Ξένες εταιρείες, όπως οι ACWA Power, EDF και Toyota Tsusho, συμμετέχουν σε έργα 3.000 MW παραγωγής και 400 MW αποθήκευσης. Η Τασκένδη ετοιμάζει 128 οικόπεδα έρευνας πετρελαίου και φυσικού αερίου και επιδιώκει μελλοντική ηλεκτρική διασύνδεση με την Ευρώπη
Το Ουζμπεκιστάν υπέγραψε έξι ενεργειακές συμφωνίες αξίας 4,7 δισ. δολαρίων (4,19 δισ. ευρώ) και ανακοίνωσε σχέδια για δύο ακόμη πυρηνικούς σταθμούς, καθώς ο πρόεδρος Σαβκάτ Μιρζιγιόγιεφ επιδιώκει να προσελκύσει ξένες επενδύσεις και να καλύψει την αυξανόμενη ζήτηση από τη βιομηχανία και τα κέντρα δεδομένων.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σύμφωνα με την προεδρία, οι συμφωνίες που υπεγράφησαν την Παρασκευή, στο πλαίσιο συνομιλιών στην Τασκένδη, αφορούν 3.000 μεγαβάτ (MW) νέας παραγωγικής ισχύος και 400 MW αποθήκευσης ενέργειας.
Στον κατάλογο έργων που έχει στη διάθεσή του το Euronews αναφέρονται οι εταιρείες ACWA Power και Saudi Tabreed από τη Σαουδική Αραβία, η AMEA Power από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, οι ιαπωνικές Toyota Tsusho και Sojitz, η γαλλική EDF, η Nebras Power από το Κατάρ, καθώς και οι StorEn και CRE International.
Μια νέα προσέγγιση στις ενεργειακές επενδύσεις
Το Ουζμπεκιστάν έχει προσελκύσει επενδύσεις 35 δισ. δολαρίων (31,2 δισ. ευρώ) στην ενέργεια την τελευταία δεκαετία, σύμφωνα με τον πρόεδρο Μιρζιγιόγιεφ.
Ωστόσο, αναγνώρισε ότι η πρακτική να επιλέγουν οι ίδιοι οι επενδυτές τις τοποθεσίες των μονάδων οδήγησε σε συγκέντρωση της παραγωγής σε ορισμένες περιοχές και αύξησε το κόστος μεταφοράς σε άλλες.
«Χρειαζόμαστε ένα ολοκληρωμένο ενεργειακό σύστημα, όχι μεμονωμένους σταθμούς παραγωγής», είπε.
Τα μελλοντικά έργα θα περνούν από ανταγωνιστικούς διαγωνισμούς, με τις συνδέσεις στο δίκτυο και τους όρους αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας να δημοσιοποιούνται εκ των προτέρων. Έξι έργα ηλιακής και αιολικής ενέργειας, συνολικής ισχύος 2.200 MW, θα προκηρυχθούν χωριστά από τις νέες συμφωνίες.
Το πρώτο Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο για την Ενέργεια, που θα καλύπτει την περίοδο έως το 2050, αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τον Ιούλιο του 2027, ενώ ένας χάρτης με τις δυνατότητες σύνδεσης στο δίκτυο αναμένεται τον Μάρτιο.
Έως το 2030, η κυβέρνηση στοχεύει να προσθέσει 22 GW παραγωγικής ισχύος, να κατασκευάσει 5.000 χιλιόμετρα γραμμών μεταφοράς και 16 υποσταθμούς, και να αυξήσει τη χωρητικότητα αποθήκευσης στα 4,5 GW.
Επιδίωξη είναι η ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας να ξεπεράσει τις 129 δισ. kWh, με τις ανανεώσιμες πηγές, συμπεριλαμβανομένης της υδροηλεκτρικής ενέργειας, να αναμένεται να καλύπτουν το 54% της παραγωγής, από 31% σήμερα, σύμφωνα με την προεδρία.
Η κυβέρνηση έχει επίσης προτείνει 12 βιομηχανικά έργα αξίας 850 εκατ. δολαρίων (758 εκατ. ευρώ), με στόχο την αύξηση της εγχώριας παραγωγής ενεργειακού εξοπλισμού.
Ο Najy Benhassine, διευθυντής του τμήματος της Παγκόσμιας Τράπεζας για την Κεντρική Ασία, δήλωσε ότι η ταχεία ανάπτυξη θα απαιτήσει περισσότερη παραγωγή και καλύτερα δίκτυα. «Όλα αυτά θα χρειαστούν ενέργεια, θα χρειαστούν περισσότερη παραγωγή, αλλά θα χρειαστούν επίσης την υποδομή μεταφοράς και μια αποτελεσματική διανομή, για να τροφοδοτήσουν τη μελλοντική ανάπτυξη της χώρας», είπε στο Euronews.
Ο Neil McKain, country manager της International Finance Corporation για το Ουζμπεκιστάν και το Τουρκμενιστάν, εντόπισε μία ακόμη αδυναμία. «Στον ενεργειακό τομέα, θεωρώ ότι είναι η ενεργειακή αποδοτικότητα. Παραμένει μια οικονομία με πολύ υψηλή κατανάλωση ενέργειας», είπε στο Euronews.
Ο McKain ανέφερε ότι οι ανταγωνιστικοί διαγωνισμοί και τα υψηλότερα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας έχουν κάνει τα έργα πιο ελκυστικά για τους επενδυτές. Ανέφερε ως παράδειγμα μια μονάδα φυσικού αερίου ισχύος 1,6 GW στη Σιρντάρια, που χρηματοδοτείται με διεθνείς εταίρους και αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία φέτος.
