Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προσκεκλημένη για την 70η επέτειο της εξέγερσης του 1956, εκτίμησε ότι οι αλλαγές στην Ουγγαρία φέρνουν πιο κοντά τους λαούς της Ευρώπης και ενισχύουν την οικονομική θέση της χώρας
Στην ομιλία της το απόγευμα της Παρασκευής από τη Βουδαπέστη, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ευχαρίστησε τους οικοδεσπότες της και εξέφρασε τη συγκίνησή της που με αυτή την αφορμή κατάφερε να απευθυνθεί στον ουγγρικό λαό. Αφού χαιρέτισε τις ανώτατες πολιτειακές αρχές και τους βουλευτές της χώρας, η πρόεδρος της Επιτροπής εκφώνησε μια ιστορική ομιλία από το βήμα του ουγγρικού κοινοβουλίου;
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ομιλίας της προέδρου της Κομισιόν:
Πριν από εβδομήντα χρόνια οι νέοι της Ουγγαρίας ενώθηκαν και άλλαξαν την ιστορία. Με ειρηνικές προθέσεις, με ηθική καθαρότητα και με εκπληκτικό θάρρος, σηκώθηκαν για να παλέψουν για την ελευθερία, τη δημοκρατία και την Ευρώπη.
Η καταστολή ήταν γρήγορη και αιματηρή. Οι Σοβιετικοί έστειλαν τανκς και στρατεύματα εναντίον των εργατών και των φοιτητών. Όμως με το παράδειγμα του θάρρους τους, οι μάρτυρες του 1956 έδωσαν ελπίδα. Όπως είπε κάποτε ο Βάτσλαβ Χάβελ: «Η ελπίδα σίγουρα δεν είναι το ίδιο με την αισιοδοξία. Η ελπίδα δεν είναι η πεποίθηση ότι κάτι θα έχει καλό τέλος, αλλά η βεβαιότητα ότι κάτι έχει νόημα, ανεξάρτητα από το πώς θα εξελιχθεί.»
Αυτό αντίκρισε ο κόσμος στις εικόνες από την ανατροπή του αγάλματος του Στάλιν. Τις ειδήσεις μετέδωσαν ότι οι φοιτητές της ιατρικής φρόντιζαν τους τραυματίες, Ούγγρους και Σοβιετικούς χωρίς διάκριση. Τις φωνές της ελεύθερης Ουγγαρίας, που συνέχισαν να μεταδίδονται από το ραδιόφωνο μέχρι το τέλος. Σε αυτές τις εικόνες, όχι για πρώτη και όχι για τελευταία φορά, η Ευρώπη και ο κόσμος κοίταξαν προς την Ουγγαρία και βρήκαν ελπίδα.
Και ας αναρωτηθούμε: γιατί ενήργησαν οι Σοβιετικοί με τόση αγριότητα; Με ανελέητη καταπίεση, αφαιρώντας αναρίθμητες αθώες ζωές. Η απάντηση είναι απλή - γιατί φοβόντουσαν. Φοβόντουσαν τους ανθρώπους στο όνομα των οποίων ισχυρίζονταν ότι δρουν. Φοβόντουσαν ότι, αν ο λαός της Ουγγαρίας νικούσε, η δίψα για δημοκρατία θα εξαπλωνόταν. Και φοβόντουσαν, γιατί ήξεραν ότι ενώ η καταπίεση μπορεί να διατηρηθεί μόνο με ακόμα περισσότερη καταπίεση, η ελευθερία είναι μια φωτιά που ανάβει και απλώνεται.
Κυρίες και κύριοι, γιατί συγκεντρωνόμαστε για να τιμούμε επετείους όπως η σημερινή; Μαζευόμαστε για να πενθήσουμε - για τις δεκάδες χιλιάδες Ούγγρους που σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν. Συγκεντρωνόμαστε για να θυμηθούμε εκείνους που συνελήφθησαν, φυλακίστηκαν και εκτελέστηκαν εν ψυχρώ, ορισμένοι μόλις 18 ετών. Πενθούμε τους εξόριστους, και τους 200 000 ανθρώπους που έφυγαν από τα σπίτια τους - οι περισσότεροι δεν γύρισαν ποτέ. Αλλά πάνω από όλα συναντηθήκαμε για να πούμε: ποτέ να μην επιτρέψουμε να πάει χαμένη η θυσία τους.
Ο λαός της Ουγγαρίας πολέμησε, κόντρα σε ελάχιστες πιθανότητες, για τις αξίες της ελευθερίας, της δημοκρατίας και της δικαιοσύνης, που σήμερα διαμορφώνουν το όραμα της Ευρώπης. Να ψηφίζει ελεύθερα. Να μιλά και να σκέφτεται ελεύθερα. Να ζει ελεύθερα. Να έχει κυβέρνηση χωρίς διαφθορά. Αυτά δεν ήταν αφηρημένα αιτήματα για τους νέους που διαδήλωναν. Ήταν ένας σκοπός για τον οποίο έδωσαν τη ζωή τους. Η μνήμη τους μάς θυμίζει ότι ο θρίαμβος της δημοκρατίας δεν είναι αναπόφευκτος. Η ιστορία δεν είναι ευθεία γραμμή. Κάθε γενιά πρέπει να αγωνίζεται για να ανανεώνει την ελευθερία μας και να αναζωογονεί τη δημοκρατία μας. Αυτή είναι η ηθική ουσία αυτής της επετείου. Αυτό είναι το μάθημα που πρέπει πάντα να θυμόμαστε.
