Μέσα σε δέκα μήνες, ο Άγιος Ευστράτιος πέρασε από την πλήρη εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα στην παραγωγή άνω του 90% της ηλεκτρικής του ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Χάρη σε ένα έργο που χρηματοδοτήθηκε από την ΕΕ, το ηφαιστειογενές νησί είναι πλέον ενεργειακά αυτάρκες με πράσινη ενέργεια.
Ο Άγιος Ευστράτιος, γνωστός και ως Αϊ-Στράτης, επενδύει δυναμικά στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Το μικρό αυτό ηφαιστειογενές νησί, με μόλις 250 κατοίκους, βρίσκεται στο βορειοανατολικό Αιγαίο και λειτουργεί κυριολεκτικά χάρη στον ήλιο και τον άνεμο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Στο παρελθόν, το νησί εξαρτιόταν εξ ολοκλήρου από τα ορυκτά καύσιμα. Σήμερα, το 91% της ηλεκτρικής του ενέργειας παράγεται από ανανεώσιμες πηγές, αποτρέποντας έτσι την έκλυση περίπου 1.000 τόνων διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) στην ατμόσφαιρα κάθε χρόνο, χάρη στο έργο «Αϊ-Στράτης – Πράσινο Νησί», που χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σύμφωνα με τον Δημήτρη Καρδοματέα, πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο του Κέντρου Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εξοικονόμησης Ενέργειας (ΚΑΠΕ):
«Ο Αϊ-Στράτης είναι μια ιδανική κοινότητα λόγω του μικρού του μεγέθους. Μπορέσαμε να υλοποιήσουμε ένα πιλοτικό έργο αυτού του τύπου χωρίς να απαιτηθεί μια πολύ μεγάλη επένδυση. Το νησί δεν είναι συνδεδεμένο με το ηλεκτρικό δίκτυο. Είναι απομονωμένο. Η ιδέα ήταν να επιτύχουμε “καθαρές μηδενικές εκπομπές”, πράγμα που σημαίνει να καλύπτουμε περισσότερο από το 90% των ενεργειακών αναγκών ενός πληθυσμού με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας».
Το έργο βασίζεται σε ένα υβριδικό σύστημα που αποτελείται από μία ανεμογεννήτρια ισχύος 900 κιλοβάτ (kW), ένα φωτοβολταϊκό πάρκο ισχύος 225 κιλοβάτ (kW), ένα σύστημα μπαταριών για την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας και ένα αυτοματοποιημένο σύστημα διαχείρισης της ενέργειας σε πραγματικό χρόνο, το οποίο αποτελεί το σημαντικότερο τεχνολογικό στοιχείο του έργου.
Η πλεονάζουσα ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές χρησιμοποιείται για θέρμανση
Ο Μανώλης Κλάδος, υπεύθυνος έργου στον Όμιλο ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, εξηγεί: «Οποιαδήποτε πλεονάζουσα ενέργεια αποθηκεύεται στην μπαταρία. Η μπαταρία παρέχει επίσης ηλεκτρική ενέργεια όταν η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές δεν επαρκεί. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα, κάθε πλεόνασμα από την παραγωγή ενέργειας μέσω ανανεώσιμων πηγών αξιοποιείται για την παραγωγή θερμικής ενέργειας. Αυτή αποθηκεύεται σε τέσσερις δεξαμενές ζεστού νερού, συνολικής χωρητικότητας 500 κυβικών μέτρων».
Η πράσινη ενέργεια που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές διανέμεται στους κατοίκους του νησιού μέσω του υφιστάμενου ηλεκτρικού δικτύου.
Όσον αφορά τη θέρμανση, η απαλλαγή από την εξάρτηση από το πετρέλαιο αποτελεί σημαντική ανακούφιση για τον Χαράλαμπο Μακρή, κάτοικο του νησιού και διαχειριστή δύο ξενώνων.
Σύμφωνα με τον Μακρή, από τότε που τέθηκε σε λειτουργία το έργο:
«Δεν χρειάζεται πλέον να λειτουργεί λέβητας μέσα στο σπίτι, δεν υπάρχει καθόλου θόρυβος όταν λειτουργεί η θέρμανση και είναι πολύ οικονομική».
Η Ζωή Βλαστού, αντιδήμαρχος αρμόδια για την εξυπηρέτηση των πολιτών, υπογραμμίζει τη σημασία του πιλοτικού έργου «Αϊ-Στράτης – Πράσινο Νησί» ως προτύπου για άλλα ελληνικά νησιά, αλλά και για τη χώρα γενικότερα.
Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου «Αϊ-Στράτης – Πράσινο Νησί» ανέρχεται σε 7,23 εκατομμύρια ευρώ. Το 85% χρηματοδοτήθηκε μέσω της Πολιτικής Συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το υπόλοιπο 15% από εθνικούς πόρους της Ελλάδας.
Για να υλοποιηθεί αυτό το πρωτοποριακό έργο, η ομάδα χρειάστηκε να ξεπεράσει πολυάριθμες δυσκολίες, όπως η μεταφορά, η συναρμολόγηση και η εγκατάσταση της ανεμογεννήτριας, ύψους 77 μέτρων και βάρους σχεδόν 30 τόνων, η οποία βρίσκεται πλέον στο υψηλότερο σημείο του νησιού.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Παναγιώτη Ζορλό, υπεύθυνο έργου στο ΚΑΠΕ, η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν η τροποποίηση των ελληνικών ενεργειακών κανονισμών:
«Επειδή πρόκειται για πιλοτικό έργο, το κανονιστικό πλαίσιο ήταν πολύ γενικό και δεν είχε διαμορφωθεί ειδικά για ένα τέτοιο σύστημα, το οποίο παρουσιάζει πολλές ιδιαιτερότητες».
Ο Αϊ-Στράτης βρίσκεται στην πρωτοπορία της πράσινης ενεργειακής μετάβασης στην Ευρώπη. Άλλα ελληνικά νησιά, όπως η Τήλος, η Ικαρία και η Αστυπάλαια, ακολουθούν το παράδειγμά του.