Από αποκαλυπτικά σενάρια έως την κλιματική αλλαγή που επιταχύνεται, επιτροπή ειδικών κατέγραψε τις 17 πιο επικίνδυνες απειλές για την ανθρωπότητα ως το τέλος του αιώνα
Μέσα σε συγκρούσεις, κρίσεις και επιδημίες, η παγκόσμια υγεία φαίνεται να βρίσκεται σε κίνδυνο. Στο World Health Summit, την Παγκόσμια Σύνοδο Κορυφής για την Υγεία στο Βερολίνο, η επιτροπή του The Lancet δημοσίευσε έκθεση για τους παράγοντες του 21ου αιώνα που απειλούν περισσότερο την ανθρωπότητα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Υποστηρίζουμε ότι οι πρόσφατοι παγκόσμιοι κλυδωνισμοί [...] δείχνουν πόσο γρήγορα μπορούν να διαψευστούν οι παραδοχές περί σταθερότητας», αναφέρεται στην αρχή της έκθεσης. Οι συγγραφείς καλούν κυβερνήσεις και θεσμούς να καταρτίσουν σχέδια ετοιμότητας για διαφορετικά σενάρια και επικρίνουν τη βραχυπρόθεσμη λογική.
Μεταξύ άλλων, η πανδημία του Covid, αλλά και η επιδημία από τον ιό Bundibugyo-Ebola, καθώς και γεωπολιτικές συγκρούσεις και οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, δημιουργούν ένα αβέβαιο μέλλον.
Ως απειλές θεωρούν οι μελετητές του The Lancet τις αιτίες «για μελλοντικές απώλειες υγείας, που μπορούν να επηρεαστούν μέσω πολιτικών μέτρων».
Οι απειλές ταξινομήθηκαν σε μια πυραμίδα. Όσο ψηλότερα τοποθετούνται, τόσο πιο επικίνδυνες θεωρούνται για την ανθρωπότητα έως το 2100.
Την ιεράρχηση αιτιολογούν οι ειδικοί, μεταξύ άλλων, με το ερώτημα ποιες ζημιές μπορούν ακόμη να αποτραπούν, όπως είπε η Natalia Kanem, συμπρόεδρος της επιτροπής, κατά την παρουσίαση της έκθεσης στο Βερολίνο. «Η ανθεκτικότητα όμως απαιτεί επιλογές. Καμία επιχείρηση και καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να προετοιμαστεί για τα πάντα», τόνισε η Kanem.
Απειλές με δυνατότητα αφανισμού
Τα δύο ανώτερα σενάρια της πυραμίδας θα μπορούσαν να οδηγήσουν ακόμα και στον αφανισμό της ανθρωπότητας. Η κακόβουλη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, για παράδειγμα για τη χρήση βιολογικών όπλων ή ένας πυρηνικός πόλεμος θα μπορούσε, σύμφωνα με τη νέα αυτή παγκόσμια αξιολόγηση των υγειονομικών κινδύνων, να τερματίσει την ανθρωπότητα όπως τη γνωρίζουμε έως το 2100.
Ένας πυρηνικός πόλεμος περιλαμβάνει, σύμφωνα με τη μελέτη, όχι μόνο τις άμεσες συνέπειες πυραυλικών επιθέσεων, αλλά και επιπτώσεις όπως ένας πυρηνικός λιμός. Ως κακόβουλη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, οι ερευνητές εννοούν κυρίως την ανάπτυξη και χρήση βιολογικών όπλων κατά ανθρώπων.
Την πιθανότητα να χτυπήσει τη Γη ένας αστεροειδής ή να οδηγήσει ένα υπερηφαίστειο στον αφανισμό της ανθρωπότητας μέσα στα επόμενα 75 χρόνια, οι ειδικοί την εκτιμούν ως εξαιρετικά μικρή. Για τον λόγο αυτό δεν συμπεριλήφθηκαν.
Οι πιο επικίνδυνες απειλές του 21ου αιώνα
Η δεύτερη κατηγορία στην πυραμίδα απειλών αποτελείται από απειλές για τις οποίες προβλέπεται ότι θα μειώσουν τη διάρκεια ζωής της ανθρωπότητας.
