειτουργεί το MiCa
Το MiCa είναι ένα μικρό ηλεκτρικό μίνι λεωφορείο που η Auve Tech παρουσίασε τον Οκτώβριο του 2022. Έχει σχεδιαστεί για μεταφορές «τελευταίου χιλιομέτρου» σε προχαρτογραφημένες περιοχές και μεταφέρει έως οκτώ επιβάτες. Το MiCa κατατάσσεται στο Επίπεδο 4 αυτόνομης οδήγησης, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να κινείται μόνο του χωρίς άνθρωπο στο τιμόνι, αλλά μόνο μέσα σε καθορισμένες συνθήκες, όπως σε μια προχαρτογραφημένη διαδρομή.
Για να «βλέπει» το περιβάλλον του, το μίνι λεωφορείο χρησιμοποιεί δέκα κάμερες και επτά αισθητήρες λέιζερ, που του προσφέρουν πανοραμική κάλυψη 360 μοιρών. Δεν κινείται ελεύθερα ανάμεσα στα αεροπλάνα, ακολουθεί μια σταθερή διαδρομή με ενσωματωμένους κανόνες και αντιδρά άμεσα σε κάθε πιθανό εμπόδιο.
«Βλέπει αρκετά μπροστά ώστε να μπορεί να πάρει μια απόφαση», είπε ο Sepp στο Euronews Next. «Βρισκόμαστε σε μια διασταύρωση, κοιτάζει από τη μία πλευρά στην άλλη και, αν είναι ασφαλές να κινηθεί, ξεκινά».
Το μίνι λεωφορείο αντιδρά και σε μικρούς κινδύνους. Ο δημοσιογράφος του Euronews αναγκάστηκε να πιαστεί από μια χειρολαβή όταν το όχημα φρέναρε απότομα στη μέση της διαδρομής, προφανώς για ένα πουλί που διέσχιζε τη διαδρομή του.
«Μικρά πουλιά πετούν εδώ γύρω και το όχημα ανιχνεύει οτιδήποτε βρίσκεται κοντά του», είπε ο Sepp στο Euronews Next. «Οπότε, φυσικά, για εμάς η ασφάλεια έρχεται πρώτη».
Οι άνθρωποι παραμένουν μέρος του συστήματος, αλλά από απόσταση. Το όχημα παίρνει μόνο του τις αποφάσεις του, ενώ ένας απομακρυσμένος χειριστής σε αίθουσα τηλεπαρακολούθησης το επιτηρεί.
«Το όχημα αποφασίζει τι θα κάνει, αν θα το κάνει και πότε θα το κάνει», είπε ο Sepp στο Euronews Next. «Αν όμως προκύψει κάποιο πρόβλημα, ζητά άδεια από τον χειριστή στην αίθουσα τηλεπαρακολούθησης».
Να βγουν τα νούμερα
Για την Auve Tech, η απομάκρυνση του χειριστή μέσα στο όχημα είναι ένα κρίσιμο οικονομικό βήμα. Ο Taavi Rõivas, πρόεδρος του εποπτικού συμβουλίου και πρώην πρωθυπουργός της Εσθονίας, είπε ότι η παρουσία χειριστή ασφαλείας επί του οχήματος «δεν έχει ιδιαίτερο εμπορικό νόημα».
«Οι ρυθμιστικές απαιτήσεις εξακολουθούν να επιβάλλουν να υπάρχει άνθρωπος στην αλυσίδα, αλλά ένας άνθρωπος μπορεί να επιβλέπει ή να παρακολουθεί εξ αποστάσεως πολλά οχήματα», είπε ο Rõivas στο Euronews Next.
Τοποθέτησε το σημείο στο οποίο η υπηρεσία βγαίνει οικονομικά περίπου στα τρία οχήματα ανά απομακρυσμένο χειριστή.
«Αν παρακολουθείς τρία οχήματα ταυτόχρονα, βλέπεις τι κάνουν και, αν χρειαστεί, δίνεις κάποιες μικρές οδηγίες, τότε μπορούμε να φτάσουμε την τιμή των οχημάτων με ανθρώπινο οδηγό», είπε ο Rõivas στο Euronews Next.
«Μόλις μπορέσουμε να προσφέρουμε αυτή την υπηρεσία με αυτόν τον τρόπο, πιστεύω ότι η κλιμάκωση των υπηρεσιών μεταφοράς με αυτόνομα οχήματα θα είναι πολύ, πολύ γρήγορη».
