Το κρατικό επενδυτικό ταμείο της Νορβηγίας, το μεγαλύτερο παγκοσμίως με περιουσιακά στοιχεία άνω των 2 τρισ. ευρώ, ίσως επιτραπεί ξανά να επενδύει σε εταιρείες που κατασκευάζουν πυρηνικά όπλα, βάσει πρότασης που δημοσιεύτηκε την Πέμπτη.
Η περίοδος πολέμου δημιουργεί νέες προκλήσεις για το μεγαλύτερο κρατικό επενδυτικό ταμείο στον κόσμο.
Μια νέα εισήγηση θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο ώστε το νορβηγικό επενδυτικό ταμείο, αξίας 2 τρισ. ευρώ, να επενδύσει σε μεγάλες δυτικές αμυντικές βιομηχανίες που σήμερα αποκλείονται από το χαρτοφυλάκιό του λόγω της εμπλοκής τους στην παραγωγή πυρηνικών όπλων.
Μια επιτροπή που όρισε η κυβέρνηση πρότεινε την αλλαγή, στο πλαίσιο αναθεώρησης των ηθικών κανόνων του ταμείου, την Πέμπτη.
Με βάση τις ισχύουσες ηθικές κατευθυντήριες γραμμές, το ταμείο αποκλείει 14 εταιρείες επειδή αναπτύσσουν ή κατασκευάζουν πυρηνικά όπλα ή επιμέρους τμήματά τους, ανάμεσά τους οι κολοσσοί Airbus, BAE Systems, Boeing, Lockheed Martin και Safran.
Η νορβηγική κυβέρνηση ζήτησε την αναθεώρηση των κανόνων τον Νοέμβριο του περασμένου έτους.
Την επιτροπή προήδρευσε ο πρώην διοικητής της κεντρικής τράπεζας, Svein Gjedrem.
Σύμφωνα με την προτεινόμενη εξαίρεση, το ταμείο θα μπορούσε να επενδύει σε εταιρείες παραγωγής πυρηνικών όπλων που εδρεύουν σε κράτος με πυρηνικά όπλα, αναγνωρισμένο από τη Συνθήκη για τη Μη Διασπορά των Πυρηνικών Όπλων (NPT), το οποίο είναι ταυτόχρονα σύμμαχος της Νορβηγίας στο ΝΑΤΟ.
«Αυτό σημαίνει ότι αρκετοί βρετανοί, γάλλοι και αμερικανοί κατασκευαστές όπλων θα επανενταχθούν στο ταμείο», δήλωσε ο Gjedrem παρουσιάζοντας το έγγραφο των 434 σελίδων.
Άλλα κριτήρια ηθικού αποκλεισμού – όπως η παραγωγή βιολογικών και χημικών όπλων, ναρκών ξηράς και βομβών διασποράς, καθώς και εκείνα που αφορούν τον άνθρακα, τον καπνό και την κάνναβη – θα παραμείνουν σε ισχύ, σύμφωνα με την επιτροπή.
Η έκθεση υποβλήθηκε στον υπουργό Οικονομικών Jens Stoltenberg, πρώην γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ.
Ο Stoltenberg επισήμανε «το παράδοξο» ότι «το νορβηγικό ταμείο δεν μπορεί να επενδύει σε εταιρείες που θα μπορούσαν να είναι κρίσιμες για την ασφάλεια της Νορβηγίας», σε μια περίοδο που η Ρωσία απειλεί ολοένα και περισσότερο με χρήση πυρηνικών όπλων και η Κίνα ενισχύει το δικό της οπλοστάσιο.
Η επιτροπή εισηγήθηκε επίσης αλλαγές στο Council on Ethics, το ανεξάρτητο όργανο που είναι αρμόδιο για τις συστάσεις προς την κεντρική τράπεζα της Νορβηγίας, η οποία διαχειρίζεται το ταμείο.
Το συμβούλιο θα εξακολουθήσει να αξιολογεί τον κίνδυνο σοβαρής παραβίασης των ηθικών προτύπων του ταμείου από τις εταιρείες, αλλά δεν θα μπορεί πλέον να εισηγείται άμεσα τον αποκλεισμό τους από το χαρτοφυλάκιο, αρμοδιότητα που έχει ήδη ανασταλεί ενόψει της αναθεώρησης.
Οι συστάσεις της έκθεσης θα τεθούν σε δημόσια διαβούλευση έως τις 15 Ιανουαρίου και στη συνέχεια η κυβέρνηση θα παρουσιάσει την αξιολόγησή της στο κοινοβούλιο την ερχόμενη άνοιξη.
Ορισμένα πολιτικά κόμματα, κυρίως της αριστεράς, έχουν ήδη ασκήσει κριτική στην έκθεση, με ένα στέλεχος των Πρασίνων να τη χαρακτηρίζει «εντελώς παράλογη».
Το ταμείο επενδύει σε περισσότερες από 7.000 εταιρείες σε όλο τον κόσμο και κατέχει περίπου το 1,5% των εισηγμένων μετοχών διεθνώς.