Λίγους μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, όλο και περισσότεροι υποψήφιοι στρέφονται στα κοινωνικά δίκτυα και στο «clipping», τεχνική ανάρτησης σύντομων βίντεο για περισσότερη αλληλεπίδραση.
Ένα σλόγκαν. Μια δυνατή φράση. Μια στιγμή που μένει. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι πλέον αυτές οι μικρές σκηνές που λειτουργούν καλύτερα: σύντομα αλλά δυναμικά βίντεο, που συγκεντρώνουν την προσοχή των χρηστών και μεγιστοποιούν τη διαδικτυακή ορατότητα.
Την ώρα που τα κοινωνικά δίκτυα έχουν κατακλυστεί από περιεχόμενο, το "clipping" επιτρέπει σε κάποιον να ξεχωρίσει. "Ο χρόνος προσοχής είναι εξαιρετικά περιορισμένος. Άρα δεν υπάρχει κάτι πιο αποτελεσματικό", εξηγεί η Ariane Ahmadi, ειδική στην πολιτική επικοινωνία.
Τα τελευταία δύο χρόνια, αυτή η βιομηχανία έχει γνωρίσει μεγάλη ανάπτυξη. Πρακτορεία, των οποίων οι ιδρυτές είναι συνήθως κάτω των 25 ετών, στήνουν καμπάνιες μάρκετινγκ με ανεξάρτητους εργαζόμενους, τους λεγόμενους clippeurs, που δημοσιεύουν σε ανώνυμους λογαριασμούς και συχνά πληρώνονται ανά αριθμό προβολών. Στους δηλωμένους πελάτες τους περιλαμβάνονται influencers ή εταιρείες όπως η Snapchat, η Disney ή η L'Oréal.
Οι αμοιβές τους κυμαίνονται από μερικές εκατοντάδες έως αρκετές δεκάδες χιλιάδες ευρώ. Με αυτά τα ποσά οργανώνουν μια ψευδαίσθηση viral επιτυχίας. Με τη μαζική δημοσίευση κλιπ, στόχος τους είναι να δημιουργήσουν την εντύπωση ότι μια ταινία, ένα προϊόν ή ένα πρόσωπο βρίσκεται παντού. Για τον Ιρλανδό Rhys McKay, επικεφαλής της εταιρείας Lumina Clippers, αυτή η μέθοδος αγοράζει την προσοχή του κοινού, "τον πιο πολύτιμο πόρο".
Ένα δυναμικό που έχουν πλέον εντοπίσει και οι πολιτικοί υπεύθυνοι. Το 2024, ο Donald Trump το είχε μάλιστα μετατρέψει σε βασικό εργαλείο της προεκλογικής του εκστρατείας. "Για μένα, το clipping είναι πραγματικά ό,τι πιο δημοφιλές, αυτό που μπορεί να γεννήσει ένα αίσθημα ταύτισης και ένα συναίσθημα ταυτόχρονα πολύ έντονο και πολύ φευγαλέο", συνεχίζει η ειδικός.
Στην LFI, ένα σύστημα "καλοκουρδισμένο"
Καθώς πλησιάζουν οι προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, η La France insoumise (LFI) και το Rassemblement national έχουν επίσης επενδύσει σε αυτό το πεδίο.
Στο κόμμα που το υπουργείο Εσωτερικών κατατάσσει στην άκρα αριστερά, το "clipping" γίνεται εσωτερικά και παρουσιάζεται ως μια νέα μορφή διανομής προεκλογικού υλικού. Αυτά τα μικρά αποσπάσματα αποτελούν ένα στοιχείο "κεντρικό" για την ψηφιακή επικοινωνία της La France insoumise, εξηγεί ένας από τους αρχιτέκτονες της, ο βουλευτής Antoine Léaument.
Όταν ο Jean-Luc Mélenchon μιλά σε συγκέντρωση, το κόμμα χρησιμοποιεί ειδικά εργαλεία για να κόβει και να υποτιτλίζει σε πραγματικό χρόνο. Σύμφωνα με την Ariane Ahmadi, ο επικεφαλής της La France insoumise έχει έναν λόγο "πολύ μετωπικό" και η σχέση του με τους ψηφοφόρους είναι "πολύ άμεση", κάτι που διευκολύνει το "clipping".
