Βάσει της συμφωνίας, οι αυτοκινητοβιομηχανίες θα πρέπει έως το 2035 να μειώσουν τις εκπομπές CO₂ κατά 90%, χωρίς να αντισταθμίζουν το υπόλοιπο 10%, όπως είχε αρχικά προτείνει η Επιτροπή
Η Γαλλία και η Γερμανία κατέληξαν την Παρασκευή σε συμφωνία για τη χαλάρωση της ουσιαστικής απαγόρευσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα νέα αυτοκίνητα με κινητήρες εσωτερικής καύσης από το 2035, με αντάλλαγμα αυστηρότερους κανόνες που ευνοούν προϊόντα ευρωπαϊκής παραγωγής.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το Βερολίνο αντιτίθεται εδώ και καιρό στους κανόνες για το 2035, επιδιώκοντας να προστατεύσει την αυτοκινητοβιομηχανία του, ενώ το Παρίσι πιέζει για αυστηρές απαιτήσεις «Made in Europe» στις δημόσιες προμήθειες, ώστε να αντιμετωπιστεί ο ανταγωνισμός από Κινέζους κατασκευαστές στην αγορά της ΕΕ.
Η συμφωνία επετεύχθη στο περιθώριο συνάντησης των ηγετών της ΕΕ στις Βρυξέλλες. Συνδέει την αναθεώρηση των κανόνων του 2035 για τα νέα βενζινοκίνητα και πετρελαιοκίνητα αυτοκίνητα με τη συζήτηση για την εισαγωγή μιας ευρωπαϊκής προτίμησης στις δημόσιες συμβάσεις και στα δημόσια χρηματοδοτικά σχήματα που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Μάρτιο και στηρίζει η Γαλλία.
Η ανακοίνωση έρχεται καθώς οι νομοθέτες της ΕΕ εξετάζουν πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την τροποποίηση της νομοθεσίας που θα έβαζε ουσιαστικά τέλος στις πωλήσεις νέων αυτοκινήτων και βαν βενζίνης και ντίζελ από το 2035.
«Η κοινή μας φιλοδοξία είναι ξεκάθαρη: να μετασχηματίσουμε με επιτυχία την αυτοκινητοβιομηχανία μας, διατηρώντας παράλληλα τη φιλοδοξία μας για το κλίμα και διασφαλίζοντας ότι τα αυτοκίνητα του μέλλοντος θα παράγονται στην Ευρώπη», αναφέρει η κοινή δήλωση.
Βάσει της συμφωνίας, το 70% των εξαρτημάτων ενός αυτοκινήτου, εξαιρουμένων των μπαταριών, θα πρέπει να παράγεται στην Ευρώπη, ενώ το 10% του περιεχομένου των μπαταριών θα πρέπει να προέρχεται από ευρωπαϊκές πηγές.
«Αυτό δημιουργεί μια ευρωπαϊκή προτίμηση ώστε τα εργοστάσιά μας να μη μετατραπούν σε απλές μονάδες συναρμολόγησης», ανέφερε πηγή του Ελιζέ.
Οι αυτοκινητοβιομηχανίες θα πρέπει να μειώσουν κατά 90% μέχρι το 2035 τις μέσες εκπομπές CO2 του στόλου τους, χωρίς να μπορούν να αντισταθμίσουν το υπόλοιπο 10%, σε αντίθεση με την αρχική πρόταση της Επιτροπής.
Κοινή θέση για επιρροή στις διαπραγματεύσεις της ΕΕ
Ο πολιτικός συμβιβασμός αντικατοπτρίζει τις κοινές ανησυχίες Παρισιού και Βερολίνου ότι οι Ευρωπαίοι κατασκευαστές αυτοκινήτων πιέζονται από το υψηλό κόστος παραγωγής, την ακριβή μετάβαση στα ηλεκτρικά οχήματα και τον αυξανόμενο ανταγωνισμό από κινεζικές εταιρείες.
Ωστόσο, οι δύο χώρες έχουν διαφορετικές προτεραιότητες ως προς τον τρόπο αντιμετώπισης αυτών των προκλήσεων.
«Η Γαλλία και η Γερμανία προτείνουν ένα ολοκληρωμένο πακέτο που συνδυάζει μια φιλόδοξη ευρωπαϊκή πορεία απανθρακοποίησης με τη ρυθμιστική ευελιξία που απαιτείται για να ληφθούν υπόψη οι διαφορετικές συνθήκες της αγοράς και της τεχνολογίας. Προβλέπει επίσης συγκεκριμένα κίνητρα για επενδύσεις, έρευνα και ανάπτυξη, ευρωπαϊκή παραγωγή και ανθεκτικές αλυσίδες εφοδιασμού», αναφέρει η κοινή δήλωση.
Η Γερμανία, έδρα μεγάλων αυτοκινητοβιομηχανιών όπως η Volkswagen, η BMW και η Mercedes-Benz, έχει ζητήσει μεγαλύτερη τεχνολογική ευελιξία για την προστασία των κατασκευαστών που επιδιώκουν να συνεχίσουν να πωλούν ορισμένα μοντέλα με κινητήρα εσωτερικής καύσης και υβριδικά μετά το 2035.
