Η υπηρεσία ρομποταξί της αμερικανικής εταιρείας λειτουργεί ήδη στο Ζάγκρεμπ σε συνεργασία με τη Verne και την κινεζική Pony.ai, με σχέδια επέκτασης στην Ευρώπη. Το Euronews τη δοκίμασε από κοντά στην Κροατία
Η Uber λάνσαρε νωρίτερα φέτος υπηρεσία ταξί χωρίς οδηγό στο Ζάγκρεμπ της Κροατίας και τώρα ανακοίνωσε σχέδια για την ανάπτυξη πλήρως αυτόνομων οχημάτων σε μια σειρά ευρωπαϊκών πόλεων, σε συνεργασία με εταίρους σε όλη την ήπειρο, ξεκινώντας από το Μάντσεστερ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η αμερικανική εταιρεία τεχνολογίας έβγαλε ρομποταξί χωρίς οδηγό στους δρόμους του Ζάγκρεμπ τον Απρίλιο, σε συνεργασία με τον τοπικό πάροχο Verne και την κινεζική εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης Pony.ai, με ένα επιχειρηματικό μοντέλο που θέλει να επεκτείνει σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Είναι μια ιδιότυπη σύμπραξη, δεδομένων των διαφορετικών φιλοσοφιών που επικρατούν στην Ευρώπη, τις ΗΠΑ και την Κίνα, με την Ευρώπη να είναι ιδιαιτέρως επιφυλακτική σε σχέση με τις δύο άλλες. Ωστόσο, οι εταιρείες θεωρούν ότι η συνεργασία λειτουργεί χάρη στη κοινή τους φιλοδοξία να αναπτύξουν υπηρεσίες ταξί με αυτόνομα οχήματα σε όλο τον κόσμο.
Η συνεργασία αυτή είναι μία από περισσότερες από 30 που τρέχει η Uber στην Ευρώπη. Μαζί με τη Verne και την Pony.ai, η Uber έχει ξεκινήσει δοκιμές στο Μάντσεστερ, ενώ η Pony.ai και η Uber σχεδιάζουν να δραστηριοποιηθούν και στο Λονδίνο, με πολλές ακόμη πόλεις να ακολουθούν.
Η συνεργασία στο Ζάγκρεμπ είναι η πιο προχωρημένη και ανακοινώθηκε τον Μάρτιο, με στόχο να βγάλει τα ταξί χωρίς οδηγό από τους χώρους δοκιμών και να τα φέρει για πρώτη φορά στην ευρωπαϊκή αγορά.
Το Ζάγκρεμπ ήταν ιδιαίτερα ελκυστική επιλογή για την Uber, καθώς εκεί εδρεύει η κατασκευάστρια ηλεκτρικών υπεραυτοκινήτων Rimac, της οποίας ο ιδρυτής, Mate Rimac, είχε ήδη στραφεί στα ρομποταξί μέσω της Verne. Η Verne έχει τα δικά της σχέδια για την ανάπτυξη μιας υπηρεσίας αυτόνομης μετακίνησης «business class».
Τον Απρίλιο, η συνεργασία λάνσαρε την υπηρεσία ρομποταξί, δίνοντας στους χρήστες του Ζάγκρεμπ τη δυνατότητα να καλέσουν ένα όχημα χωρίς οδηγό για τη διαδρομή τους. Τα αυτοκίνητα αυτά εξακολουθούν να έχουν άνθρωπο στο τιμόνι, τον λεγόμενο χειριστή ασφαλείας, ο οποίος επιβλέπει τη διαδρομή για λόγους ασφάλειας. Συνήθως πρόκειται για πρώην οδηγούς ταξί.
Τα οχήματα της υπηρεσίας έχουν διανύσει μέχρι σήμερα 200.000 χιλιόμετρα στους δρόμους του Ζάγκρεμπ.
Τώρα, η σύμπραξη αισθάνεται αρκετά βέβαιη για να περάσει στο επόμενο στάδιο και να απομακρύνει τον χειριστή από το αυτοκίνητο, αφήνοντας μόνο εσάς, τον επιβάτη, μόνο μέσα στο όχημα.
Τα πρώτα πλήρως αυτόνομα δρομολόγια στην Ευρώπη ξεκίνησαν στις 10 Σεπτεμβρίου, για περιορισμένο αριθμό προσκεκλημένων χρηστών, σε μια διαδρομή 22 χιλιομέτρων που συνδέει τα κεντρικά της Verne με το αεροδρόμιο Φράνιο Τούτζμαν στο Ζάγκρεμπ.
