Η Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Συνδικάτων ζητά η εμμηνόπαυση να κατοχυρωθεί στην εργατική νομοθεσία της ΕΕ, ενώ το Ευρωκοινοβούλιο εξετάζει το θέμα και η Κομισιόν δεν προτείνει στρατηγική.
Η Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Συνδικάτων (ETUC), που εκπροσωπεί 45 εκατομμύρια μέλη σε 41 ευρωπαϊκές χώρες, πιέζει ώστε η εμμηνόπαυση να αναγνωριστεί στο εργατικό δίκαιο της ΕΕ, υποστηρίζοντας ότι η έλλειψη στήριξης κοστίζει στις γυναίκες εισόδημα, επαγγελματικές ευκαιρίες και συνταξιοδοτικά δικαιώματα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Οι κίνδυνοι για την υγεία των γυναικών που συνδέονται με την εργασία εξακολουθούν σε μεγάλο βαθμό να αγνοούνται από τη νομοθεσία, η οποία παραμένει προσανατολισμένη σε επαγγέλματα όπου κυριαρχούν οι άνδρες», δήλωσε η αναπληρώτρια γενική γραμματέας της ETUC Ιζαμπέλ Σέμαν. «Έχει φτάσει η ώρα να προσαρμοστεί η νομοθεσία στην πραγματικότητα του συνόλου του εργατικού δυναμικού σήμερα και στους κινδύνους που αντιμετωπίζει».
Η πρωτοβουλία έρχεται την ώρα που το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξετάζει έκθεση που ζητεί η εμμηνόπαυση να αντιμετωπίζεται ως οικονομικό, εργασιακό και κοινωνικό ζήτημα, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει μέχρι στιγμής αποφύγει να προτείνει μια ειδική ευρωπαϊκή στρατηγική για την εμμηνόπαυση.
Η εμμηνόπαυση, που εμφανίζεται συνήθως μεταξύ 45 και 55 ετών, επηρεάζει σημαντικό μέρος του εργατικού δυναμικού. Περίπου 30 % (πηγή στα Αγγλικά)των γυναικών εμφανίζουν συμπτώματα που επηρεάζουν την ικανότητά τους να εργάζονται, όπως κόπωση, διαταραχές ύπνου, εξάψεις, πόνοι στις αρθρώσεις, άγχος και δυσκολία συγκέντρωσης. Περίπου 85 % των γυναικών εμφανίζουν τουλάχιστον ένα από αυτά τα συμπτώματα.
Έρευνα που επικαλείται η συνομοσπονδία δείχνει ότι οι αποδοχές των γυναικών στη Νορβηγία μειώθηκαν κατά 7,4 % έως το τέταρτο έτος μετά τη διάγνωση της εμμηνόπαυσης, με τη μείωση των ωρών εργασίας, τις αναρρωτικές άδειες και τις χαμένες προαγωγές να συμβάλλουν στην πτώση.
«Η απώλεια μισθών, οι χαμένες προαγωγές και οι χαμηλότερες συντάξεις είναι το τίμημα που πληρώνουν εκατομμύρια γυναίκες για την αδυναμία προσαρμογής της εργασίας στην εμμηνόπαυση», είπε η Σέμαν.
Αυξάνεται η πίεση για δράση της ΕΕ
Η εκστρατεία εξελίσσεται σε μια περίοδο αυξανόμενης αναγνώρισης της εμμηνόπαυσης στην ατζέντα ισότητας φύλων της ΕΕ, αν και οι συγκεκριμένες προστασίες στον χώρο εργασίας εξακολουθούν σε μεγάλο βαθμό να καθορίζονται από την εθνική νομοθεσία και τους εργοδότες.
Τον Νοέμβριο του 2025, η επίτροπος Ισότητας Hadja Lahbib δήλωσε (πηγή στα Αγγλικά)ότι η Επιτροπή δεν σχεδιάζει μια ειδική στρατηγική της ΕΕ για την εμμηνόπαυση, επισημαίνοντας παράλληλα ερευνητικά προγράμματα που χρηματοδοτούνται μέσω των Horizon 2020 και Horizon Europe και εξετάζουν τις ιατρικές και κοινωνικές της επιπτώσεις.
