Περισσότερες από 170 προσωπικότητες του γαλλικού κινηματογράφου προειδοποιούν για τις συνέπειες του προϋπολογισμού 2027, φοβούμενες την εξαφάνιση εκατοντάδων ταινιών αν διπλασιαστεί ο ΦΠΑ στις συνδρομητικές υπηρεσίες της Canal+.
Σε άρθρο γνώμης που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Le Monde, σκηνοθέτες και παραγωγοί καταγγέλλουν τις απειλές που συνεπάγεται το σχέδιο νόμου για τον προϋπολογισμό του 2027 για τη χρηματοδότηση του γαλλικού κινηματογράφου. Οι υπογράφοντες εκτιμούν ότι τα μέτρα που συζητούνται αυτή τη στιγμή στο Κοιβούλιο θα μπορούσαν, μέσα σε πέντε χρόνια, να οδηγήσουν στο να μην παραχθούν 400 ταινίες, δηλαδή 80 παραγωγές τον χρόνο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Μεταξύ των υπογραφόντων συγκαταλέγονται αρκετά μεγάλα ονόματα του γαλλικού και ευρωπαϊκού κινηματογράφου, όπως οι Jacques Audiard, Costa-Gavras, οι αδελφοί Luc και Jean-Pierre Dardenne, Claire Denis, Michel Hazanavicius, Agnès Jaoui, Justine Triet, Julia Ducournau, Cédric Klapisch και Alice Winocour.
«Το νέο σχέδιο νόμου για τον προϋπολογισμό κινδυνεύει να προκαλέσει μια άνευ προηγουμένου εξαφάνιση του γαλλικού κινηματογράφου από τις οθόνες μας», γράφουν. Οι συντάκτες του άρθρου καταγγέλλουν μια συσσώρευση μέτρων που είναι πιθανό να αποδυναμώσουν τους δύο πυλώνες της χρηματοδότησης του κλάδου: τα δημόσια χρήματα και τις ιδιωτικές επενδύσεις.
Μειωμένοι προϋπολογισμοί για το δημόσιο οπτικοακουστικό τομέα και το CNC
Στο μέτωπο των δημόσιων ενισχύσεων, οι επαγγελματίες υπενθυμίζουν ότι ο προϋπολογισμός του France Télévisions (που συμβάλλει στη χρηματοδότηση πολλών ταινιών, περίπου 70 τον χρόνο) αναμένεται να μειωθεί κατά 47 εκατομμύρια ευρώ έως το 2027.
Επιπλέον, ο γενικός εισηγητής του προϋπολογισμού, Philippe Juvin (Les Républicains), προτείνει επίσης μια παρακράτηση 35 εκατομμυρίων ευρώ από τους πόρους του Centre national du cinéma et de l'image animée (CNC) το 2027. Το μέτρο αυτό θα στόχευε στο να επιστρέψει στο κράτος μέρος των πρόσθετων εσόδων που αναμένονται από μια αλλαγή στη φορολογία της διαφήμισης.
Το CNC είναι η καρδιά του κινητήρα του γαλλικού κινηματογράφου· αναδιανέμει χρήματα για να βοηθήσει στη συγγραφή, τα γυρίσματα, τη διανομή και την προβολή των ταινιών στις αίθουσες. Το σύστημα αυτό έχει μια μοναδική ιδιαιτερότητα: δεν κοστίζει τίποτα στο κράτος.
Το CNC χρηματοδοτείται πράγματι από μικρούς φόρους που επιβάλλονται απευθείας στα εισιτήρια του κινηματογράφου, την τηλεόραση, τις πλατφόρμες streaming. Σε αυτά προστίθεται η αμοιβή για ιδιωτική αντιγραφή, που αφορά τα μέσα αποθήκευσης έργων, όπως τα smartphones, τα tablets, οι εξωτερικοί σκληροί δίσκοι ή τα USB sticks.
