Η Μαρίν Λεπέν κάνει προεκλογική εκστρατεία με πρόγραμμα που θα αναδιαμορφώσει τις σχέσεις της Γαλλίας με την ΕΕ ενόψει των προεδρικών του 2027, οδηγώντας πιθανόν το Παρίσι σε πορεία σύγκρουσης με τις Βρυξέλλες, με ευρύτατες συνέπειες
Η Μαρίν Λεπέν, επικεφαλής του γαλλικού ακροδεξιού κόμματος Εθνική Συσπείρωση, επιδιώκει να γίνει η επόμενη πρόεδρος της Γαλλίας με ένα σκληρό αντιευρωπαϊκό πρόγραμμα, δεσμευόμενη να μειώσει τη συνεισφορά της χώρας στον προϋπολογισμό της ΕΕ και να τερματίσει τη χρηματοδότηση προς την Ουκρανία.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σε ό,τι αφορά την Ουκρανία, η Μαριν Λεπέν έχει επανειλημμένα δεσμευτεί να τερματίσει τη χρηματοδοτική στήριξη. Μιλώντας σε δημοσιογράφους στις Βρυξέλλες την Τετάρτη, δήλωσε ότι αν εκλεγεί, η Γαλλία θα συνέχιζε τη χρηματοδότηση μόνο για έξι μήνες, λόγω της «επικίνδυνης» κατάστασης των δημόσιων οικονομικών της χώρας.
«Αυτή η χρηματοδότηση θα σταματήσει και είναι ζήτημα ειλικρίνειας να πούμε στον [Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι] την αλήθεια», δήλωσε στο Euronews.
Ο Ζελένσκι απάντησε σε συνέντευξή του στους Financial Times την Πέμπτη. «Το τίμημα που πρέπει να πληρωθεί δεν είναι τόσο υψηλό όσο η αξία της ανθρώπινης ζωής», είπε. «Γι’ αυτό πιστεύω ότι η κυρία Λεπέν δεν είναι πλήρως εξοικειωμένη με ορισμένες λεπτομέρειες».
Πρόσθεσε ότι, αν η Μαρίν Λεπέν εκλεγόταν πρόεδρος, θα έπρεπε να έχει πρόσβαση «στο πιο ισχυρό ευρωπαϊκό σύστημα που λειτουργεί», υπογραμμίζοντας ότι η εμπειρία της Ουκρανίας στο πεδίο της μάχης θα μπορούσε να ωφελήσει τις ευρωπαϊκές χώρες.
Η επικεφαλής της γαλλικής ακροδεξιάς έχει επίσης ζητήσει τον τερματισμό των κυρώσεων της ΕΕ κατά της Ρωσίας, ενώ έχει δηλώσει ότι η Γαλλία θα μπορούσε να συνεχίσει την εκπαίδευση Ουκρανών στρατιωτών και την παροχή στρατιωτικού εξοπλισμού στο Κίεβο.
Οι δηλώσεις της δείχνουν ότι η Μαρίν Λεπέν είναι έτοιμη να υιοθετήσει μια ακραία γραμμή, δεσμευόμενη να βάλει τέλος στη γαλλική χρηματοδότηση προς την Ουκρανία, σε μια θέση παρόμοια με αυτή του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
Η στάση της έρχεται επίσης σε έντονη αντίθεση με εκείνη της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι, με την οποία συχνά γίνεται σύγκριση αλλά η οποία έχει ταχθεί υπέρ της συνέχισης της στήριξης προς το Κίεβο.
Μιλώντας στη Γερουσία της Ιταλίας την Τετάρτη, ενόψει της συνόδου κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες, η Τζόρτζια Μελόνι υπερασπίστηκε το δικαίωμα της Ουκρανίας στην αυτοάμυνα.
«Η στήριξη στην Ουκρανία δεν αποτελεί εναλλακτική λύση στην ειρήνη, είναι αυτό που την καθιστά δυνατή», είπε η Μελόνι. «Η ειρήνη που θέλουμε είναι μια ειρήνη βιώσιμη, δίκαιη και που προστατεύει επίσης την Ευρώπη και τα συμφέροντά μας».
«Επομένως, η θέση αυτής της κυβέρνησης δεν θα αλλάξει: στήριξη στην Ουκρανία, πίεση στη Ρωσία και ευρωατλαντική ενότητα».