Πυρηνική επέκταση
Ο πρόεδρος Μιρζιγιόγιεφ είπε ότι το Ουζμπεκιστάν σχεδιάζει να κατασκευάσει έναν δεύτερο και έναν τρίτο πυρηνικό σταθμό, με συνομιλίες με πιθανούς επενδυτές για το δεύτερο έργο να έχουν προγραμματιστεί για το Σάββατο.
«Ξεκινήσαμε τον πρώτο πυρηνικό σταθμό και έχουμε σχέδια και για τον δεύτερο και τον τρίτο», είπε.
Η κατασκευή του πρώτου σταθμού, που αναπτύσσεται σε συνεργασία με τη ρωσική Rosatom στην Τζιζάχ, ξεκίνησε τον Ιούνιο.
Οι δύο μεγάλοι και δύο μικρότεροι αντιδραστήρες του θα παρέχουν ισχύ 2.110 MW. Το έργο εκτιμάται ότι μπορεί να κοστίσει έως 9,5 δισ. δολάρια (8,48 δισ. ευρώ), με την αρχική τεχνική έναρξη λειτουργίας να έχει προγραμματιστεί για το 2029 και την ολοκλήρωση για την περίοδο 2034-2035.
Οι εταίροι, τα κόστη και τα χρονοδιαγράμματα για τους επιπλέον σταθμούς δεν έχουν ανακοινωθεί.
Επενδύσεις σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο
Η βρετανική BP και η SOCAR του Αζερμπαϊτζάν συμμετέχουν σε έρευνες σε έξι οικόπεδα στην περιοχή Ουστιούρτ. Το Ουζμπεκιστάν έχει ετοιμάσει ακόμη 128 οικόπεδα για ξένους επενδυτές.
Σύμφωνα με προκαταρκτικές εκτιμήσεις της κυβέρνησης, τα επιπλέον αυτά οικόπεδα θα μπορούσαν να περιέχουν 5,8 τρισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου και 560 εκατ. τόνους υγρών υδρογονανθράκων.
Η κυβέρνηση θέλει επίσης να επεκτείνει την εγχώρια μεταποίηση μέσω ενός έργου μετατροπής μεθανόλης σε ολεφίνες στη Μπουχάρα, στο νοτιοδυτικό Ουζμπεκιστάν, το οποίο θα μετατρέπει τη μεθανόλη σε χημικά που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή πλαστικών. Προγραμματίζει επίσης την αναβάθμιση δύο διυλιστηρίων πετρελαίου και την εισαγωγή ιδιωτικής συμμετοχής στη διανομή υγραερίου.
Ενεργειακές διασυνδέσεις με την Ευρώπη
Ο πρόεδρος Μιρζιγιόγιεφ δήλωσε ότι τα σχέδια για εξαγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές προς την Ευρώπη, μέσω Καζακστάν και Αζερμπαϊτζάν, προχωρούν.
Ο προτεινόμενος διάδρομος Caspian Green Energy Corridor, με τη στήριξη της Asian Development Bank και της Asian Infrastructure Investment Bank, προβλέπει μια διασύνδεση μέσω της Κασπίας Θάλασσας και στη συνέχεια συνδέσεις μέσω του Νότιου Καυκάσου και της Μαύρης Θάλασσας.
Ο διάδρομος βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της μελέτης σκοπιμότητας.
Οι διεθνείς επενδυτές ζητούν περαιτέρω μεταρρυθμίσεις
Ο πρόεδρος Μιρζιγιόγιεφ αναγνώρισε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν εμπόδια στις επενδύσεις. «Έχουμε σοβαρά προβλήματα, ελλείψεις, γραφειοκρατία και διαφθορά», είπε.
Ένα νέο Energy Investors' Council, με πρόεδρο τη Saida Mirziyoyeva, επικεφαλής της Προεδρικής Διοίκησης, θα επιχειρήσει να αντιμετωπίσει εμπόδια όπως η παραχώρηση γης και οι συνδέσεις στο δίκτυο.
Κατά τη συνεδρίαση, ο Mohammad Abunayyan, ιδρυτής και πρόεδρος της ACWA Power από τη Σαουδική Αραβία, κάλεσε σε μεταρρυθμίσεις στις χρηματοπιστωτικές και κεφαλαιαγορές του Ουζμπεκιστάν.
«Χρειαζόμαστε μεταρρύθμιση στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Χρειαζόμαστε μεταρρύθμιση στην κεφαλαιαγορά», είπε στον πρόεδρο. Ζήτησε επίσης αυστηρότερες υποχρεώσεις για την απασχόληση Ουζμπέκων εργαζομένων και τη χρήση τοπικών προμηθευτών στα μελλοντικά έργα.
Ο Mohamed Jameel Al Ramahi, διευθύνων σύμβουλος της Masdar με έδρα τα ΗΑΕ, δήλωσε ότι η εταιρεία του έχει επενδύσει πάνω από 2 δισ. δολάρια (1,78 δισ. ευρώ) από το 2019, έχει αναπτύξει πάνω από 2 GW ανανεώσιμων και έχει δεσμευθεί για ακόμη 2 GW.
«Σε αντάλλαγμα, ζητούμε προβλεψιμότητα, βεβαιότητα και σταθερότητα στην πολιτική, τη ρύθμιση και τις συμφωνίες που στηρίζουν τις επενδύσεις μας», είπε.