Οι ρωσικές πυρηνικές απειλές γύρω από το Καλίνινγκραντ είναι κυρίως προπαγάνδα, εκτιμούν ειδικοί, καλώντας το ΝΑΤΟ να ενισχύσει την αποτροπή του και την κινητικότητα των δυνάμεων, αντί να βασίζεται σε έλεγχο των εξοπλισμών
Στα τέλη Σεπτεμβρίου 2026 η Μόσχα απέστειλε στο ΝΑΤΟ γραπτή προειδοποίηση ότι, σε περίπτωση απόπειρας αποκοπής του Καλίνινγκραντ από την υπόλοιπη Ρωσία, είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει «όλα τα μέσα», συμπεριλαμβανομένων πυρηνικών όπλων. Στη συνέχεια, την 1η Οκτωβρίου ο πρόεδρος Πούτιν επιβεβαίωσε στο Valdai ότι, σε περίπτωση άμεσης επίθεσης στον θύλακα του Καλίνινγκραντ, η χρήση «όλων των διαθέσιμων μέσων» θα είναι «αναπόφευκτη και άμεση».
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Κατά τη 13η διοργάνωση του Warsaw Security Forum (13 Οκτωβρίου 2026) πραγματοποιήθηκε πάνελ αφιερωμένο σε αυτά τα μηνύματα. Οι ομιλητές συζήτησαν για το μέλλον του θύλακα του Καλίνινγκραντ, τα ρωσικά σήματα περί πυρηνικής χρήσης και την ασφάλεια της βαλτικής περιοχής.
Ο πρώην διοικητής των χερσαίων δυνάμεων των ΗΠΑ στην Ευρώπη, στρατηγός Ben Hodges, υποστήριξε ότι η Ρωσία είναι «υπερδύναμη μόνο στα μυαλά των ευρωπαϊκών και αμερικανικών ελίτ». Δεν είναι σε θέση να νικήσει την Ουκρανία και οι πυρηνικές της απειλές λειτουργούν μόνο επειδή η Δύση τις πιστεύει. «Όταν επιτέλους δοκιμάσουμε αυτόν τον μπλόφα, θα αποδειχθεί ότι επί χρόνια χάναμε ευκαιρίες, και στην υποστήριξη προς την Ουκρανία» σχολίασε.
Τον ίδιο τον θύλακα του Καλίνινγκραντ τον περιέγραψε περισσότερο ως βάρος παρά ως πλεονέκτημα για τη Ρωσία – ιδίως μετά την ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ. Κατά τη γνώμη του, η Βαλτική Θάλασσα μπορεί να ελέγχεται πλήρως από τα κράτη της Συμμαχίας. Ο Hodges κάλεσε σε μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και σε βελτίωση της κινητικότητας των δυνάμεων του ΝΑΤΟ: «Εξακολουθεί να είναι υπερβολικά δύσκολο να μεταφέρονται δυνάμεις σε όλη τη βόρεια Ευρώπη. Η Πολωνία πρέπει να διευκολύνει πολύ περισσότερο τη γρήγορη μετακίνηση συμμαχικών στρατευμάτων».
Προειδοποίησε επίσης ότι η μεταφορική υποδομή (Γκντανσκ, Κλαϊπέντα, Ρίγα, Ταλίν, Μπρέμερχαφεν) δεν είναι προετοιμασμένη για επιθέσεις παρόμοιες με εκείνες που δέχεται τακτικά η Οδησσός.
Πρόσθεσε ακόμη ότι «η Ρωσία δεν θα είχε κανένα όφελος από τη χρήση πυρηνικών όπλων οπουδήποτε».
«Δεν υπάρχει τέτοιο μέρος όπου θα μπορούσε να πετύχει αποτέλεσμα που να μπορεί να αξιοποιήσει» εκτίμησε ο στρατηγός Hodges.
Από την πλευρά της, η πρώην υπουργός Άμυνας της Λιθουανίας και βουλευτής Dovilė Šakalienė συμφώνησε ότι η Δύση δεν πρέπει να πέσει στην παγίδα της ρωσικής αφήγησης περί υπερδύναμης. Παρουσίασε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία ο πόλεμος κατά της Ουκρανίας απορροφά ήδη πάνω από το 35% του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού της Ρωσίας και σχεδόν το 11% του ΑΕΠ. Προειδοποίησε όμως ότι «η λογική σκέψη δεν ήταν ποτέ το δυνατό σημείο του Κρεμλίνου».
