Οι βίαιες διαδηλώσεις και οι λεηλασίες σε όλη τη Γαλλία το Σάββατο ενέτειναν την πολιτική απομόνωση του Μακρόν, εγείροντας αμφιβολίες για την εξουσία του.
Με λίγους μόνο μήνες να απομένουν έως τη λήξη της θητείας του, ο Εμανουέλ Μακρόν βρίσκεται αντιμέτωπος με κλιμακούμενη κοινωνική αναταραχή και πολιτική κριτική, που μπορεί τελικά να καθορίσουν την υστεροφημία του.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Μετά τις φοιτητικές κινητοποιήσεις για τις συνθήκες διαβίωσης, που το περασμένο Σάββατο εκτραχύνθηκαν σε βίαια επεισόδια, ο Μακρόν δέχεται πυρά από όλο το πολιτικό φάσμα για τον τρόπο που διαχειρίζεται την κατάσταση ασφαλείας και για την απάντησή του στα αιτήματα για την παιδεία, το κόστος ζωής και τον πληθωρισμό.
Η αναταραχή αυτή εκδηλώνεται ενώ η Γαλλία παλεύει με ιστορικά υψηλό δημόσιο χρέος, εκρηκτικές τιμές καυσίμων και κλιμακούμενες διεθνείς συγκρούσεις.
Το κίνημα των Κίτρινων Γιλέκων, που συνέβαλε στον συντονισμό των διαδηλώσεων, ανακοίνωσε τη Δευτέρα ένα «δεύτερο μέρος», με νέες κινητοποιήσεις να προγραμματίζονται για το επόμενο Σαββατοκύριακο.
Σε διάγγελμά του προς το έθνος, ο Μακρόν καταδίκασε τη βία και ανακοίνωσε νέα επιχειρησιακά πρωτόκολλα για τις δυνάμεις ασφαλείας.
Η εισαγγελία του Παρισιού ανακοίνωσε ότι έγιναν 855 συλλήψεις που συνδέονται με τις διαδηλώσεις, ενώ 557 άτομα τέθηκαν υπό κράτηση· από αυτά, 433 ήταν ενήλικοι, δηλαδή το 78% των κρατουμένων.
«Βλέποντας αυτές τις εικόνες, όλοι αναρωτηθήκαμε: Τι περνούσε από το μυαλό τους; Πώς μπορούν Γάλλοι να κάνουν κάτι τέτοιο στη Γαλλία;» είπε ο Μακρόν. «Τίποτα δεν το δικαιολογεί, τίποτα δεν το εξηγεί, τίποτα δεν το συγχωρεί. Απόψε όλοι νιώθουμε οργή και ντροπή.»
Η αντίδρασή του αναμένεται να εντείνει τις πιέσεις προς τον Μακρόν, του οποίου η διακυβέρνηση αξιολογήθηκε αρνητικά από το 82% των ερωτηθέντων σε δημοσκόπηση της Ipsos-BVA που πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο.
Ο Γάλλος πρόεδρος βρίσκεται αυτή την περίοδο σε διπλωματική περιοδεία στον Κόλπο, η οποία, σύμφωνα με το Ελιζέ, έχει στόχο τη διασφάλιση ενεργειακών προμηθειών εν μέσω ανόδου των τιμών. Ωστόσο, η απόφασή του να φύγει από το Παρίσι ενόψει της κρίσης έχει προκαλέσει επικρίσεις, με ορισμένους να τον κατηγορούν ότι αποφεύγει να αντιμετωπίσει την κατάσταση.
Η Λεπέν εκμεταλλεύεται το χάος
Σε όλο το πολιτικό φάσμα, αρκετοί πιθανοί υποψήφιοι για την προεδρία υποστηρίζουν ότι ο Μακρόν έχει χάσει την επιρροή του και ότι η αντίδρασή του ήρθε πολύ αργά.
«Έχουμε την αίσθηση ότι η κυβέρνηση καταρρέει υπό το ίδιο της το βάρος, ότι έχει χάσει πλήρως τον έλεγχο», δήλωσε ο Ζορντάν Μπαρντελά, πρόεδρος του ακροδεξιού National Rally, που προηγείται στις δημοσκοπήσεις ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027.
Μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου στα γραφεία του κόμματος τη Δευτέρα, ο Μπαρντελά δεσμεύτηκε για σκληρά μέτρα αποκατάστασης της τάξης, εφόσον το National Rally έρθει στην εξουσία. «Η Γαλλία έχει εγκλωβιστεί σε μια μέγγενη, ανάμεσα στην αδυναμία και τη βία», είπε.
Οι δημοσκοπήσεις φέρνουν τη Μαρίν Λεπέν μπροστά από όλους τους πιθανούς αντιπάλους της στην κούρσα για την προεδρία του 2027. Η Λεπέν είχε αναμετρηθεί με τον Εμανουέλ Μακρόν στους δεύτερους γύρους των εκλογών του 2017 και του 2022, χάνοντας και τις δύο φορές.
Μετά τις λεηλασίες, η Λεπέν δήλωσε ότι η Γαλλία είχε «ρημαχτεί» από «μια συμμαχία εγκληματιών από τις μπανλιέ και πολιτικοποιημένων επαγγελματιών ταραχοποιών».
Η Λεπέν αναμένεται να επικεντρώσει την καμπάνια της στη μετανάστευση και την ασφάλεια, θέματα που παραδοσιακά βρίσκουν απήχηση στους ακροδεξιούς ψηφοφόρους, ενώ θα υποβαθμίσει ζητήματα εξωτερικής πολιτικής όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι ευρύτερες γεωπολιτικές εντάσεις.
