Η Αλμπέρτα διαθέτει τα τέταρτα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο και το αποσχιστικό ρεύμα τροφοδοτείται από οργή για τη διαχείριση του κλάδου από την Οτάβα
Η επαρχία της Αλμπέρτα θα αποφασίσει τη Δευτέρα αν θέλει να προχωρήσει σε δεσμευτικό δημοψήφισμα για απόσχιση από τον Καναδά, με τον πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϊ να προειδοποιεί ότι μια νίκη των αποσχιστών θα έφερνε επικίνδυνη αβεβαιότητα εν μέσω εμπορικού πολέμου με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι λιγότερο από το ένα τέταρτο των κατοίκων της δυτικής καναδικής επαρχίας στηρίζει την ανεξαρτησία.
Όμως τις ημέρες πριν από την ψηφοφορία η προσοχή έχει στραφεί στην προσέλευση και στο κατά πόσο ένα αποφασισμένο αποσχιστικό στρατόπεδο μπορεί να διαψεύσει τις δημοσκοπήσεις, εκμεταλλευόμενο την εφησυχασμένη στάση των οπαδών της παραμονής.
«Μην αφήσετε κανέναν να σας πει ότι αυτό έχει ήδη κριθεί. Η συμμετοχή θα καθορίσει το αποτέλεσμα», είπε ο Κάρνεϊ σε προεκλογική συγκέντρωση την Πέμπτη.
Ο Κάρνεϊ, που μεγάλωσε στην Αλμπέρτα, έχει χαρακτηρίσει το δημοψήφισμα «επικίνδυνη μπλόφα», τη στιγμή που ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επιβάλλει τιμωρητικούς δασμούς και διατυπώνει απειλές προσάρτησης με στόχο, όπως είπε ο Κάρνεϊ, να κάμψει την καναδική αποφασιστικότητα.
«Ψηφίστε σαν να εξαρτάται ο Καναδάς από αυτό, γιατί όντως εξαρτάται», είπε ο Κάρνεϊ.
Η Αλμπέρτα διαθέτει τα τέταρτα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο και η δυναμική υπέρ της απόσχισης τροφοδοτείται από την οργή για τον τρόπο που η Οτάβα διαχειρίζεται τον κλάδο.
Πολλοί κάτοικοι της Αλμπέρτα απεχθάνονταν τον προκάτοχο του Κάρνεϊ, Τζάστιν Τριντό, τον οποίο κατηγορούσαν ότι προσπαθεί να περιορίσει την παραγωγή πετρελαίου για να προωθήσει την φιλοκλιματική του ατζέντα.
«Αν θέλετε να σας πω ποιος είναι υπεύθυνος για το αποσχιστικό κλίμα, πιστεύω ότι είναι ο Τζάστιν Τριντό», δήλωσε η πρωθυπουργός της Αλμπέρτα, Ντανιέλ Σμιθ, στο podcast Canadaland αυτό τον μήνα.
Σε συγκέντρωση υπέρ της απόσχισης στο Έντμοντον το Σάββατο, η 61χρονη Σάντι Μαρτέλ είπε ότι όσοι συνδέονται με τη βιομηχανία πετρελαίου αισθάνονται «ληστευμένοι, εξαπατημένοι και κακομεταχειρισμένοι».
«Ήρθε η ώρα να σηκωθούμε και να πούμε ως εδώ», είπε στο ειδησεογραφικό πρακτορείο AFP.
Η ψηφοφορία διεξάγεται λίγες ημέρες μετά την πυρκαγιά σε στρατιωτική βάση στην επαρχία, που άφησε τουλάχιστον τέσσερις στρατιώτες νεκρούς και δεκάδες τραυματίες, προκαλώντας κύμα συλλυπητηρίων σε όλη τη χώρα.
«Τεράστια αβεβαιότητα»
Η συντηρητική πρωθυπουργός της Αλμπέρτα λέει ότι θέλει η επαρχία να παραμείνει στον Καναδά, αλλά προκήρυξε το δημοψήφισμα για να κλείσει αυτό το διχαστικό θέμα.