«Κοίτα, χωρίς χέρια»
Η κλήση ενός Uber με την τρέχουσα υπηρεσία χωρίς οδηγό είναι εξίσου απλή με την κράτηση οποιουδήποτε άλλου δρομολογίου στην πλατφόρμα. Οι χρήστες μπορούν να επιλέξουν ανάμεσα σε διαδρομές με οδηγό και σε διαδρομές ρομποταξί με τεχνητή νοημοσύνη όταν ζητούν UberX ή Comfort.
Οι επιβάτες ξεκλειδώνουν το αυτοκίνητο με το κινητό τους, μπαίνουν και τακτοποιούνται, όσο άνετα γίνεται σε ένα αυτοκίνητο χωρίς οδηγό, έχοντας ωστόσο πλήρη πρόσβαση στην υποστήριξη της Uber σε περίπτωση που συμβεί οτιδήποτε.
Στο Ζάγκρεμπ, οι επιβάτες μετακινούνται με το BAIC Arcfox Alpha T5, ένα κινεζικό ηλεκτρικό SUV. Ένας χειριστής ασφαλείας κάθεται στη θέση του οδηγού, ενώ το μπροστινό κάθισμα του συνοδηγού έχει αφαιρεθεί για να υπάρχει περισσότερος χώρος για αποσκευές.
Η Uber και η Verne διαθέτουν σήμερα περίπου 30 αυτόνομα οχήματα στο Ζάγκρεμπ, τα οποία επιστρέφουν κάθε βράδυ σε έναν κεντρικό κόμβο, το λεγόμενο «mothership», για καθαρισμό και συντήρηση από το κροατικό startup.
Η τρέχουσα διαμόρφωση αντιστοιχεί σε πρόγραμμα επιπέδου 4 για αυτοκίνητα χωρίς οδηγό, πράγμα που σημαίνει ότι το όχημα μπορεί να κινείται μόνο του χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση, αλλά μόνο σε αυστηρά ελεγχόμενες περιοχές. Πουθενά στον κόσμο δεν λειτουργεί ακόμη πρόγραμμα επιπέδου 5, που θα σήμαινε απεριόριστη πρόσβαση στο οδικό δίκτυο.
Είναι παράξενο συναίσθημα να βλέπεις ένα αυτοκίνητο να οδηγεί μόνο του για πρώτη φορά. Από το πίσω κάθισμα, μπορείς να παρατηρήσεις το τιμόνι να γυρίζει καθώς το αυτοκίνητο στρίβει ψύχραιμα και μεθοδικά, ακόμη και όταν διαπραγματεύεται την κίνηση στο αντίθετο ρεύμα.
Η ομαλή κίνηση σε χαλαρώνει και μετά από λίγο ξεχνάς ότι δεν σε πηγαίνει άνθρωπος αλλά ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης.
«Το λέμε λίγο “μαγικά βαρετό”, δηλαδή μπαίνεις μέσα και στην αρχή λες “ωπ, κανενός τα χέρια δεν είναι στο τιμόνι” και ξαφνικά βρίσκεσαι απλώς σε ένα αυτοκίνητο όπως θα ήσουν κανονικά», λέει η Annie Duvnjak, επικεφαλής Global Head of Autonomous Mobility Operations στην Uber.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η διαδρομή είναι χωρίς διακοπές. Το αυτοκίνητο σταματάει εντελώς σε κάθε στοπ, ακόμη κι όταν ο δρόμος είναι άδειος, και κάνει στην άκρη για να αποφύγει υπερβολικά επιθετικούς οδηγούς που προσπαθούν να το προσπεράσουν.
Πρόκειται για μια διαδικασία μάθησης για τη σύμπραξη, η οποία δοκιμάζει πλήρως αυτόνομα οχήματα, τον τελικό της στόχο, σε περιορισμένη περιοχή του Ζάγκρεμπ.
Μια ιδιαίτερη σύμπραξη
Η συνεργασία, που ξεκίνησε τον Απρίλιο, συνδυάζει με μοναδικό τρόπο μια αμερικανική εταιρεία κινητικότητας, ένα ευρωπαϊκό startup και μια κινεζική εταιρεία AI, με καθεμιά να προέρχεται από περιοχές με εντελώς διαφορετικές προσεγγίσεις στην κινητικότητα και την τεχνητή νοημοσύνη.
Δεδομένων αυτών των αποκλινουσών προσεγγίσεων και της τρέχουσας γεωπολιτικής έντασης σε ζητήματα από το εμπόριο και τους κανόνες προστασίας καταναλωτή μέχρι την τεχνολογική κυριαρχία και τις εφοδιαστικές αλυσίδες, μπορεί να φαίνεται παράξενο που αυτές οι εταιρείες ενώνουν τις δυνάμεις τους.
