Ρωσία: Θάνατος εργαζομένης σε ινστιτούτο πανώλης – Τα ερωτήματα για τα βιολογικά όπλα

Μετά τον θάνατο μιας εργαστηριακής βοηθού στη Ρωσία, πολιτικοί και μέσα ενημέρωσης, κυρίως στις ΗΠΑ, αναφέρονται σε ένα δίκτυο εργαστηρίων, στα οποία, κατά τη σοβιετική εποχή, φέρεται να δοκιμάζονταν βιολογικά όπλα.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Οι ρωσικές αρχές αποδίδουν τον θάνατο σε πνευμονία άγνωστης αιτιολογίας και δηλώνουν ότι δεν έχουν εντοπιστεί κρούσματα πανώλης. Ο ΠΟΥ έχει ζητήσει περισσότερες πληροφορίες

Το Ινστιτούτο Έρευνας για την Πανώλη στο Ιρκούτσκ αποτελούσε εδώ και δεκαετίες κέντρο συγκέντρωσης εξαιρετικά μολυσματικών στελεχών της πανώλης, του άνθρακα και άλλων παθογόνων. Επισήμως, αυτά τα ρωσικά εργαστήρια εξυπηρετούν την προστασία της δημόσιας υγείας, ωστόσο, σύμφωνα με μια αμερικανική μελέτη, τα εργαστήρια για την πανώλη συνεργάζονταν με τα προγράμματα βιολογικών όπλων της ΕΣΣΔ, όπως αναφέρει η «New York Post (πηγή στα Γερμανικά) ».

Το Euronews ρώτησε τον ειδικό σε θέματα βιολογικών όπλων, Δρ. Μίρκο Χίμελ, από το Πανεπιστήμιο του Αμβούργου, σχετικά με την έρευνα για όπλα με παθογόνα της πανώλης. Ο επιστήμονας εξηγεί ότι πρέπει να γίνεται διάκριση μεταξύ της αμυντικής έρευνας, η οποία επιτρέπεται από το διεθνές δίκαιο —εν συντομία, της έρευνας για τη βιοάμυνα— και της απαγορευμένης επιθετικής έρευνας για βιολογικά όπλα και μεθόδους βιολογικού πολέμου.

Υπάρχουν ύποπτες περιπτώσεις έρευνας για βιολογικά όπλα

«Η έρευνα βιοάμυνας, η οποία σίγουρα θα ασχοληθεί και με τον παθογόνο παράγοντα της πανώλης ως βιολογικό όπλο, πραγματοποιείται σε πολλές χώρες που διαθέτουν τον κατάλληλο τεχνικό, ανθρώπινο και οικονομικό εξοπλισμό. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι ΗΠΑ, η Μεγάλη Βρετανία, η Ρωσία, η Κίνα, χώρες της ΕΕ όπως η Γερμανία, η Γαλλία και άλλες. Δεν υπάρχουν λεπτομερείς πληροφορίες που να έχουν δημοσιοποιηθεί από τα κράτη σχετικά με την επιθετική έρευνα για βιολογικά όπλα, έχουν όμως αναφερθεί αντίστοιχες υποψίες. Ειδικότερα, οι ΗΠΑ υποψιάζονται ότι η Κίνα, η Ρωσία, η Βόρεια Κορέα και το Ιράν διεξάγουν επιθετικά προγράμματα βιολογικών όπλων.»

Σύμφωνα με τον Μίρκο Χίμελ, η έρευνα στον τομέα της βιοάμυνας θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως πρόσχημα για επιθετικά προγράμματα βιολογικών όπλων.

Τα βακτήρια της πανώλης θα μπορούσαν να ψεκαστούν ως ομίχλη σταγονιδίων

Το Euronews ρώτησε επίσης τον ειδικό σε θέματα βιολογικών όπλων πώς θα μπορούσαν —θεωρητικά— να χρησιμοποιηθούν τα βακτήρια της πανώλης ως όπλα. Ο επιστήμονας εξηγεί: «Εάν κρατικοί φορείς, παρά τη διεθνώς συμφωνημένη απαγόρευση, έχουν αναπτύξει και διαθέτουν έτοιμα προς χρήση βιολογικά όπλα με τον αιτιολογικό παράγοντα της πανώλης ως δραστική ουσία, τότε, για παράδειγμα, στα θύματα μιας επίθεσης με βιολογικά όπλα που περιέχουν τον αιτιολογικό παράγοντα της πανώλης θα μπορούσε να προκληθεί πνευμονική πανώλη μέσω της εισπνοής του αιωρούμενου αιτιολογικού παράγοντα.»

Βέβαια, τέτοια προγράμματα είναι γενικά απόρρητα. «Μπορεί όμως, για παράδειγμα, να υποτεθεί η προγραμματισμένη διασπορά του παθογόνου της πανώλης ως βιολογικού όπλου υπό μορφή βιοαερολυμάτων («εκνεφωμένα σταγονίδια») μέσω αεροσκαφών ή εκρηκτικών μηχανισμών», αναφέρει ο Himmel.

Η έρευνα στον τομέα των βιολογικών όπλων δεν μπορεί να ελεγχθεί

Από τεχνική άποψη, δεν είναι επί του παρόντος δημόσια γνωστά επιθετικά οπλοστάσια βιολογικών όπλων από κράτη, εξηγεί ο εμπειρογνώμονας, παρά τη Σύμβαση για τα Βιολογικά Όπλα (BWÜ) του 1975, η οποία αποτελεί σύμβαση αποστρατιωτικοποίησης και ελέγχου των εξοπλισμών, «η σύμβαση απαγόρευσης στερείται μηχανισμού επαλήθευσης για τον έλεγχο της τήρησης της σύμβασης από τα κράτη μέλη».

Σύμφωνα με τον Μίρκο Χίμελ, «δεν θα έπρεπε λοιπόν να υπάρχουν βιολογικά όπλα που βασίζονται στον παθογόνο παράγοντα της πανώλης ως βιολογικό όπλο», ωστόσο αυτό δεν μπορεί να επαληθευτεί πραγματικά. «Για την κοινωνία των πολιτών, λόγω της απουσίας καθεστώτος επαλήθευσης στη Σύμβαση για τα Βιολογικά Όπλα, παραμένει ασαφές εάν και σε ποιο βαθμό τα κράτη διεξάγουν έρευνα στον τομέα των βιολογικών όπλων.»