«Η στήριξη της Γαλλίας προς την Ουκρανία ξεπερνά κατά πολύ τη βοήθεια»
«Η στήριξη της Γαλλίας προς την Ουκρανία ξεπερνά κατά πολύ τη βοήθεια και μόνο. Είναι πρωτίστως διπλωματική», δήλωσε στο Euronews ο Ελί Τενένμπαουμ, διευθυντής του Κέντρου Σπουδών για την Ασφάλεια του Γαλλικού Ινστιτούτου για τις Διεθνείς Σχέσεις.
Τόνισε τον πρωταγωνιστικό ρόλο της Γαλλίας σε πρωτοβουλίες όπως η «Συμμαχία των Προθύμων», που ξεκίνησε σε συνεργασία με το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς και σε άλλα σχήματα που «βοηθούν να κρατηθεί η Ουκρανία όρθια».
Σε αυτά περιλαμβάνεται το δάνειο στήριξης προς την Ουκρανία (Ukraine Support Loan – USL) ύψους 90 δισ. ευρώ, του οποίου η εφαρμογή και εκταμίευση εξαρτώνται από την πολιτική στήριξη μεγάλων χωρών, μεταξύ των οποίων και η Γαλλία.
Ο Τενένμπαουμ υπογράμμισε ότι οι περικοπές στη χρηματοδότηση σε επίπεδο ΕΕ θα είχαν μεγαλύτερο αντίκτυπο στην Ουκρανία από μια μείωση της διμερούς γαλλικής βοήθειας.
«Αν η Γαλλία όχι μόνο σταματούσε να παρέχει διμερή βοήθεια και να συνεισφέρει στον προϋπολογισμό της ΕΕ, αλλά και αντιτασσόταν ενεργά σε αυτού του είδους τους μηχανισμούς, τότε θα τίθετο σε κίνδυνο ολόκληρο το πλαίσιο της ευρωπαϊκής στήριξης προς την Ουκρανία».
Σύμφωνα με στοιχεία του γερμανικού think tank Ινστιτούτο του Κιέλου, η Γαλλία έχει δεσμεύσει περίπου 27 δισ. ευρώ για την Ουκρανία από τότε που η Ρωσία εξαπέλυσε την πλήρη εισβολή της τον Φεβρουάριο του 2022. Από αυτά, 7,9 δισ. ευρώ είναι διμερής βοήθεια και 19 δισ. ευρώ μέσω ευρωπαϊκών μηχανισμών.
Η Γερμανία παραμένει ο μεγαλύτερος ευρωπαίος χορηγός βοήθειας προς την Ουκρανία σε απόλυτα μεγέθη, έχοντας δεσμεύσει πάνω από 50 δισ. ευρώ από τον Φεβρουάριο του 2022, πολύ μπροστά από τη Γαλλία, την Ιταλία και την Ολλανδία. Σε σχέση με το ΑΕΠ, ωστόσο, τη μεγαλύτερη διμερή βοήθεια προσφέρουν η Δανία και η Εσθονία.
Περικοπή της γαλλικής συνεισφοράς στον προϋπολογισμό της ΕΕ
Έξι μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, η Μαρίν Λεπέν κάνει προεκλογική εκστρατεία με ένα πρόγραμμα που εστιάζει σε αυστηρότερους ελέγχους στη μετανάστευση, μεγαλύτερη εθνική κυριαρχία και μέτρα για την αντιμετώπιση της κρίσης ακρίβειας, καθώς η άνοδος στις τιμές των καυσίμων τροφοδοτεί τη λαϊκή δυσαρέσκεια.
Το κόμμα της έχει ταχθεί υπέρ του περιορισμού της καθαρής γαλλικής συνεισφοράς στον προϋπολογισμό της ΕΕ στα 5 δισ. ευρώ ετησίως, από 8 δισ. ευρώ σήμερα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν από τη γαλλική Γερουσία (πηγή στα Αγγλικά). Μια τέτοια κίνηση θα αποτελούσε αλλαγή σε σχέση με τα τελευταία χρόνια, κατά τα οποία η γαλλική συνεισφορά γενικά αυξάνεται, παρά τις ετήσιες διακυμάνσεις.
