Καθώς ορισμένοι στη Δύση έσπευσαν να κατηγορήσουν τη Ρωσία για σαμποτάζ στη δική της διαδρομή εξαγωγής φυσικού αερίου, Γερμανοί ερευνητές εντόπισαν πυρήνα Ουκρανών που θεωρούνται οι φερόμενοι δράστες.
Ένας Ουκρανός πρώην αξιωματικός του στρατού αναμένεται να γίνει ο πρώτος που θα οδηγηθεί σε δίκη για τις βομβιστικές επιθέσεις στους αγωγούς Nord Stream το 2022, όταν η διαδικασία ξεκινήσει σε γερμανικό δικαστήριο την Τετάρτη.
Τον Σεπτέμβριο εκείνης της χρονιάς, επτά μήνες μετά τη γενικευμένη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μια σειρά εκρήξεων στον βυθό της Βαλτικής Θάλασσας προκάλεσε ζημιές σε τρεις από τους τέσσερις αγωγούς Nord Stream, που είχαν σχεδιαστεί για τη μεταφορά ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη.
Την ώρα που ορισμένοι στη Δύση έσπευσαν να κατηγορήσουν τη Ρωσία ότι σαμποτάρισε η ίδια τη δική της εξαγωγική οδό, Γερμανοί ερευνητές εντόπισαν έναν πυρήνα Ουκρανών που, όπως λένε, ήταν οι φερόμενοι δράστες.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι ο Sergiy Kuznietsov, πρώην αξιωματικός ειδικών δυνάμεων της Ουκρανίας, ηγήθηκε ομάδας δυτών, ενός ειδικού σε εκρηκτικά και ενός καπετάνιου σκάφους, οι οποίοι τοποθέτησαν εκρηκτικά στους αγωγούς.
Ο Kuznietsov, που συνελήφθη πέρυσι στην Ιταλία και εκδόθηκε στη Γερμανία, θα βρεθεί αντιμέτωπος με κατηγορίες, μεταξύ των οποίων διάπραξη "εγκλήματος πολέμου", επίθεση σε πολιτικές υποδομές και πρόκληση έκρηξης.
Λίγο πριν ξεκινήσει η ακροαματική διαδικασία στη βόρεια πόλη του Αμβούργου, μια μικρή ομάδα φιλοουκρανών διαδηλωτών πραγματοποίησε συγκέντρωση έξω από το δικαστήριο.
Κρατούσαν πλακάτ με συνθήματα "Η Ρωσία είναι τρομοκράτης" και "Τι είναι εγκλήματα πολέμου; Ένας ανατιναγμένος αγωγός; Ή ο βομβαρδισμός κτιρίων και η δολοφονία ανθρώπων;"
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, ο Kuznietsov εισήλθε στη Γερμανία στις αρχές Σεπτεμβρίου 2022, χρησιμοποιώντας πλαστό ουκρανικό διαβατήριο και, μαζί με τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας δολιοφθοράς, επιβιβάστηκε σε ένα νοικιασμένο γιοτ στη γερμανική πόλη-λιμάνι της Βαλτικής, το Ρόστοκ.
Σύμφωνα με τις κατηγορίες, στο γιοτ φορτώθηκαν μεγάλες ποσότητες εκρηκτικών στρατιωτικού τύπου και απέπλευσε προς σημείο όπου οι αγωγοί διέρχονταν κάτω από τη Βαλτική Θάλασσα, κοντά στο δανέζικο νησί Μπόρχολμ.
Κατόπιν, οι δύτες φέρονται να τοποθέτησαν στους αγωγούς εκρηκτικά με χρονικούς πυροκροτητές, τα οποία εξερράγησαν λίγες ημέρες αργότερα.
Επιθέσεις δολιοφθοράς
Οι δικηγόροι του Kuznietsov επιχείρησαν χωρίς επιτυχία να αμφισβητήσουν τη δικαιοδοσία του γερμανικού δικαστηρίου επί των επιθέσεων και έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι ενδέχεται να υποστηρίξουν πως οι αγωγοί ήταν νόμιμοι στρατιωτικοί στόχοι στον αγώνα της Ουκρανίας κατά της ρωσικής εισβολής.