Το κίνημα αναθέτει αυτή τη δουλειά και στους υποστηρικτές του. Τα αποσπάσματα δημοσιεύονται στα επίσημα κανάλια και διανέμονται σε λογαριασμούς συμπαθούντων, ώστε να κατακλύσουν τα δίκτυα. Ο Antoine Léaument θεωρεί ότι αυτό το σύστημα "καλοκουρδισμένο" αποτελεί μια "δύναμη" για να επιβάλουν τα μηνύματά τους. "Σήμερα, η La France insoumise διαθέτει μια εξαιρετικά ισχυρή ψηφιακή δύναμη πυρός", τονίζει.
Ο πρώην βουλευτής Philippe Doucet, πρώην στέλεχος του Parti socialiste, καταφεύγει κι αυτός στο "clipping", σε συνεργασία με την εταιρεία Clip.farm. Εκτιμά ότι μια τέτοια καμπάνια του επιτρέπει να φτάσει "σε κοινά που δεν θα πάταγαν ποτέ κλικ σε ένα μακροσκελές πολιτικό βίντεο" όπως αυτά του καναλιού του στο YouTube.
Ο Emmanuel Macron αξιοποίησε επίσης το εργαλείο αυτό με τη φράση του "for sure", που έκτοτε έχει γίνει διάσημη. Ο Raphaël Glucksmann, από την πλευρά του, άρπαξε το δικό του "cap clair".
Άλλοι Γάλλοι πολιτικοί έχουν μείνει κάπως πίσω, εξηγεί η Ariane Ahmadi. "Ο Gabriel Attal και ο Édouard Philippe έχουν μάλλον ένα λεπτόσωμο σώμα και μια αρκετά ελεγχόμενη στάση. Αυτό παραπέμπει σε μια ορισμένη αστική αντίληψη για τη σχέση με το σώμα, αλλά και για τον τρόπο κίνησης. Αν θέλουν να κάνουν clipping, θα πρέπει λοιπόν οπωσδήποτε να δουλέψουν αυτή την πτυχή, ώστε να υιοθετήσουν ένα πιο μετωπικό ύφος, όπου η επικοινωνία περνά μέσα από τις εικόνες και τα συναισθήματα, ιδίως μέσω του σώματος", αναλύει η ειδικός.
Ένα ακόμη θολό πλαίσιο στην πολιτική
Στην πολιτική, η πρακτική αυτή εγείρει πάντως νομικά ερωτήματα όταν ανατίθεται σε εξωτερικούς παρόχους. Στη Γαλλία, η διαφήμιση με σκοπό την εκλογική προπαγάνδα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης απαγορεύεται κατά τους έξι μήνες που προηγούνται μιας ψηφοφορίας.
Η προσφυγή σε μια εταιρεία για την παραγωγή και διάδοση πολιτικών βίντεο θα μπορούσε έτσι να δημιουργήσει ζητήματα, παρότι τα όρια αυτής της ρύθμισης παραμένουν ασαφή.
"Αν πάω σε ένα κόμμα και στήσω ολόκληρο το οικοσύστημα και το τιμολογήσω, για παράδειγμα, σε ένα μεγάλο ποσό, στη συνέχεια μπορούν να κάνουν clipping εσωτερικά", εξηγεί ο Lucas, ιδρυτής της Clipperz. "Αυτό που ήταν παράνομο, δηλαδή να περνούν μέσω ενός παρόχου για να κάνουν, εντός εισαγωγικών, προπαγάνδα, εκεί θα γινόταν πιο νόμιμο, γιατί θα ήταν οι ίδιοι, εσωτερικά, που το κάνουν, με εθελοντές και με ανθρώπους που το κάνουν, εντός εισαγωγικών, δωρεάν και χωρίς χρηματική αντιπαροχή".
"Η ζώνη είναι γκρίζα, δεν είναι ούτε μαύρη ούτε άσπρη. Γι’ αυτό προτιμώ να μην παίρνω ρίσκα. Αλλά σήμερα σκέφτομαι όλο και πιο σοβαρά να εφαρμόσω το σύστημα εσωτερικά για ορισμένα κόμματα", τονίζει επίσης.
Μια άποψη που δεν συμμερίζονται όλοι οι πρωταγωνιστές του clipping, καθώς ορισμένοι υποστηρίζουν ότι οι εταιρείες δεν θα έπρεπε να αναμειγνύονται με την πολιτική, φτάνοντας έως και να καταγγέλλουν μια μορφή "μαζικής χειραγώγησης". Σε ένα σημείο, όμως, συμφωνούν όλοι: η χρήση αυτού του φορμάτ θα συνεχίσει να γενικεύεται. Μένει να φανεί πώς θα το αξιοποιήσει ο πολιτικός κόσμος.