Υπενθύμισε επίσης ένα ιστορικό μοτίβο: μετά από διαβεβαιώσεις περί μη επιθετικότητας, η επίθεση ακολουθούσε στο 99,9% των περιπτώσεων (στατιστικά κατά μέσο όρο περίπου 80 ημέρες αργότερα). Κατά την άποψή της, το Καλίνινγκραντ είναι αδύναμος κρίκος της Ρωσίας και οι πυρηνικές απειλές απευθύνονται κυρίως στο εσωτερικό ακροατήριο και λειτουργούν ως «gaslighting».
Η Šakalienė επισήμανε ακόμη τη συστηματική κλιμάκωση των υβριδικών επιθέσεων: σαμποτάζ της αμυντικής βιομηχανίας (από τον Αύγουστο 2025 εννέα περιστατικά σε έξι χώρες της ΕΕ), επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές, σήραγγες κάτω από τα σύνορα, αποθήκες όπλων στη Γερμανία, καθώς και οπλισμένα drone και πυραύλους πάνω από εδάφη του ΝΑΤΟ.
Ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ Kurt Volker σημείωσε ότι η Ρωσία γνωρίζει πολύ καλά πως κανείς δεν απειλεί το Καλίνινγκραντ ούτε το ρωσικό έδαφος. Οι πυρηνικές απειλές απορρέουν από τη δύσκολη κατάσταση στην Ουκρανία, τις ανθρώπινες απώλειες και τα λογιστικά και οικονομικά προβλήματα. «Θέλουν να βάλουν το πυρηνικό όπλο πάνω στο τραπέζι για να φοβηθούμε και να αναρωτηθούμε μήπως το παρακάνουμε με τη βοήθεια προς την Ουκρανία».
Ο Volker επέκρινε το ΝΑΤΟ για την έλλειψη αντίδρασης στις υβριδικές επιθέσεις: «Το ΝΑΤΟ αποτρέπει πολύ καλά τις κλασικές συμβατικές επιθέσεις, αλλά οι υβριδικές επιθέσεις συμβαίνουν ήδη και δεν υπάρχει κανένα τίμημα γι’ αυτές. Γι’ αυτό η Ρωσία νιώθει ότι μπορεί να προχωρήσει παραπέρα», δήλωσε.
Ανέφερε το παράδειγμα της Τουρκίας, η οποία το 2015 κατέρριψε ρωσικό αεροσκάφος μετά από επανειλημμένες παραβιάσεις του εναέριου χώρου της.
Ο πρώην επικεφαλής του Γραφείου Εθνικής Ασφάλειας της Πολωνίας, αντισυνταγματάρχης Jacek Siewiera, σε συνέντευξή του στο Euronews υπενθύμισε ότι το Καλίνινγκραντ ήταν εδώ και χρόνια προβληματική περιοχή.
«Το Καλίνινγκραντ όλο αυτό το διάστημα – όπως και οι χώρες της Βαλτικής – υποδεικνύεται ως μια περιοχή πολύ επικίνδυνη από την άποψη ενδεχόμενης υβριδικής αντιπαράθεσης, μια περιοχή στην οποία και οι φιλοδοξίες της Ρωσικής Ομοσπονδίας είναι συγκεντρωμένες σε ένα πολύ μικρό κομμάτι γης, ένα κομμάτι εδάφους που βρίσκεται στο μέσον των κρατών της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας και ταυτόχρονα τα βαλτικά κράτη, που κάποτε ανήκαν στη Σοβιετική Ένωση, αποτελούν σήμερα ένα θαυμάσιο παράδειγμα του ελεύθερου κόσμου, ενός έθνους που επέλεξε μόνο του την ένταξή του, κάτι που είναι αγκάθι στα μάτια των Ρώσων» σχολίασε ο Siewiera.
