Η αμερικανική εταιρεία λογισμικού υποστηρίζει ότι δεν μπορεί να κλείσει τα συστήματα AI του ΝΑΤΟ, καθώς στην Ευρώπη φοβούνται εξάρτηση από την τεχνολογία των ΗΠΑ μετά τις διακοπές στην πρόσβαση της Ουκρανίας στο Starshield.
Η αμερικανική εταιρεία λογισμικού Palantir επιχειρεί να καθησυχάσει τους Ευρωπαίους συμμάχους της, διαβεβαιώνοντας ότι το στρατιωτικό σύστημα τεχνητής νοημοσύνης της, που χρησιμοποιείται από το ΝΑΤΟ, δεν διαθέτει «kill switch».
Ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Palantir για το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ευρώπη, Louis Mosley, δήλωσε στο Reuters την Τετάρτη ότι ούτε η εταιρεία ούτε οι ΗΠΑ έχουν τη δυνατότητα να απενεργοποιήσουν την πλατφόρμα τεχνητής νοημοσύνης Maven Smart System, που χρησιμοποιείται από το στρατιωτικό αρχηγείο του ΝΑΤΟ και από αρκετές ευρωπαϊκές ένοπλες δυνάμεις.
«Αυτό που έχουμε δει στις ειδήσεις τις τελευταίες ημέρες γύρω από το Starlink είναι εξαιρετικά ανησυχητικό», είπε ο Mosley σε συνέντευξή του στις Βρυξέλλες.
«Όσον αφορά την Palantir, μπορώ να δώσω κατηγορηματικές διαβεβαιώσεις ότι όπου οι πελάτες έχουν αγοράσει το λογισμικό μας, έχουν πλήρη επιχειρησιακό έλεγχο του λογισμικού», σημείωσε.
«Δεν υπάρχουν kill switches. Δεν υπάρχει καμία δυνατότητα για την Palantir ή την κυβέρνηση των ΗΠΑ να παρέμβουν και να το απενεργοποιήσουν».
Οι δηλώσεις αυτές έρχονται στον απόηχο των πρόσφατων διακοπών στις υπηρεσίες Starlink και Starshield που χρησιμοποιεί η Ουκρανία, οι οποίες πυροδότησαν ανησυχίες για την εξάρτηση από αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας.
Στις 13 Οκτωβρίου, το Κίεβο κατηγόρησε την Ουάσινγκτον ότι επιβράδυνε σκόπιμα το Starshield, το στρατιωτικό σύστημα επικοινωνιών που λειτουργεί η SpaceX και από το οποίο εξαρτώνται οι ουκρανικές δυνάμεις στο μέτωπο, καθώς και το πολιτικό δορυφορικό δίκτυο Starlink της SpaceX.
Αργότερα εμφανίστηκαν αναφορές ότι ο Λευκός Οίκος είχε διατάξει την SpaceX του Elon Musk να περιορίσει την πρόσβαση της Ουκρανίας στο Starshield, τη στρατιωτικών προδιαγραφών εκδοχή του δορυφορικού δικτύου Starlink.
Ο Musk υπερασπίστηκε τον εαυτό του στο X, υποστηρίζοντας ότι «τα συστήματα Starshield ανήκουν και ελέγχονται από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Οποιεσδήποτε περιορισμοί στην ταχύτητα ή τη χρήση αποφασίζονται από τις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ και, τελικά, από τον πρόεδρο των ΗΠΑ».
Σε αυτό απάντησε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump, λέγοντας: «δεν ήμουν εγώ και δεν νομίζω ότι ήταν ο Elon. Δεν ξέρω αν ήταν κανείς. Από όσο καταλαβαίνω, είναι όπως ήταν πάντα».
Η ασάφεια ως προς το ποιος ήταν υπεύθυνος για την απόφαση είναι ένα ζήτημα ανησυχίας. Για τους Ευρωπαίους ηγέτες, όμως, η προοπτική η κυβέρνηση Trump να χρησιμοποιήσει την αμερικανική τεχνολογία, από την οποία εξαρτάται σε τόσο μεγάλο βαθμό η Ευρώπη, ως πολιτικό μοχλό πίεσης απέναντι στους συμμάχους της είναι ακόμη πιο ανησυχητική.
Το σύστημα Maven της Palantir
Το ΝΑΤΟ χρησιμοποιεί σήμερα το σύστημα Maven της Palantir, το οποίο βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη για την επεξεργασία μεγάλου όγκου δεδομένων από το πεδίο της μάχης, προερχόμενων από δορυφόρους, ραντάρ, drones και άλλους αισθητήρες, ώστε να επιταχυνθεί η διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Η Palantir κέρδισε το 2025 διαγωνισμό του ΝΑΤΟ ύψους 480 εκατ. ευρώ για την προμήθεια του Maven στη συμμαχία. Έκτοτε έχει εγκατασταθεί στο Allied Command Operations του ΝΑΤΟ, στο Supreme Headquarters Allied Powers Europe (SHAPE), και τον Ιούνιο φέτος απέκτησε «πλήρη τεχνική επιχειρησιακή ικανότητα».
Ορισμένα ευρωπαϊκά κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ, μεταξύ των οποίων η Γαλλία και η Γερμανία, έχουν επιλέξει να μην συμμετάσχουν στο Maven, καθώς τους ανησυχεί η προοπτική μια ιδιωτική εταιρεία να έχει τόσο μεγάλη επιρροή στις επιχειρήσεις στο πεδίο της μάχης.
«Το να επιτρέψουμε σε στελέχη της βιομηχανίας πρόσβαση σε εθνικά γερμανικά σύνολα δεδομένων είναι εκτός συζήτησης», είχε δηλώσει νωρίτερα φέτος ο Γερμανός υποναύαρχος Thomas Daum.
Η Γαλλία, από την πλευρά της, έχει αναπτύξει τη δική της υπηρεσία, Arcadia, σε μια προσπάθεια να οικοδομήσει το δικό της οικοσύστημα δεδομένων άμυνας και να διατηρήσει την τεχνολογική της κυριαρχία.