Η Uber όμως υποστηρίζει ότι το μοντέλο λειτουργεί επειδή οι τρεις εταιρείες μοιράζονται τον ίδιο στόχο: να φέρουν τα αυτόνομα ταξί σε περισσότερες αγορές.
«Έχεις τη Verne, μια εξαιρετική τοπική εταιρεία στο Ζάγκρεμπ, με τεχνογνωσία στον στόλο και στη λειτουργία των οχημάτων, έχεις την Pony.ai με τεχνολογία AV παγκόσμιας κλάσης, και έχεις την Uber που βοηθά να δέσουν όλα αυτά μαζί σε επίπεδο πλατφόρμας κινητικότητας και εμπειρίας του επιβάτη», λέει η Duvnjak.
«Ουσιαστικά, ο καθένας φέρνει ό,τι κάνει καλύτερα και το βάζει στο κοινό τραπέζι».
Η Verne, ο ευρωπαϊκός εταίρος σε αυτή την προσπάθεια, συνιδρύθηκε από τον Mate Rimac και πήρε το όνομά της από τον συγγραφέα επιστημονικής φαντασίας Jules Verne. Ασχολείται με τα ρομποταξί από το 2019 και λάνσαρε τη δική της υπηρεσία τον Απρίλιο.
Η Verne λειτουργεί ως τοπικός πάροχος υπηρεσίας και ιδιοκτήτης του στόλου, διαχειριζόμενη την καθημερινή λειτουργία της υπηρεσίας ρομποταξί. Παράλληλα έχει τον ρόλο του ρυθμιστικού συντονιστή, συνομιλώντας με τοπικές, περιφερειακές και εθνικές αρχές για να εξασφαλίσει τις απαραίτητες άδειες κυκλοφορίας αυτόνομων οχημάτων στους συγκεκριμένους δρόμους.
Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο εμπόδιο που αντιμετωπίζει η σύμπραξη. Το αποσπασματικό νομικό πλαίσιο της Ευρώπης για τα οχήματα χωρίς οδηγό έχει αφήσει την ήπειρο πολύ πίσω σε σχέση με τις ΗΠΑ και την Κίνα, όπου τα ρομποταξί λειτουργούν εμπορικά εδώ και αρκετά χρόνια.
Η συνεργασία με την Uber δίνει στη Verne την ευκαιρία να κλιμακώσει τη δραστηριότητά της, προσφέροντας τις υπηρεσίες της μέσα από την εφαρμογή και επεκτείνοντάς τες σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις όσο προχωρά η ανάπτυξη.
«Αυτό είναι ένα σημαντικό ορόσημο όχι μόνο για τη Verne, αλλά και για την Κροατία. Μια υπηρεσία που πρωτοπορεί εδώ στο Ζάγκρεμπ είναι πλέον διαθέσιμη μέσω της μεγαλύτερης πλατφόρμας κινητικότητας στον κόσμο. Η εμπειρία που αποκτούμε καθημερινά στο Ζάγκρεμπ θα μας βοηθήσει να φέρουμε τη Verne και σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις», δήλωσε ο Marko Pejković, διευθύνων σύμβουλος της Verne.
Τον Ιούνιο του 2024, η κροατική εταιρεία παρουσίασε το δικό της αυτόνομο διθέσιο concept car, προσανατολισμένο σε επαγγελματίες ταξιδιώτες.
«Θέλουμε ο κόσμος να εντυπωσιάζεται όταν φτάνεις σε ένα από αυτά τα οχήματα», ανέφερε ο Pejković.
Πρόκειται για ένα μακρύ, κομψό όχημα με αρκετό χώρο ώστε τα καθίσματα να μπορούν να ξαπλώνουν εντελώς κατά την οδήγηση. Μια τεράστια οθόνη στο ταμπλό διασκεδάζει και ενημερώνει τους επιβάτες στη διάρκεια της διαδρομής.
Παρά την πιο πολυτελή του εικόνα, η εταιρεία λέει ότι οι διαδρομές δεν θα χρεώνονται ακριβότερα, καθώς η απουσία οδηγού μειώνει σημαντικά το κόστος.
«Παρουσιάζουμε μια εντελώς νέα αντίληψη για το εσωτερικό του οχήματος, σχεδιασμένη όχι ως ένα concept για ένα μακρινό μέλλον, αλλά ως κάτι που μπορεί να λειτουργήσει σε πραγματική υπηρεσία. Θα βοηθήσει τους ανθρώπους να αξιοποιούν τον χρόνο τους με πιο παραγωγικό, πιο ευχάριστο και πιο χαλαρωτικό τρόπο», είπε ο Pejković.