Ο κατηγορούμενος θα αρνηθεί να καταθέσει στη δίκη, καθώς τα πρώην μέλη των ειδικών δυνάμεων της Ουκρανίας απαγορεύεται να μιλούν δημόσια για τη δουλειά τους όταν υπηρετούν στον στρατό, μετέδωσε την Τετάρτη το περιοδικό Stern.
Οι αγωγοί κατασκευάστηκαν και ανήκαν σε εταιρική κοινοπραξία με επικεφαλής τον ρωσικό ενεργειακό κολοσσό Gazprom.
Τη στιγμή των εκρήξεων, κανένας από αυτούς δεν βρισκόταν σε λειτουργία.
Η Μόσχα είχε ήδη αναστείλει τις παραδόσεις φυσικού αερίου στη δυτική Ευρώπη μέσω του Nord Stream 1, που αποτελείται από δύο αγωγούς, μετά την επιβολή κυρώσεων από την Ευρωπαϊκή Ένωση για τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Ο Nord Stream 2, που επίσης αποτελείται από δύο αγωγούς, είχε μόλις ολοκληρωθεί και δεν τέθηκε ποτέ σε λειτουργία.
Ερωτηθείς από το AFP τι προσδοκά η Ρωσία από τη δίκη, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ είπε ότι περιμένει "να κατονομαστούν αυτοί που την πραγματοποίησαν, μαζί με όσους την διέταξαν".
«Δεν νομίζω ότι κανείς έχει αμφιβολίες για το ποιος είναι στην πραγματικότητα», πρόσθεσε ο Πεσκόφ.
Ένας υψηλόβαθμος Ουκρανός αξιωματούχος, εν τω μεταξύ, δήλωσε στο πρακτορείο AFP ότι το Κίεβο έχει "καμία προσδοκία από τη δίκη".
Ευαίσθητο θέμα
Το Κίεβο έχει επανειλημμένα αρνηθεί ότι ενορχήστρωσε τη δολιοφθορά.
Ωστόσο δεν έχει κρύψει την ικανοποίησή του για το αποτέλεσμα, υποστηρίζοντας ότι, καθιστώντας τους αγωγούς μη λειτουργικούς, αποδυναμώθηκε η ικανότητα της Μόσχας να χρηματοδοτεί τον πόλεμό της.
Ένας ακόμη ύποπτος, που ταυτοποιείται εν μέρει ως Volodymyr Z. και κατηγορείται ότι συμμετείχε στη δολιοφθορά ως δύτης, συνελήφθη στην Κροατία τον Αύγουστο.
Κροατικό δικαστήριο έχει εγκρίνει την έκδοσή του στη Γερμανία, ωστόσο ο ίδιος έχει ασκήσει έφεση κατά της απόφασης.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο Volodymyr Z. συμβούλευε τους δημιουργούς χολιγουντιανής ταινίας εμπνευσμένης από τη δολιοφθορά, στην οποία ο βραβευμένος με Όσκαρ ηθοποιός Adrien Brody προορίζεται να υποδυθεί τον επικεφαλής της ομάδας δολιοφθοράς.
Ο Volodymyr Z. είχε προηγουμένως συλληφθεί στην Πολωνία, αλλά αφέθηκε ελεύθερος όταν Πολωνός δικαστής αρνήθηκε να τον εκδώσει στη Γερμανία, κρίνοντας ότι η δολιοφθορά στους αγωγούς δικαιολογούνταν ως μέρος της άμυνας της Ουκρανίας.
Από την έναρξη της γενικευμένης εισβολής στην Ουκρανία, η Γερμανία έχει εξελιχθεί στον βασικό στρατιωτικό υποστηρικτή του Κιέβου και κατηγορεί συχνά τη Ρωσία για δολιοφθορά και κατασκοπεία στο έδαφός της.
Ωστόσο, η υπόθεση της δολιοφθοράς στους Nord Stream παραμένει ευαίσθητο θέμα στη Γερμανία.
Ορισμένοι έχουν αποδώσει στις επιθέσεις ευθύνη για την άνοδο των τιμών ενέργειας και την επιδείνωση μιας κρίσης φυσικού αερίου που συγκλόνισε τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης.