Από τη Θεσσαλονίκη στα προηγμένα μοντέλα της Reflection AI και από την Πάτρα στους επεξεργαστές της Axelera AI — Οι διαδρομές Ελλήνων επιστημόνων, η έμφαση στις σπουδές και το στοίχημα να συναντηθεί το ταλέντο με τα επενδυτικά κεφάλαια
Μια εταιρεία που συνίδρυσε ένας απόφοιτος του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης βρίσκεται στο επίκεντρο συζητήσεων με τη NVIDIA και έχει αποτίμηση της τάξης των 25 δισ. δολαρίων.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Μια άλλη, με Έλληνα συνιδρυτή, δημιουργεί βίντεο με τεχνητή νοημοσύνη.
Μια τρίτη βοηθά να αξιολογηθούν τα συστήματα που χρησιμοποιούν εκατομμύρια άνθρωποι για να γράψουν, να προγραμματίσουν ή να αναζητήσουν πληροφορίες.
Οι ιστορίες αυτές έχουν ονόματα: Reflection AI, Runway και Arena. Πίσω τους βρίσκονται, αντίστοιχα, ο Ιωάννης Αντώνογλου, ο Αναστάσης Γερμανίδης και ο Αναστάσιος Αγγελόπουλος.
Από τη Θεσσαλονίκη στο ενδιαφέρον της NVIDIA
Ο Ιωάννης Αντώνογλου μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη και σπούδασε ηλεκτρολόγος μηχανικός στο Αριστοτέλειο. Η ενασχόλησή του με τον προγραμματισμό και την υπολογιστική τεχνολογία τον οδήγησε στην τεχνητή νοημοσύνη και στη συνέχεια στη DeepMind, ένα από τα σημαντικότερα ερευνητικά εργαστήρια του κλάδου. Το 2024 συνίδρυσε τη Reflection AI με τον επίσης πρώην ερευνητή της DeepMind, Misha Laskin.
Η Reflection αναπτύσσει προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης με ανοιχτά βάρη: τα εκπαιδευμένα μοντέλα διατίθενται ώστε άλλοι να μπορούν να τα χρησιμοποιούν και να χτίζουν εφαρμογές πάνω τους.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, η NVIDIA, η οποία έχει ήδη επενδύσει 800 εκατ. δολάρια στη Reflection, συζητά περαιτέρω επένδυση ή εξαγορά.
Η αποτίμηση των 25 δισ. δολαρίων της Reflection ΑΙ αντιστοιχεί περίπου στο 9% του ελληνικού ΑΕΠ.
Δίπλα της βρίσκεται η Runway, με συνιδρυτή τον Αναστάση Γερμανίδη, που δραστηριοποιείται στη δημιουργία βίντεο με τεχνητή νοημοσύνη και στην ανάπτυξη μοντέλων προσομοίωσης κόσμων. Η αποτίμησή της ξεπερνά τα 5 δισ. δολάρια
Η Arena, με συνιδρυτή τον Αναστάσιο Αγγελόπουλο, αξιοποιεί συγκρίσεις και προτιμήσεις χρηστών για να αξιολογεί μοντέλα AI. Η αξία της υπολογίζεται σε 3,1 δισ. δολάρια.
Μια ακόμη διαδρομή είναι εκείνη του Ευάγγελου Ελευθερίου, συνιδρυτή και επικεφαλής τεχνολογίας της Axelera AI. Από τις σπουδές ηλεκτρολόγου μηχανικού στην Πάτρα, συνέχισε στον Καναδά και στην IBM. Το 2026 ήταν φιναλίστ του Ευρωπαϊκού Βραβείου Εφευρέτη, μαζί με την ομάδα του, για τη συνεισφορά του στις τεχνολογίες ψηφιακής αποθήκευσης.
Ο κατάλογος περιλαμβάνει και τον Σπύρο Ξάνθο, συνιδρυτή της Resolve AI, που αναπτύσσει εργαλεία αυτόνομου εντοπισμού και επίλυσης προβλημάτων σε συστήματα λογισμικού, καθώς και τη Νίκη Γουλιμή, συνιδρύτρια της Tunic Pay, που δραστηριοποιείται στην πρόληψη απάτης στις πληρωμές.
Ένα δίκτυο που ήρθε στην Ελλάδα μέσα στην κρίση
Για τον Παναγιώτη Καραμπίνη, διευθύνοντα σύμβουλο της Endeavor Greece, η ταχύτητα ανάπτυξης των Ελλήνων της διασποράς στην AI προκαλεί εντύπωση.
«Βλέπουμε τους Έλληνες της διασποράς να χτίζουν εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης σε επίπεδα που μας έχουν εντυπωσιάσει, μας έχουν αφήσει άφωνους», είπε στην παρουσίαση του νέου επενδυτικού ταμείου Endeavor Catalyst Fund V στην Αθήνα.
Η Endeavor είναι μη κερδοσκοπικός οργανισμός στήριξης επιχειρηματιών με διεθνείς φιλοδοξίες. Το δίκτυό της περιλαμβάνει περισσότερους από 3.100 επιχειρηματίες σε πάνω από 50 χώρες. Η σημασία του βρίσκεται στις διασυνδέσεις που μπορεί να προσφέρει: έμπειρους ιδρυτές, συμβούλους, επενδυτές και επαφές σε αγορές όπου μια νεότερη εταιρεία δυσκολεύεται να αποκτήσει πρόσβαση.