Η Γαλλία, η οποία τάσσεται υπέρ της ενίσχυσης της βιομηχανικής βάσης της Ευρώπης, έχει πιέσει για μια αυστηρή ευρωπαϊκή προτίμηση περιορισμένη στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ.
Οι κανόνες «Made in Europe» βρίσκονται στο επίκεντρο της συζήτησης για το Industrial Accelerator Act της Επιτροπής, που προτάθηκε τον Μάρτιο και θα εισήγαγε αυτή την προτίμηση.
Η Γερμανία, ωστόσο, υποστηρίζει μια ευρύτερη προσέγγιση που θα περιλαμβάνει έμπιστες χώρες εκτός ΕΕ.
Σύμφωνα με τη συμφωνία της Παρασκευής, αρκετές χώρες εκτός ΕΕ με στενούς δεσμούς με το μπλοκ –η Νορβηγία, η Ισλανδία, η Ελβετία και το Ηνωμένο Βασίλειο– θα μπορούν να συμμετέχουν στην ευρωπαϊκή προτίμηση, με τα προϊόντα τους να θεωρούνται «Made in Europe» για τους σκοπούς των κανόνων.
Οι χώρες αυτές θα πρέπει να υπογράψουν συμφωνίες με την ΕΕ ώστε οι ευρωπαϊκές εταιρείες να μπορούν να διεκδικούν δημόσιες συμβάσεις και να έχουν πρόσβαση σε κρατική χρηματοδότηση στις αγορές τους με δίκαιους όρους. Θα πρέπει επίσης να διασφαλίζουν ότι άλλες χώρες δεν θα τις χρησιμοποιούν ως «πίσω πόρτα» για να παρακάμπτουν τις απαιτήσεις «Made in Europe» της ΕΕ.
Η γαλλογερμανική συμφωνία καθιερώνει μια κοινή εθνική θέση, ανοίγοντας τον δρόμο ώστε τα υπόλοιπα κράτη μέλη και οι νομοθέτες της ΕΕ να αποφασίσουν αν θα την στηρίξουν.
Ωστόσο, ο Μερτς ενδέχεται να συναντήσει αντιδράσεις στο εσωτερικό, καθώς ο σοσιαλδημοκράτης υπουργός Περιβάλλοντος της Γερμανίας έχει ταχθεί υπέρ στόχου μείωσης των εκπομπών κατά 95%, με το υπόλοιπο 5% να αντισταθμίζεται μέσω της χρήσης χάλυβα χαμηλών εκπομπών άνθρακα.
Πιθανή αναθεώρηση των κανόνων για τις εκπομπές αυτοκινήτων
Οι αρχικοί κανόνες της ΕΕ προέβλεπαν ότι από το 2035 τα νέα αυτοκίνητα και βαν θα έπρεπε να επιτυγχάνουν μείωση 100% των μέσων εκπομπών CO2 του στόλου, κάτι που ουσιαστικά θα έθετε τέλος στις πωλήσεις νέων συμβατικών οχημάτων βενζίνης και ντίζελ.
Παρότι οι κανόνες δεν θα απαγόρευαν την κυκλοφορία των υφιστάμενων αυτοκινήτων με κινητήρα εσωτερικής καύσης, έχουν αντιμετωπίσει διαρκείς αντιδράσεις από τμήματα της αυτοκινητοβιομηχανίας.
Τον Δεκέμβριο του 2025, η Επιτροπή πρότεινε την αναθεώρηση των κανόνων, ανταποκρινόμενη στις πιέσεις της Γερμανίας, της Ιταλίας και αυτοκινητοβιομηχανιών που ανησυχούν για τη χαμηλή ζήτηση ηλεκτρικών οχημάτων και τον ανταγωνισμό από την Κίνα.
Η πρόταση θα αντικαθιστούσε την απαίτηση για μείωση εκπομπών κατά 100% με στόχο 90%, αφήνοντας περιθώριο για ορισμένες τεχνολογίες και καύσιμα υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Η αλλαγή αυτή δεν θα ισοδυναμούσε με ανεξέλεγκτη επιστροφή στους συμβατικούς κινητήρες εσωτερικής καύσης.
«Η Γαλλία και η Γερμανία είναι αποφασισμένες να αξιοποιήσουν αυτή τη δυναμική και να εργαστούν γρήγορα με τους Ευρωπαίους εταίρους τους για την επίτευξη συμφωνίας», αναφέρει η δήλωση.
Οι ευρωβουλευτές αναμένεται να ψηφίσουν επί της πρότασης της Επιτροπής στην ολομέλεια του Στρασβούργου στις 23 Νοεμβρίου.
Στη συνέχεια, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και οι κυβερνήσεις της ΕΕ θα πρέπει να συμφωνήσουν πόσο θα χαλαρώσει ο στόχος της Ένωσης για μηδενικές εκπομπές CO2 από νέα αυτοκίνητα το 2035, συμπεριλαμβανομένου του κατά πόσο θα δοθεί μεγαλύτερη ευελιξία στα οχήματα με κινητήρα εσωτερικής καύσης και τα υβριδικά.