Το κάπνισμα θα γίνει αισθητά ακριβότερο: τη νύχτα προς Παρασκευή, η Μπούντεσταγκ ενέκρινε με τις ψήφους Ένωσης και SPD τη σταδιακή αύξηση του φόρου καπνού.
Αυτή τη στιγμή, ένα μέσο πακέτο με 20 τσιγάρα κοστίζει περίπου 8,05 ευρώ.Με βάση τους υπολογισμούς που αποτελούν τη βάση του νόμου, για ένα στάνταρ πακέτο 20 τσιγάρων διαγράφεται η εξής πορεία τιμών:
- από το 2027: 8,77 ευρώ
- από το 2028: 9,56 ευρώ
- από το 2029: 10,42 ευρώ
- από το 2030: 11,36 ευρώΚαθώς αυτή η αύξηση του φόρου θα μετακυλιστεί στους καταναλωτές, η τιμή, που σήμερα διαμορφώνεται κατά μέσο όρο λίγο πάνω από τα 8 ευρώ ανά πακέτο των 20 τσιγάρων, αναμένεται να φτάσει σχεδόν τα 12 ευρώ το 2030. Τα επώνυμα τσιγάρα θα μπορούσαν τότε να κοστίζουν ακόμη και έως 14 ευρώ. Σημαντικά ακριβότερος θα γίνει με τη νομοθετική αλλαγή και ο καπνός για στριφτά τσιγάρα σε σχέση με σήμερα.Η Γερμανία πλησιάζει τις υπόλοιπες χώρες στις τιμές των τσιγάρων, ωστόσο, με τα σημερινά δεδομένα, αναμένεται να παραμείνει κάτω από τις ευρωπαϊκές πρωταθλήτριες Ιρλανδία, Γαλλία και Ολλανδία.
Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση ελπίζει σε αυξημένα φορολογικά έσοδα
Με την προγραμματισμένη αύξηση, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση σκοπεύει να εισπράξει επιπλέον περίπου 12 δισ. ευρώ μέσα σε τέσσερα χρόνια. Για το 2027 αναμένονται πρόσθετα έσοδα περίπου 1,5 δισ. ευρώ, ενώ το 20230 υπολογίζεται ότι θα έχουν φτάσει ήδη τα 4,5 δισ. ευρώ. Για σύγκριση, πέρυσι τα έσοδα του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού από τον φόρο καπνού ανήλθαν σε 17,6 δισ. ευρώ.
Ο κλάδος καπνού, ωστόσο, αμφισβητεί ότι τα αναμενόμενα πρόσθετα έσοδα θα επιτευχθούν πράγματι. Προειδοποιεί ότι οι υψηλότεροι φόροι μπορεί να ωθήσουν τους καπνιστές περισσότερο προς τη μαύρη αγορά ή σε φθηνότερα τσιγάρα από άλλες χώρες της ΕΕ. Από αυτό θα μπορούσαν να πληγούν κυρίως οι νόμιμοι έμποροι. Με αυτές τις ανησυχίες, εκπρόσωποι του κλάδου συνάντησαν κατανόηση σε τμήματα της Union.
Ο βουλευτής της CDU Κάρστεν Μπροντέσερ είχε λοιπόν ταχθεί υπέρ ήπιων αυξήσεων φόρου. Διαφορετικά, κατά την άποψή του, υπήρχε κίνδυνος τόσο για μειωμένα φορολογικά έσοδα όσο και για ζημίες στον νόμιμο καπνεμπορικό κλάδο. Ωστόσο, δεν κατάφερε να επιβάλει τη θέση του.
Ο βουλευτής του SPD Ίνγκο Φόγκελ υπογράμμισε στη συζήτηση στη Bundestag ότι η μεταρρύθμιση υπηρετεί μεν και την εξυγίανση του προϋπολογισμού. Ταυτόχρονα όμως, η υψηλότερη φορολογία θα πρέπει να έχει και υγειονομική στόχευση: μέσω των αυξήσεων στις τιμές, ιδίως η έναρξη της κατανάλωσης νικοτίνης θα πρέπει να γίνει λιγότερο ελκυστική.