Κατά τη διάρκεια του πάνελ ανέφερε ότι το πραγματικό πυρηνικό «σήμα» ξεκίνησε με την ανάπτυξη τακτικών πυρηνικών όπλων στη Λευκορωσία το 2023. Για την Πολωνία, η εμβέλεια των Iskander και Kalibr από το Καλίνινγκραντ δεν άλλαξε ουσιαστικά, αλλά μετά το 2023 βρέθηκαν εντός εμβέλειας, μεταξύ άλλων, το Βερολίνο και άλλες πρωτεύουσες της Κεντρικής Ευρώπης.
Ο Siewiera, ο οποίος είναι στρατιωτικός γιατρός με ειδίκευση στο CBRN, αναρωτήθηκε ρητορικά πώς φαντάζεται η Ρωσία τη χρήση τακτικών πυρηνικών όπλων στον στενό επιχειρησιακό χώρο του Σουβάλκι: «Θέλουν να βομβαρδίσουν το ίδιο τους το έδαφος και τον ίδιο τους τον πληθυσμό; Οι περισσότεροι άνεμοι πνέουν προς ανατολάς. Η ακτινοβολία γάμμα θα παρέλυε τις γραμμές ανεφοδιασμού για μεγάλο χρονικό διάστημα».
Παρατήρησε ότι η Ρωσία δεν έχει εκτοξεύσει από το Καλίνινγκραντ κανένα drone ή πύραυλο προς την Ουκρανία – ακριβώς επειδή εκεί αισθάνεται αδύναμη και απειλούμενη. «Όταν νιώθουν αδύναμοι, συμπεριφέρονται σωστά. Όταν νιώθουν δυνατοί, γίνονται επιθετικοί. Είναι απλό» δήλωσε ο αντισυνταγματάρχης Siewiera.
Ο Διάδρομος του Σουβάλκι είναι μια στενή λωρίδα γης μήκους 104 χιλιομέτρων μεταξύ Πολωνίας και Λιθουανίας, με καίρια αμυντική και γεωπολιτική σημασία για την Πολωνία και το ΝΑΤΟ. Διαχωρίζει τον ρωσικό θύλακα του Καλίνινγκραντ από τη Λευκορωσία και αποτελεί τον μοναδικό χερσαίο διάδρομο που συνδέει τα βαλτικά κράτη με την υπόλοιπη επικράτεια της Συμμαχίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στις φήμες για ρωσικό αποκλεισμό του Διαδρόμου του Σουβάλκι (που εμφανίστηκαν αυτή την εβδομάδα, μεταξύ άλλων, στην τηλεοπτική εκπομπή του Władimir Sołowjow στο κρατικό ρωσικό κανάλι Rossija 1) αναφέρθηκε επίσης, σε συνομιλία με το Euronews, η Dovilė Šakalienė:
«Νομίζουν ότι επειδή ο Διάδρομος του Σουβάλκι είναι μικρός θα τον υπερασπίζονται μόνο οι Πολωνοί και οι Λιθουανοί; Έχουμε ήδη στη γη μας περισσότερους συμμάχους από ποτέ, γιατί πρόκειται για συλλογική άμυνα. Έχουμε αντλήσει τα μαθήματα της ιστορίας» σχολίασε η Šakalienė, που βρισκόταν επικεφαλής του λιθουανικού υπουργείου Άμυνας τα έτη 2024-25.
Θύμισε επίσης, σε αυτό το πλαίσιο, τη Θεωρία της Νίκης που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Warsaw Security Forum από τον στρατηγό Alexusa Grynkewicha, διοικητή των συμμαχικών δυνάμεων του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη.
«Θα πρότεινα στους Ρώσους προπαγανδιστές να ακούσουν τον ανώτατο διοικητή των συμμαχικών δυνάμεων στην Ευρώπη, γιατί η θεωρία του για τη νίκη εξηγεί όχι μόνο το πώς θα αμυνθούμε, εάν χρειαστεί, αλλά και το πώς θα νικήσουμε τις δυνάμεις εισβολής. (...). Δεν θα τους σταματήσουμε απλώς, θα συντρίψουμε τις δυνάμεις τους. Ό,τι στηρίζει, συντηρεί και ελέγχει τη στρατιωτική τους ισχύ θα εξαλειφόταν. Γι’ αυτό τους συμβουλεύω να μην το δοκιμάσουν μαζί μας. Είμαστε αμυντική συμμαχία, αλλά αν χρειαστεί, θα πλήξουμε σε απάντηση και θα νικήσουμε».