Έκτοτε, η Επιτροπή έχει εντάξει την εμμηνόπαυση στη Στρατηγική για την Ισότητα των Φύλων 2026-2030 (πηγή στα Αγγλικά), που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο. Η στρατηγική προβλέπει την ανταλλαγή βέλτιστων εθνικών πρακτικών για την αντιμετώπιση της φτώχειας που συνδέεται με την έμμηνο ρύση και την εμμηνόπαυση, καθώς και μια μελέτη, προγραμματισμένη για το 2028, σχετικά με τα οικονομικά και κοινωνικά οφέλη της μείωσης του χάσματος στην υγεία των γυναικών, συμπεριλαμβανομένης της εμμηνόπαυσης.
Οι δεσμεύσεις αυτές σηματοδοτούν μια στροφή προς την αναγνώριση της εμμηνόπαυσης στο ευρύτερο πλαίσιο της πολιτικής ισότητας της ΕΕ, αλλά δεν φτάνουν μέχρι την πρόταση ειδικής νομοθεσίας που θα καθορίζει τα δικαιώματα των εργαζομένων στην εμμηνόπαυση.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επιδιώκει να προχωρήσει το ζήτημα ένα βήμα παραπέρα. Η Ισπανίδα ευρωβουλευτής των Σοσιαλιστών Lina Gálvez ηγείται ενός σχεδίου έκθεσης (πηγή στα Αγγλικά) με τίτλο Η εμμηνόπαυση πέρα από ζήτημα υγείας: μετατρέποντας την εμμηνόπαυση σε οικονομική, εργασιακή και κοινωνική προτεραιότητα.
Το σχέδιο, που θα συζητηθεί εκ νέου στην ολομέλεια μόνο το επόμενο έτος, ζητεί μια ειδική στρατηγική της ΕΕ, διευρυμένη έρευνα, δημόσιες εκστρατείες για την αντιμετώπιση του στίγματος, καλύτερη στήριξη στον χώρο εργασίας και βελτιωμένη πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη.
«Είναι επομένως ουσιώδες να υπάρξει μια στρατηγική της ΕΕ που να περιλαμβάνει ευρύτερη και πιο συμπεριληπτική έρευνα σε επίπεδο ΕΕ, τεκμηριωμένες δημόσιες εκστρατείες για την αλλαγή των κοινωνικών αντιλήψεων, βελτιωμένη στήριξη στον χώρο εργασίας και βελτιωμένη πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη», έγραψε η Γκάλβες στο σχέδιο έκθεσης. «Ήρθε η ώρα η ΕΕ να αντιμετωπίσει την εμμηνόπαυση».
Η έκθεση παραμένει κοινοβουλευτική πρωτοβουλία και όχι υιοθετημένη πολιτική της ΕΕ.
Τα συνδικάτα ζητούν αλλαγές στην εργασία
Για την ETUC, προτεραιότητα είναι να αποτυπώνεται η εμμηνόπαυση στον τρόπο οργάνωσης και ρύθμισης της εργασίας.
Στα αιτήματά της περιλαμβάνονται εκτιμήσεις κινδύνου που λαμβάνουν υπόψη τη θερμοκρασία, τον αερισμό και τις υποδομές στον χώρο εργασίας, ευέλικτο ωράριο και τηλεργασία, εκπαίδευση για διευθυντικά στελέχη και εργαζόμενους σε ανθρώπινους πόρους, καθώς και πρακτικές προσαρμογές όπως ρυθμιστές θερμοκρασίας και εργονομικός εξοπλισμός.
Η συνομοσπονδία θέλει επίσης οι πολιτικές για την εμμηνόπαυση να διαπραγματεύονται με τα συνδικάτα και στη συνέχεια να εφαρμόζονται και να παρακολουθούνται, μαζί με τη δωρεάν διάθεση προϊόντων για την έμμηνο ρύση και την εμμηνόπαυση στον χώρο εργασίας.
«Ο τρόπος με τον οποίο οργανώνεται η εργασία μπορεί να κάνει τη διαφορά ως προς τις επιπτώσεις της εμμηνόπαυσης», είπε η Σέμαν, προσθέτοντας ότι τα συνδικάτα ήδη διαπραγματεύονται συλλογικές συμβάσεις που προβλέπουν προσαρμογές στον χώρο εργασίας και ευέλικτες ρυθμίσεις.