Επί προεδρίας Εμανουέλ Μακρόν, η Γαλλία έχει στηρίξει έναν μεγαλύτερο προϋπολογισμό της ΕΕ, σε αντίθεση με χώρες όπως η Γερμανία, που προτιμούν αυστηρότερα όρια δαπανών. Το Παρίσι έχει επίσης ζητήσει νέους ίδιους πόρους της ΕΕ, δηλαδή πρόσθετες πηγές εσόδων πέραν των συνεισφορών των κρατών μελών.
Αν και η Γαλλία είναι καθαρός συνεισφέρων στον προϋπολογισμό της ΕΕ, λαμβάνει και σημαντική χρηματοδότηση για τους αγρότες της μέσω της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ).
«Η Γαλλία ξεχωρίζει μεταξύ των μεγάλων δοτών, καθώς είναι η μόνη που μέχρι σήμερα έχει στηρίξει έναν φιλόδοξο προϋπολογισμό της ΕΕ», δήλωσε στο Euronews η Εουλάλια Ρούμπιο, ανώτερη ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Ζακ Ντελόρ.
Όπως είπε, οι προτάσεις της Λεπέν αντανακλούν μια «έλλειψη κατανόησης» των θεσμών της ΕΕ.
«Οι δαπάνες μεταβάλλονται ελαφρά κάθε χρόνο, άρα δεν μπορείς να πεις: “Από δω και πέρα θα πληρώνουμε μόνο 5 δισ. ευρώ τον χρόνο”», σχολίασε.
Η Ρούμπιο προειδοποίησε ότι αν η Γαλλία ξεπερνούσε τα νομικά εμπόδια για να μειώσει τις συνεισφορές της, άλλα κράτη μέλη θα έπρεπε να καλύψουν το κενό. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να προκαλέσει ιδιαίτερες τριβές, δεδομένου ότι η Γαλλία είναι ο μεγαλύτερος αποδέκτης αγροτικών επιδοτήσεων.
Την Τετάρτη, η Εθνοσυνέλευση της Γαλλίας απέρριψε την πρόταση της Εθνικής Συσπείρωσης για μονομερή μείωση της γαλλικής συνεισφοράς στον προϋπολογισμό της ΕΕ για το 2027, στηρίζοντας αντίθετα το επίπεδο χρηματοδότησης που προτείνει η κυβέρνηση.
Ο Τιερί Σοπάν, επίκουρος καθηγητής ευρωπαϊκών σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης, είπε ότι μια νίκη της ακροδεξιάς θα μπορούσε να σηματοδοτήσει ρήξη με τον παραδοσιακό ρόλο της Γαλλίας ως κινητήριας δύναμης εντός της ΕΕ και με τις «συνεισφορές που προώθησε το Παρίσι» τα τελευταία χρόνια, οι οποίες βρήκαν απήχηση ως απάντηση σε παγκόσμιες προκλήσεις.
Ο Σοπάν αναφέρθηκε στον ρόλο της Γαλλίας στην προώθηση της ευρωπαϊκής κυριαρχίας, της στρατηγικής αυτονομίας στην άμυνα και των μέτρων προστασίας στο εμπόριο. Ωστόσο, σημείωσε ότι η επιρροή της Γαλλίας έχει μειωθεί στη δεύτερη θητεία του Μακρόν, καθώς η οικονομική της αξιοπιστία έχει υποχωρήσει.
«Αυτή η αξιοπιστία δεν ήταν ιδιαιτέρως ισχυρή εξαρχής, αλλά έχει επιδεινωθεί λόγω της δημοσιονομικής κατάστασης της χώρας, του δημόσιου χρέους και των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν τα δημόσια οικονομικά της. Και, για άλλη μια φορά, υπάρχουν και πολιτικοί παράγοντες, γιατί η εκτελεστική εξουσία έχει αποδυναμωθεί», είπε.
Προϋπολογισμός της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034
Μιλώντας στους Financial Times την Τετάρτη, η Λεπέν χαρακτήρισε τις προσπάθειες να επιτευχθεί συμφωνία για τον προϋπολογισμό της ΕΕ 2028-2034 έως τα τέλη του 2026 «αντιδημοκρατικές».
Κατηγόρησε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι υπονομεύει τις «δημοκρατικές διαδικασίες» προωθώντας τον προϋπολογισμό πριν από τις εκλογές σε Γαλλία, Ισπανία, Ιταλία και Πολωνία.