<cms-quotation_v2-widget align="center" size="fullwidth" ratio="auto" quote="Με τις αυξημένες τιμές, η έναρξη της κατανάλωσης νικοτίνης πρέπει να γίνει λιγότερο ελκυστική" author="Ingo Vogel" author_description="SPD"></cms-quotation_v2-widget>
Θετικό είναι επίσης, όπως είπε ο Φόγκελ, ότι οι φόροι σε πούρα και πουράκια δεν θα αυξηθούν τόσο όσο είχε προβλεφθεί εν τω μεταξύ. Για τα υγρά των ηλεκτρονικών τσιγάρων, αντιθέτως, έγιναν κάπως μεγαλύτερες προσαρμογές από τις αρχικά σχεδιαζόμενες. "Ιδίως τα φθηνά προϊόντα δεν πρέπει να αποτελούν έναν εύκολο τρόπο εισόδου στην κατανάλωση νικοτίνης και γι’ αυτό αυξάνουμε εδώ το κατώφλι τιμής." Συνολικά, πρόκειται, κατά τον ίδιο, για έναν βιώσιμο συμβιβασμό.
Τις επικριτικές τοποθετήσεις του τελωνείου και της συνδικαλιστικής οργάνωσης των τελωνειακών, που προειδοποιούν για αύξηση της μαύρης αγοράς, τις λαμβάνουμε "πολύ, πολύ σοβαρά", σημείωσε ο Φόγκελ. Αν η ζήτηση στραφεί σε παράνομα κανάλια, τότε "δεν θα έχουμε απώλειες μόνο σε δημοσιονομικό επίπεδο, αλλά θα πρέπει και να ασχοληθούμε περισσότερο με εγκληματικές δομές", είπε ο αστυνομικός Φόγκελ.
AfD, Linke και Πράσινοι επικρίνουν την προγραμματισμένη αύξηση της φορολογίας καπνού
Η AfD απορρίπτει την αύξηση. Από τη μια, η αύξηση του φόρου αιτιολογείται με την προστασία της υγείας, από την άλλη η κυβέρνηση υπολογίζει σε αυξανόμενα έσοδα, δήλωσε ο βουλευτής της AfD Κρίστιαν Ντάγκλας. Αυτό δείχνει, κατά την άποψή του, ότι ο κυβερνητικός συνασπισμός δεν υπολογίζει σε μείωση της κατανάλωσης καπνού. Η νομοθετική αλλαγή χρησιμεύει, αντιθέτως, για να κλείσουν τρύπες στον προϋπολογισμό. Επιπλέον, και ο Ντάγκλας προειδοποίησε για μετατόπιση του εμπορίου προς τη μαύρη αγορά.
Οι Πράσινοι στηρίζουν κατ’ αρχήν την υψηλότερη φορολογία καπνού, θεωρούν όμως ότι οι προβλεπόμενες επιβαρύνσεις είναι πολύ χαμηλές. Στέλνουν πάντως τιμολογιακά σήματα με στόχο την υγεία, όπως είπε ο βουλευτής Ζάσα Μύλερ. Ιδίως ο καπνός για στριφτά τσιγάρα θα συνεχίσει να φορολογείται αισθητά χαμηλότερα από τα βιομηχανοποιημένα τσιγάρα και μπορεί γι’ αυτό να λειτουργήσει ως προϊόν υποκατάστασης. Παράλληλα, ο Μύλερ ζήτησε να εξοπλιστεί το τελωνείο με επαρκείς πόρους για την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου καπνού.
Πέρα από την AfD, κατά της μεταρρύθμισης του νόμου ψήφισε και η Linke.
Σχεδόν ένας στους πέντε είναι καπνιστής
Στη Γερμανία, σύμφωνα με τη Mikrozensus 2025, καπνίζει περίπου το 19% των ατόμων από 15 ετών και άνω: το 14% σε τακτική βάση και το 5% περιστασιακά. Σύμφωνα με το Deutsches Krebsforschungszentrum, το 2023 περίπου 131.000 άνθρωποι πέθαναν από ασθένειες που σχετίζονται με τον καπνό. Ειδικοί της υγείας θεωρούν τις υψηλότερες τιμές αποτελεσματικό μέσο για να ενθαρρυνθούν οι άνθρωποι να διακόψουν το κάπνισμα.
Την Παρασκευή ο Bundesrat θα αποφασίσει για τη νομοθετική τροποποίηση της φορολογίας καπνού. Καθώς μέχρι στιγμής δεν διαφαίνεται αντίρρηση, υπολογίζεται ότι η αύξηση του φόρου θα εγκριθεί.