Είναι λοιπόν ο ίδιος ο κλάδος που πληρώνει για τη δική του δημιουργία.
Το CNC χρηματοδοτείται πράγματι από διάφορους ειδικούς φόρους, που επιβάλλονται κυρίως στα εισιτήρια του κινηματογράφου, τα τηλεοπτικά κανάλια και τις πλατφόρμες streaming. Σε αυτά προστίθεται η αμοιβή για ιδιωτική αντιγραφή, που αφορά τα μέσα αποθήκευσης έργων, όπως τα smartphones, τα tablets, οι εξωτερικοί σκληροί δίσκοι ή τα USB sticks.
Η χρηματοδότηση της δημιουργίας βασίζεται έτσι σε μεγάλο βαθμό σε εισφορές που εισπράττονται άμεσα εντός των σχετικών κλάδων και από τους καταναλωτές.
«Ο γαλλικός κινηματογράφος λοιπόν λειτουργεί χωρίς να κοστίζει ούτε ένα σεντ στον φορολογούμενο», υπενθυμίζουν οι υπογράφοντες. Υπογραμμίζουν επίσης το «μεγάλο» οικονομικό βάρος αυτής της βιομηχανίας, που δημιουργεί 260.000 θέσεις εργασίας (έναντι, για παράδειγμα, 400.000 στην αυτοκινητοβιομηχανία), «δίνει ζωή στις περιφέρειες χάρη στα γυρίσματα και συντηρεί ένα ιδιαίτερα πλούσιο δίκτυο κινηματογραφικών αιθουσών σε ολόκληρη τη χώρα».
Canal+ : η αύξηση του ΦΠΑ γεννά φόβους για «τέλος τίτλων» σε εκατοντάδες ταινίες
Η άλλη μεγάλη απειλή αφορά τον ιδιωτικό τομέα και ειδικότερα το Canal+, που είναι ο μεγαλύτερος ιδιώτης χρηματοδότης του γαλλικού κινηματογράφου. Στη Γαλλία, το Canal+ έχει τη νομική υποχρέωση να επανεπενδύει μέρος των εσόδων του στη χρηματοδότηση ταινιών.
Η κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο να διπλασιάσει τον ΦΠΑ στα συνδρομητικά τηλεοπτικά πακέτα έως το 2027, ανεβάζοντάς τον από 10 % σε 20 %. Για να απορροφήσει αυτόν τον επιπλέον φόρο, το κωδικοποιημένο κανάλι θα μπορούσε να μετακυλήσει το κόστος απευθείας στους συνδρομητές του ή να αποφασίσει να επενδύει πολύ λιγότερα χρήματα στον κινηματογράφο.
Πρέπει πάντως να υπενθυμιστεί ότι, σε αυτό το στάδιο, πρόκειται για ένα δημοσιονομικό σχέδιο που βρίσκεται υπό εξέταση. Τίποτα δεν διασφαλίζει ότι αυτή η αύξηση του ΦΠΑ θα διατηρηθεί στην τελική εκδοχή του προϋπολογισμού του 2027.
Αν υιοθετηθεί, το μέτρο θα μπορούσε ωστόσο να έχει σημαντικές συνέπειες. Οι κινηματογραφιστές υπενθυμίζουν ότι μια διακλαδική συμφωνία που υπογράφηκε στα τέλη Ιουλίου προβλέπει πως οποιαδήποτε αύξηση του ΦΠΑ για το Canal+ θα καθιστούσε ανενεργές ορισμένες υποχρεώσεις επένδυσης στον κινηματογράφο. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, αυτή η ρήξη θα οδηγούσε σε μείωση 750 εκατομμυρίων ευρώ για τη δημιουργία κινηματογραφικών έργων την περίοδο 2028-2032.