Ο Μακρόν δέχεται πυρά από πρώην συμμάχους
Ο Μακρόν έχει βρεθεί στο στόχαστρο και των πρώην πρωθυπουργών του, Εντουάρ Φιλίπ και Γκαμπριέλ Ατάλ, οι οποίοι είναι επίσης υποψήφιοι για τις προεδρικές εκλογές του 2027.
Αμφότεροι επιχειρούν να αποστασιοποιηθούν από τον Μακρόν και την πολιτική του κληρονομιά.
«Όπως εκατομμύρια Γάλλοι, θα προτιμούσα να είχα δει αποφάσεις και πρωτοβουλίες με στόχο την αποκατάσταση της τάξης», έγραψε ο Φιλίπ στο X.
Ο Ατάλ κάλεσε το κράτος να επιστρατεύσει όλα τα μέσα «ώστε να αποδοθεί δικαιοσύνη», συμπεριλαμβανομένης της αναγνώρισης προσώπου με τεχνητή νοημοσύνη και της ανάπτυξης του στρατού «εφόσον χρειαστεί». Ο Μακρόν δεν ανακοίνωσε πρόσθετα μέτρα ασφαλείας την Κυριακή, ζητώντας από τις τοπικές αρχές να συντονιστούν με την αστυνομία.
Η κατακερματισμένη γαλλική αριστερά, διχασμένη από εσωτερικές εντάσεις, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι δεν προστατεύει τους πολίτες.
«Η σοβαρότητα της κατάστασης είναι πρωτοφανής», δήλωσε στο RTL ο Ραφαέλ Γκλουκσμάν, Γάλλος ευρωβουλευτής και σοσιαλδημοκράτης διεκδικητής της προεδρίας το 2027. «Είχα την αίσθηση ότι η Γαλλία διαλυόταν, ότι η Δημοκρατία αποσυντίθετο, ότι το κράτος δεν υπήρχε πλέον.»
Ο Μπρουνό Ρεταγιό, ακόμη ένας διεκδικητής της προεδρίας που εκπροσωπεί το συντηρητικό κόμμα Les Républicains, χαρακτήρισε τον Μακρόν «εντελώς εκτός πραγματικότητας, ανίκανο να κινητοποιήσει όλη τη δύναμη του κράτους απέναντι στο χάος που απειλεί τη Δημοκρατία».
Ανέφερε τον εμπρησμό του δημαρχείου της Λιμόζ και τους βανδαλισμούς στο δημαρχείο της Μασσαλίας.
Ανώτερα στελέχη της κυβέρνησης έχουν επίσης αναγνωρίσει ότι υπήρξαν σοβαρές ελλείψεις στην αντίδραση.
Αστυνομικό φιάσκο
Τη Δευτέρα, ο υπουργός Εσωτερικών Λοράν Νουνιέ παραδέχθηκε ότι υπήρξε «έλλειψη πρόβλεψης» στις προετοιμασίες. Πρότεινε να παραιτηθεί «γιατί ένιωθα υπεύθυνος για όλα όσα συνέβησαν», αλλά ο Μακρόν απέρριψε την πρότασή του.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης Ζεράλ Νταρμανέν αναγνώρισε επίσης ότι οι αρχές «αναμφίβολα απέτυχαν» στην αντίδρασή τους, επικαλούμενος «ελλείψεις στη συλλογή πληροφοριών».
Ο Μακρόν βρίσκει ελάχιστους υπερασπιστές μεταξύ των πρώην συμμάχων του, ορισμένοι από τους οποίους αποδίδουν την τρέχουσα πολιτική αναταραχή στην απόφασή του να διαλύσει την Εθνοσυνέλευση τον Ιούνιο του 2024. Η κίνηση αυτή βύθισε τη Γαλλία σε πολιτική αβεβαιότητα, αφήνοντας τις εκάστοτε κυβερνήσεις εκτεθειμένες στην απειλή προτάσεων μομφής.
Πέρα από την άμεση κρίση ασφάλειας, σχολιαστές υποστηρίζουν ότι ο Μακρόν έχει αποξενώσει τους νέους που συνέβαλαν στην άνοδό του στην εξουσία το 2017.
Ορισμένοι διαδηλωτές έχουν επικρίνει τις μεταρρυθμίσεις του 2018 στο λύκειο, υποστηρίζοντας ότι οι αλλαγές στην οργάνωση των ειδικών μαθημάτων έχουν οδηγήσει σε πιο παρατεταμένες σχολικές ημέρες.
Σε πρόσφατο άρθρο γνώμης, η εφημερίδα Le Monde χαρακτήρισε τη σχέση του Μακρόν με τους νέους ως «μεγάλη πολιτική αποτυχία».
Το άρθρο έκανε παραλληλισμούς με το κίνημα των Κίτρινων Γιλέκων, που ξέσπασε τον Δεκέμβριο του 2018 μέσα σε γενικευμένη οργή για την αγοραστική δύναμη και την άνοδο του κόστους ζωής.
«Η αποκατάσταση της δημόσιας τάξης αποτελεί ουσιώδη προϋπόθεση για να ξεκινήσουν οι διαβουλεύσεις που υποσχέθηκε την Κυριακή με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και, έτσι, να επαναληφθεί ένας κοινωνικός διάλογος που έχει διακοπεί εδώ και πάρα πολύ καιρό», κατέληγε το άρθρο.