Δεκαπέντε απειλές εντάχθηκαν στην κατηγορία των μεγαλύτερων καταστροφικών απειλών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η διατροφική ασφάλεια, η εξοικείωση με τα φάρμακα, οι βαθύτερες και αυξανόμενες ανισότητες στο εισόδημα και στην εκπαίδευση, καθώς και συμπεριφορές επιβλαβείς για την υγεία.
Στα δύο χαμηλότερα επίπεδα της πυραμίδας, οι ειδικοί της επιτροπής συγκεντρώνουν πάνω από 300 ακόμη σενάρια που μπορεί να αποδειχθούν επικίνδυνα για την ανθρωπότητα.
Ιδίως η ανισότητα εισοδήματος, το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο και η παχυσαρκία είναι, σύμφωνα με την επιτροπή, κίνδυνοι που επηρεάζουν περισσότερο τη διάρκεια ζωής.
Ορισμένες περιοχές είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες στους κινδύνους
«Πρόκειται για απειλές με τεράστια, αλλά αποτρέψιμα, βάρη, που για μεγάλο διάστημα αντιμετωπίζονταν περισσότερο ως συνθήκες πλαισίου παρά ως πραγματικές απειλές», δήλωσε η Kanem στο Βερολίνο. Θέλει να αναδείξει την κλίμακα του προβλήματος. «Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η παχυσαρκία προκαλεί 23 δισεκατομμύρια αποτρέψιμα DALYs», πρόσθεσε.
Οι ειδικοί μιλούν για DALYs («Disability-Adjusted Life Year»), επειδή δείχνουν τον αριθμό των υγιών ετών ζωής που χάνονται λόγω ασθένειας, αναπηρίας ή πρόωρου θανάτου. Ένα DALY αντιστοιχεί σε ένα χαμένο υγιές έτος ζωής. Όσο υψηλότερος είναι ο αριθμός των DALYs, τόσο μεγαλύτερο είναι το φορτίο νόσου σε έναν πληθυσμό.
Σύμφωνα με την ίδια, το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο προκαλεί 16 δισεκατομμύρια αποτρέψιμα DALYs, ενώ η ανισότητα εισοδήματος σχεδόν 14 δισεκατομμύρια. Επιπλέον, σύμφωνα με την Kanem, το βάρος δεν κατανέμεται ομοιόμορφα στον κόσμο. Περισσότερα από τα δύο τρίτα του βάρους που οφείλεται στο χαμηλό μορφωτικό επίπεδο αναμένεται να αντιστοιχούν στην υποσαχάρια Αφρική.
«Ας πάρουμε το παράδειγμα της υποσαχάριας Αφρικής, της οποίας το μερίδιο στον παγκόσμιο πληθυσμό αναμένεται να αυξηθεί από το σημερινό 15,3% σε πάνω από το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού έως το 2100», είπε η συμπρόεδρος Kanem στο Βερολίνο. Τα μεγαλύτερα βάρη από τις υγειονομικές απειλές, το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο, την ανισότητα εισοδήματος και τη συρρίκνωση της αναπτυξιακής βοήθειας στον τομέα της υγείας θα συγκεντρωθούν, συνεπώς, σε μεγάλο βαθμό στην υποσαχάρια Αφρική.
Ωστόσο, η Kanem ξεκαθαρίζει επίσης ότι τα βάρη αυτά μπορούν σήμερα να αντιμετωπιστούν ακόμη μέσω «τεκμηριωμένων αποφάσεων, αποτελεσματικών πολιτικών και καινοτομίας».
Το The Lancet είναι ένα από τα πιο έγκυρα και παλαιότερα ιατρικά επιστημονικά περιοδικά στον κόσμο. Πέρα από αποτελέσματα ιατρικής έρευνας, το The Lancet δημοσιεύει επίσης αναλύσεις για ζητήματα παγκόσμιας υγείας, συστήματα υγείας και ανισότητες στην υγεία. Το περιοδικό εκδίδεται από τον οίκο Elsevier και θεωρείται διεθνώς σημαντική πηγή για επιστήμονες, γιατρούς και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής υγείας.
Με την έκθεση για τις απειλές κατά της ανθρωπότητας, το The Lancet επιδιώκει να συμβάλει σε έναν κατάλογο προτεραιοτήτων και να προτείνει και να προωθήσει πιθανές λύσεις και μέτρα. Στην επιτροπή συνεργάζονται 37 ειδικοί από τους τομείς της υγείας, της οικονομίας, της ασφάλειας και της τεχνολογίας.