Η εταιρεία σχεδιάζει να βγάλει αυτό το όχημα στην αγορά στο μέλλον, προς το παρόν όμως χρησιμοποιεί το BAIC Arcfox.
Μια σχολή οδήγησης για πράκτορες AI
Ο τρίτος εταίρος σε αυτή την προσπάθεια είναι η κινεζική εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης Pony.ai, η οποία παρέχει την τεχνολογία AI που κινεί τα οχήματα.
Η εταιρεία φέρνει μαζί της και σημαντική εμπειρία στον κλάδο. Η Pony.ai αναφέρει ότι ήταν η πρώτη εταιρεία αυτόνομων οχημάτων που εξασφάλισε άδεια ταξί στην Κίνα και είναι μία από τις λίγες εταιρείες παγκοσμίως που λειτουργούν πλήρως αυτόνομα εμπορικά οχήματα.
Στο Ζάγκρεμπ, τα οχήματα Arcfox εξοπλίζονται με το Gen-7 autonomous driving system της Pony.ai, το πιο πρόσφατο σύστημα αυτόνομης οδήγησης επιπέδου 4 της εταιρείας.
Το σύστημα περιλαμβάνει 34 επιμέρους αισθητήρες. Ανάμεσά τους υπάρχουν εννέα αισθητήρες LiDAR, 14 κάμερες και τέσσερα ραντάρ χιλιοστομετρικού κύματος, καθώς και τέσσερα μικρόφωνα, δύο αισθητήρες νερού και ένας αισθητήρας σύγκρουσης. Όλα αυτά παρέχουν στο όχημα πολύ καλή αντίληψη του περιβάλλοντός του και αρκετή πλεονάζουσα ασφάλεια ώστε να μειώνεται η πιθανότητα ατυχήματος.
Την οδήγηση αναλαμβάνει το Pony.ai Virtual Driver, που αντιμετωπίζει το όχημα σαν έναν φυσικό πράκτορα τεχνητής νοημοσύνης. Πριν όμως βγει ένας τέτοιος πράκτορας στον δρόμο, πρέπει πρώτα να «οδηγήσει» σε ένα εικονικό περιβάλλον.
«Είναι σαν ένας εικονικός χώρος εκπαίδευσης, που δείχνει στην AI πώς να οδηγεί. Όπως μαθαίνουν να οδηγούν οι άνθρωποι, έτσι μαθαίνουν να οδηγούν και οι οδηγοί AI σε αυτό το περιβάλλον. Μετά, αφού “αποφοιτήσουν” από τη “σχολή εικονικής οδήγησης”, οι οδηγοί AI αναλαμβάνουν τον έλεγχο, οπότε δεν βασιζόμαστε σε κανενός είδους τηλεχειρισμό», εξηγεί ο Dr Ludi Wang, διευθυντής global communications στην Pony.ai.
Τα επόμενα βήματα
Η Uber ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα ότι η επόμενη πόλη για τη συνεργασία θα είναι το Μάντσεστερ, στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι δοκιμές στην πόλη έχουν ήδη ξεκινήσει και η Uber λέει ότι μέσα στους επόμενους μήνες θα ακολουθήσει υπηρεσία σαν αυτή του Ζάγκρεμπ.
Συνολικά, η Uber εξετάζει περισσότερες από 30 πόλεις και έχει προγράμματα σε διάφορα στάδια στο Λονδίνο, τη Μαδρίτη, το Μόναχο και τη Ζυρίχη.
«Και ελπίζουμε να επεκτείνουμε αυτό το μοντέλο και σε άλλες πόλεις. Έχουμε ήδη ανακοινώσει το Μάντσεστερ, όπου θα πάμε επόμενο με αυτή τη συνεργασία, και θα ακολουθήσουν κι άλλα», σημειώνει η Duvnjak.
Αλλά μπορεί να είναι επόμενη η Βρυξέλλες;
«Στην πραγματικότητα μιλάμε με τις Βρυξέλλες, μιλάμε με 30 πόλεις και οι Βρυξέλλες είναι μία από αυτές. Δεν θέλουμε όμως να ξεκινήσουμε δοκιμές σε μια πόλη αν δεν τη βλέπουμε ως μελλοντική επιλογή για να αναπτύξουμε πλήρως μια υπηρεσία χωρίς οδηγό, που είναι ο τελικός στόχος. Αλλά οι Βρυξέλλες είναι σίγουρα στον χάρτη», λέει ο Pejković.