«Πολύ συγκεκριμένα, σε διάστημα πέντε ετών, πρόκειται για 400 ταινίες που δεν θα υπάρξουν», προειδοποιούν. Οι πιο ευάλωτες παραγωγές θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν ακόμη μεγαλύτερες δυσκολίες στη χρηματοδότηση, με συνέπειες για τα γυρίσματα, τις θέσεις εργασίας και τελικά για την ποικιλία των έργων που προτείνονται στους θεατές.
Canal+ : σ' αγαπώ, εγώ όμως όχι
Κι όμως, η κατάσταση έχει κάτι το παράδοξο.
Τον Μάιο, κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ Καννών, αρκετοί από τους υπογράφοντες αυτή τη νέα παρέμβαση είχαν συμμετάσχει στο κίνημα «Zapper Bolloré», που ξεκίνησε από περίπου 600 επαγγελματίες του κινηματογράφου για να καταγγείλουν τη διογκούμενη επιρροή του Vincent Bolloré στον κλάδο, ιδίως μέσω του Canal+, καναλιού που ανήκει στον όμιλο που ελέγχει ο συντηρητικός δισεκατομμυριούχος.
Η διαμαρτυρία είχε προκαλέσει έντονη αντίδραση από το Canal+: ο διευθύνων σύμβουλος του, Maxime Saada, είχε τότε ανακοινώσει ότι δεν επιθυμεί πλέον να συνεργάζεται με τους υπογράφοντες.
Λίγους μήνες αργότερα, ένα μέρος αυτών των κινηματογραφιστών κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει μια αύξηση του ΦΠΑ για το Canal+, του οποίου η χρηματοδοτική συμβολή παραμένει ζωτική για την παραγωγή στη Γαλλία.
Ένα παράδοξο που αναδεικνύει την εξάρτηση του γαλλικού κινηματογράφου από έναν παίκτη του οποίου την επιρροή αμφισβητεί ένα μέρος του ίδιου του κλάδου.
Ένας νέος νόμος για τον κινηματογράφο
Πέρα από τα δημοσιονομικά μέτρα, οι υπογράφοντες καλούν σε έναν πλήρη επανασχεδιασμό του νομοθετικού πλαισίου του κλάδου, που εξακολουθεί σε μεγάλο βαθμό να διέπεται από τον οπτικοακουστικό νόμο του 1986. Υπερασπίζονται συνεπώς έναν πραγματικό νόμο για τον κινηματογράφο, ο οποίος θα επέτρεπε να διασφαλιστεί η «chronologie des médias» – ένας γαλλικός κανόνας που καθορίζει τα χρονικά περιθώρια μέσα στα οποία μια ταινία μπορεί να προβληθεί στα διάφορα μέσα μετά την έξοδό της στις αίθουσες, από τη VOD έως τα ελεύθερα τηλεοπτικά κανάλια και τις πλατφόρμες όπως το Netflix.
Επιθυμούν επίσης καλύτερο έλεγχο της τεχνητής νοημοσύνης και τη διαφύλαξη της αποστολής του Centre national du cinéma et de l'image animée (CNC).
Οι υπογράφοντες ζητούν από τους βουλευτές να στηρίξουν τις τροπολογίες που προωθούν οι επαγγελματικές οργανώσεις υπέρ του δημόσιου οπτικοακουστικού τομέα, του προϋπολογισμού του CNC και της διατήρησης ΦΠΑ 10 % για το Canal+, με αντάλλαγμα δεσμεύσεις υπέρ της δημιουργίας.
Οι κινηματογραφιστές θεωρούν ότι το διακύβευμα ξεπερνά τη στενή οικονομία του κλάδου. Αντιμέτωποι με την τυποποίηση των περιεχομένων, για την οποία θεωρούν υπεύθυνες τις μεγάλες αμερικανικές πλατφόρμες όπως οι Amazon Prime, Disney+ ή Netflix, υπερασπίζονται ένα μοντέλο που, σύμφωνα με τους ίδιους, συμβάλλει στην πολιτιστική ακτινοβολία της Γαλλίας.