Ενόψει της ψηφοφορίας, ο Εμανουέλ Μακρόν έχει κινηθεί για να διασφαλίσει κρίσιμες θέσεις, συμπεριλαμβανομένης της κεντρικής τράπεζας, διορίζοντας συμμάχους του. Την Πέμπτη, ο Γάλλος πρόεδρος είπε στους ευρωπαίους ηγέτες σε κεκλεισμένων των θυρών συνεδρίαση ότι το Παρίσι επιθυμεί να υπάρξει συμφωνία μέσα στη χρονιά.
Πέρα από το χρονοδιάγραμμα, η Λεπέν επικεντρώνεται και στο περιεχόμενο του προϋπολογισμού. Μιλώντας σε δημοσιογράφους την Τετάρτη, είπε ότι ελπίζει να «χτίσει νέες συμμαχίες» με κόμματα κοινής ιδεολογίας, ώστε να αμφισβητήσει αυτό που περιγράφει ως "νοοτροπία κατά της ανάπτυξης" στις Βρυξέλλες.
Πρόσθεσε ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), με επικεφαλής την Κριστίν Λαγκάρντ, θα έπρεπε να αναθεωρήσει την εντολή της ώστε να δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στην οικονομική ανάπτυξη. Η ΕΚΤ είναι ανεξάρτητη και η βασική της αποστολή είναι η διατήρηση της σταθερότητας των τιμών.
Ειδικοί που μίλησαν στο Euronews εμφανίστηκαν επιφυλακτικοί ως προς το ενδεχόμενο τα κράτη μέλη να στηρίξουν μια ακόμη μεγάλη μεταρρύθμιση των δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ, μετά τη σαρωτική αναθεώρηση του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης το 2024.
«Κατά την άποψή μου, τα κράτη μέλη δεν δείχνουν ιδιαίτερη διάθεση για μια νέα μεγάλη μεταρρύθμιση», δήλωσε στο Euronews ο Αντρέας Άισλ, ανώτερος ερευνητής ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής στο Ινστιτούτο Ζαλ Ντελόρ.
Πρόσθεσε ότι «οι μελλοντικές αλλαγές πιθανότατα θα περιοριστούν σε νέες ερμηνείες των υφιστάμενων κανόνων, παρά σε μια θεμελιώδη αναδιάρθρωση των νομικών τους βάσεων».
Η Λεπέν έχει επανειλημμένα επικρίνει τους κανονισμούς και τα πρότυπα της ΕΕ, χαρακτηρίζοντάς τα «ρυθμιστική κόλαση» ή «ρυθμιστική παραγκούπολη», και έχει δεσμευτεί να τα περιορίσει στο απολύτως ελάχιστο. Μια τέτοια προσέγγιση, αν υιοθετηθεί ευρέως από τα κράτη μέλη, θα μπορούσε να υπονομεύσει το νομικό πλαίσιο της Ένωσης.
«Προφανώς, αν κάθε κράτος μέλος κάνει κάτι τέτοιο, η ΕΕ δεν μπορεί πλέον να λειτουργεί ως ένωση που βασίζεται στο κράτος δικαίου», είπε ο Σοπάν.
Η επικεφαλής της Εθνικής Συσπείρωσης έχει επίσης δεσμευτεί να «σταματήσει» την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, το εμβληματικό πρόγραμμα της ΕΕ για τη μείωση των εκπομπών και την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050.
Η Λεπέν υποστηρίζει ότι η Πράσινη Συμφωνία υπονομεύει την οικονομική ανάπτυξη. Έχει επίσης προτείνει την κατάργηση θεσμών όπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τις Περιφέρειες (CoR), ένα συμβουλευτικό όργανο που εκπροσωπεί τις τοπικές και περιφερειακές αρχές οι οποίες εμπλέκονται στην εφαρμογή των πολιτικών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων για το κλίμα.
«Η αποδόμηση της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Αν η Μαρίν Λεπέν εκλεγόταν, θα εντεινόταν ακόμη περισσότερο, σύμφωνα με ορισμένες αναλύσεις», δήλωσε στο Euronews ο Φουκ-Βιν Νγκουέν, επικεφαλής του Κέντρου για την Ενέργεια στο Ινστιτούτο Ζακ Ντελόρ.
Στη σύνταξη του ρεπορτάζ συνέβαλε η Maria Tadeo