Ο βασικός τους πελάτης ήδη βλέπει τα οφέλη στο κόστος και στην αξιοπιστία. Ο Risto Mäeots, διευθύνων σύμβουλος της Magnetic Group, είπε ότι η εταιρεία του διανύει «σχεδόν 50.000 χιλιόμετρα κάθε χρόνο» ανάμεσα στα υπόστεγά της. Πριν από τα μίνι λεωφορεία, έπρεπε να χρησιμοποιούν μόνο ανθρώπινους οδηγούς, κάτι που κάποιες φορές δημιουργούσε δικά του προβλήματα.
«Αντιμετωπίζαμε πολλά ζητήματα αξιοπιστίας. Για παράδειγμα, οι άνθρωποι μπορεί να αρρωστήσουν και υπήρχε ανακύκλωση προσωπικού», είπε ο Mäeots στο Euronews Next. «Αποδείχθηκε ότι ήταν μια μεγάλη πρόκληση».
Περιέγραψε τις μεταφορές ως κέντρο κόστους για μια επιχείρηση συντήρησης, όχι ως πηγή εσόδων. Πρόσθεσε επίσης ότι η εταιρεία του, η οποία ανταγωνίζεται πολύ μεγαλύτερους παίκτες της αεροπορίας, πρέπει να είναι ευρηματική για να επιβιώσει.
«Μισοαστειευόμαστε ότι δεν έχουμε δικαίωμα ύπαρξης, επειδή είμαστε μια μικρή εταιρεία απέναντι σε μεγάλους παίκτες της αεροπορίας», είπε ο Mäeots στο Euronews Next. «Οπότε, για να υπάρχουμε, πρέπει πραγματικά να σκεφτόμαστε έξω από τα συνηθισμένα».
«Νομίζαμε ότι θα χρησιμοποιείται κυρίως από ανθρώπους, αλλά τώρα βλέπουμε ότι εξίσου σημαντικό μέρος είναι η μεταφορά ανταλλακτικών ανάμεσα στα υπόστεγα», είπε ο Mäeots στο Euronews Next. Ογκώδη αντικείμενα εξακολουθούν να μεταφέρονται με συμβατικά οχήματα λόγω των περιορισμών μεγέθους.
Η Auve Tech θέλει τώρα να μεταφέρει αυτό το μοντέλο και αλλού. Ο Rõivas είπε ότι ο άμεσος στόχος είναι ο μεγάλος αριθμός υπηρεσιών μίνι λεωφορείων «τελευταίου χιλιομέτρου» που λειτουργούν σε κλειστά περιβάλλοντα, όπως εταιρικές πανεπιστημιουπόλεις, όπου οι ρυθμιστικές αρχές δυσκολεύονται λιγότερο να επιτρέψουν οχήματα χωρίς χειριστές ασφαλείας.
«Σε παγκόσμιο επίπεδο υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες, αν όχι εκατομμύρια, υπηρεσίες μίνι λεωφορείων τελευταίου χιλιομέτρου μόνο σε κλειστά περιβάλλοντα», είπε ο Rõivas στο Euronews Next. «Βλέπουμε ότι μπορούμε είτε να φτάσουμε την τιμή είτε να ξεπεράσουμε προς τα κάτω την τιμή της τωρινής υπηρεσίας».
Όπως είπε, ενδιαφέρον έρχεται από την Ευρώπη, την Ιαπωνία, το Άμπου Ντάμπι και τις ΗΠΑ. Εκπρόσωποι άλλων αεροδρομίων επισκέπτονται το Ταλίν «σχεδόν ένα αεροδρόμιο την εβδομάδα» για να δουν πώς λειτουργεί η υπηρεσία. Ορισμένοι εξετάζουν το ενδεχόμενο να μεταφέρουν επιβάτες VIP ή να μετακινούν επιβάτες ανάμεσα στις πύλες με τέτοια μίνι λεωφορεία.
«Περιμένουμε πολύ σύντομα ανακοινώσεις ότι πολύ μεγαλύτερα αεροδρόμια από το Ταλίν θα έχουν παρόμοια υπηρεσία σε λειτουργία», είπε ο Rõivas στο Euronews Next.
Ο Sepp εμφανίζεται βέβαιος για την κατεύθυνση. «Πιστεύω ότι μέσα στα επόμενα 10 χρόνια, οι αυτόνομες λύσεις μεταφοράς στο εσωτερικό των αεροδρομίων θα είναι κάτι συνηθισμένο», είπε στο Euronews Next.