Αν η πλειοψηφία ψηφίσει υπέρ της απόσχισης, έχει δεσμευτεί να προχωρήσει σε δεσμευτικό δημοψήφισμα.
Αν επικρατήσουν οι οπαδοί της παραμονής, η Σμιθ λέει ότι το ζήτημα της απόσχισης πρέπει να θεωρηθεί λήξαν.
Αναλυτές έχουν συγκρίνει την τακτική της Σμιθ με εκείνη του πρώην Βρετανού πρωθυπουργού Ντέιβιντ Κάμερον, ο οποίος είχε ελπίσει να κλείσει τη συζήτηση για την παραμονή της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω μιας ψηφοφορίας.
Ο Κάρνεϊ ηγήθηκε της Bank of England μέσα στην αναταραχή που προκάλεσε το Brexit και την Πέμπτη προειδοποίησε τους κατοίκους της Αλμπέρτα με βάση εκείνη την εμπειρία.
«Δεν ήταν σαφές τι σήμαινε το “Brexit” εκείνη την εποχή», είπε σε τηλεοπτικό σταθμό του Κάλγκαρι.
«Τα επόμενα χρόνια, όσο αυτό ξεκαθάριζε, επικρατούσε τεράστια αβεβαιότητα, οι επενδύσεις πάγωσαν, η οικονομία άρχισε να υστερεί», πρόσθεσε, προειδοποιώντας για απρόβλεπτες οικονομικές συνέπειες.
Επιρροή της τεχνητής νοημοσύνης
Το δημοψήφισμα της Δευτέρας περιλαμβάνει 10 ερωτήματα, ανάμεσά τους αρκετά που αφορούν τη μετανάστευση, αλλά το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στο ερώτημα 10, το οποίο ρωτά: «Πρέπει η Αλμπέρτα να παραμείνει επαρχία του Καναδά;» ή αν η επαρχία πρέπει να προχωρήσει στα νομικά βήματα που απαιτούνται για μια οριστική ψηφοφορία για την ανεξαρτησία.
Η εκλογική αρχή της Αλμπέρτα αναφέρει ότι τα ψηφοδέλτια για το ερώτημα 10 θα καταμετρηθούν πρώτα, με τα αποτελέσματα να αναμένονται τις πρώτες πρωινές ώρες της Τρίτης.
Η περίοδος πριν από το δημοψήφισμα έχει επισκιαστεί από καταιγισμό παραποιημένου περιεχομένου τεχνητής νοημοσύνης.
Ο Κάρνεϊ έχει καλέσει σε «ξεκάθαρο αποτέλεσμα», αλλά οι ειδικοί ανησυχούν για ένα αμφισβητούμενο αποτέλεσμα, ανεξαρτήτως αριθμών.
«Ένα πολύ πιθανό αποτέλεσμα αυτού του δημοψηφίσματος θα είναι μια κοινότητα που θα θεωρεί ότι αυτές οι εκλογές ήταν στημένες ή έστω άδικες», δήλωσε ο Ένγκους Μπρίτζμαν, διευθυντής του Media Ecosystem Observatory στο McGill University.
Στενοί σύμμαχοι του Τραμπ έχουν επίσης παρέμβει στη συζήτηση, μεταξύ τους ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, ο οποίος τον Ιανουάριο χαρακτήρισε την Αλμπέρτα «φυσικό εταίρο» των Ηνωμένων Πολιτειών.
Αφού ένα αποσχιστικό κόμμα κέρδισε τις επαρχιακές εκλογές στο Κεμπέκ στις 5 Οκτωβρίου, ο μεγιστάνας της τεχνολογίας Έλον Μασκ έγραψε στο X ότι «θα ήταν σε καλύτερη θέση» αν αποσχιστούν.
«Η Αλμπέρτα και η Σασκάτσουαν θα έπρεπε επίσης να αποσχιστούν», πρόσθεσε.
Ερωτηθείς για τις καταγγελίες περί ξένης παρέμβασης, ο Κάρνεϊ είπε την Πέμπτη ότι οι ξένες κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, δεν πρέπει να «ανακατεύονται στις εκλογές μας».