Στην Ελλάδα εγκαταστάθηκε το 2012, σε μία από τις δυσκολότερες περιόδους της οικονομικής κρίσης. Τότε, η συζήτηση περιστρεφόταν γύρω από τη φυγή επιστημόνων, την ανεργία και την έλλειψη προοπτικών.
Σήμερα, η Endeavor Greece στηρίζει Έλληνες ιδρυτές στη χώρα και στο εξωτερικό, χτίζει δεσμούς μεταξύ τους και συμβάλλει στην ανάπτυξη ενός ισχυρού τεχνολογικού οικοσυστήματος στην Ελλάδα.
Το διεθνές χαρτοφυλάκιο του Catalyst δίνει και το μέτρο του ανταγωνισμού. Περιλαμβάνει την ElevenLabs, εταιρεία τεχνολογίας φωνής που δημιούργησαν οι Πολωνοί Mati Staniszewski και Piotr Dąbkowski, αλλά και εταιρείες διαστημικής τεχνολογίας όπως οι ICEYE, Open Cosmos και EnduroSat. Είναι παραδείγματα του ευρύτερου δικτύου, με το οποίο συνδέονται οι Έλληνες ιδρυτές και επενδυτές.
Η «επένδυση» που ξεκινούσε από το σπίτι
Πώς εξηγείται η ισχυρή ελληνική παρουσία στην τεχνητή νοημοσύνη; Ο Καραμπίνης δίνει μια ερμηνεία που ξεκινά πολύ πριν από τους επενδυτικούς γύρους:
«Για γενιές, το ελληνικό σπίτι έσπρωχνε τα παιδιά του στα μαθηματικά, στη φυσική, στη χημεία. Τώρα που η τεχνολογία έγινε πιο βαθιά και πιο ερευνητική, οι Έλληνες εκτοξεύονται με ρυθμό που δεν έχουμε δει αλλού» είπε.
Η παρατήρηση παραπέμπει στην αξία που αποδίδεται από την ελληνική οικογένεια στις σπουδές και μεταφράζεται σε επιδίωξη ενός πανεπιστημιακού πτυχίου, προσπάθεια εισαγωγής σε απαιτητικές σχολές και οικογενειακή υποστήριξη μιας μακράς εκπαιδευτικής διαδρομής. Οι γνώσεις στα μαθηματικά, στη μηχανική και στην πληροφορική δίνουν στους επιστήμονες τα εφόδια για να αναπτύξουν μοντέλα και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
Σύμφωνα με το «Education at a Glance 2025» του ΟΟΣΑ, το 30% των αποφοίτων προγραμμάτων πρώτου πανεπιστημιακού τίτλου στην Ελλάδα προέρχεται από τα πεδία STEM —επιστήμες, τεχνολογία, μηχανική και μαθηματικά— έναντι 23% κατά μέσο όρο στον οργανισμό.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει αντίστοιχη εικόνα στις εγγραφές. Το 2023, το 33,7% των φοιτητών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα σπούδαζε σε προγράμματα STEM, έναντι 26,9% στην ΕΕ. Ιδιαίτερα ισχυρή ήταν η παρουσία στις σπουδές μηχανικών, μεταποίησης και κατασκευών.
Το ταλέντο συναντά τα κεφάλαια
Για χρόνια, το δύσκολο βήμα ήταν η μετατροπή της γνώσης σε επιχείρηση με διεθνές μέγεθος. Οι ιδρυτές χρειάζονται χρηματοδότηση, πρόσβαση σε πελάτες και συνεργάτες, καθώς και ανθρώπους που γνωρίζουν πώς αναπτύσσεται μια εταιρεία πέρα από την εγχώρια αγορά.
Η συμμετοχή ελληνικών κεφαλαίων στο νέο Endeavor Catalyst Fund V αποτελεί ένδειξη ότι αυτή η σύνδεση ενισχύεται. Δεκαεπτά Έλληνες επενδυτές, ανάμεσά τους και οι τέσσερις συστημικές τράπεζες, δεσμεύθηκαν να επενδύσουν 70 εκατ. δολάρια σε ένα fund συνολικού ύψους 320 εκατ. δολαρίων με διεθνή προσανατολισμό. Η ελληνική συμμετοχή αντιστοιχεί περίπου στο 22% και είναι η μεγαλύτερη μεταξύ των περισσότερων από 40 αγορών που συμμετέχουν.
Γενικότερα, οι δυνατότητες χρηματοδότησης των ελληνικών startups έχουν διευρυνθεί: η έκθεση «FWD Greece: Innovation Pulse 2025–2026» καταγράφει 18 VC funds και 10 επιπλέον επενδυτικές πλατφόρμες που στοχεύουν ενεργά σε αυτές.
Το επόμενο ζητούμενο είναι η χώρα να αποκτήσει ένα ευρύ και ισχυρό τεχνολογικό οικοσύστημα, που θα συνδέει πανεπιστήμια, ερευνητές, επιχειρήσεις και επενδυτές, επιτρέποντας στην Ελλάδα να λειτουργήσει ως διεθνής κόμβος καινοτομίας, όπου το ταλέντο θα μπορεί να δημιουργεί και να αναπτύσσει εταιρείες με παγκόσμια εμβέλεια.
Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, η Endeavor Greece σχεδιάζει το Greek Innovation Campus στην Αθήνα, έναν κοινό χώρο για επιχειρηματίες, ερευνητές και εταιρείες τεχνολογίας.