Σήμερα, εδώ που στεκόμαστε, δεν χρειάζεται να σας θυμίσω τι σημαίνει η αναζωογόνηση της δημοκρατίας. Πριν από έξι μήνες, ο λαός της Ουγγαρίας ψήφισε για ένα νέο κεφάλαιο, για να κλείσει τις σελίδες των χρόνων της πόλωσης, της κλονισμένης εμπιστοσύνης, του περιορισμού των ελευθεριών, της υπονόμευσης της ευημερίας. Οκτώ στους δέκα Ούγγρους ψήφισαν. Πολλοί για πρώτη φορά. Καταγράφηκε η μεγαλύτερη συμμετοχή από το τέλος της κομμουνιστικής κυριαρχίας. Εκείνο το βράδυ, οι άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στους δρόμους. Άγνωστοι αγκαλιάζονταν μεταξύ τους. Όχι σε μια σκηνοθετημένη διαδήλωση, αλλά σε μια αυθόρμητη έκρηξη χαράς - δημιουργικής, γεμάτης ελπίδα, αληθινής. Και εδώ, στις όχθες του Δούναβη, όπου πριν από 70 χρόνια άνθρωποι διαδήλωναν και πέθαιναν για να φέρουν τη δημοκρατία στην Ουγγαρία - εκείνο το βράδυ οι άνθρωποι χόρευαν και γιόρταζαν την αναγέννηση της δημοκρατίας στην Ουγγαρία.
Αυτή η χώρα έστειλε ξανά ένα μήνυμα ελπίδας στον κόσμο. Ότι η δημοκρατική οπισθοδρόμηση μπορεί να αντιστραφεί. Ότι η παραπληροφόρηση και η καλλιέργεια φόβου μπορούν να νικηθούν. Ότι το μέλλον της δημοκρατίας βρίσκεται στα χέρια των ανθρώπων. Και μαζί, η δημοκρατία θα επικρατήσει. Είναι λοιπόν χαρά μου που επιστρέφω σήμερα στην Ουγγαρία, σε μια ανανεωμένη χώρα.
Προσωπικά αισθάνομαι εδώ σαν στο σπίτι μου. Και σήμερα φέρνω ένα απλό μήνυμα. Είμαστε μια οικογένεια. Η δική σας ιστορία είναι η δική μας ευρωπαϊκή ιστορία. Το δικό σας μέλλον είναι το δικό μας ευρωπαϊκό μέλλον. Φέρατε ξανά εμπιστοσύνη και πίστη στην Ένωσή μας, και εμείς τιμούμε αυτή την εμπιστοσύνη.
Κύριε Πρωθυπουργέ, αγαπητέ Πέτερ! Όταν συναντηθήκαμε αμέσως μετά τις εκλογές, συμφωνήσαμε σε έναν κοινό δρόμο προς τα εμπρός. Η Ουγγαρία αγωνίζεται κατά της διαφθοράς και αποκαθιστά το κράτος δικαίου. Εργαστήκατε σκληρά για την υλοποίηση αυτού του στόχου. Ενισχύσατε τους κανόνες για την καταπολέμηση της απάτης και της διαφθοράς. Αυξήσατε τη διαφάνεια ως προς τη χρήση των δημόσιων πόρων. Προσχωρείτε στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Και με τη μεταρρύθμιση του νόμου για την προστασία των παιδιών αγωνίζεστε κατά των διακρίσεων. Κάνατε αυτά τα βήματα επειδή οι Ούγγροι πολίτες τα ζήτησαν. Και αυτές οι μεταρρυθμίσεις φέρνουν απτά αποτελέσματα. Η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση επέστρεψε. Η πρόσβαση στο πρόγραμμα Horizon Europe αποκαταστάθηκε. Και κάθε Ούγγρος φοιτητής μπορεί ξανά να συμμετέχει στο πρόγραμμα Erasmus. Επιτέλους! Μας έλειπαν! Μέχρι το τέλος του έτους αναμένονται και άλλες εξελίξεις, από το NextGenerationEU και ως προς τους πόρους που συνδέονται με την ακαδημαϊκή ελευθερία (η διαθεσιμότητά τους).
Έτσι, λοιπόν, ο κόπος σας αποδίδει, η εμπιστοσύνη των επενδυτών επιστρέφει. Και με την ανανεωμένη δέσμευση της Ουγγαρίας για το κοινό μας μέλλον, η Ευρώπη έγινε ισχυρότερη. Σήμερα εδώ, σε όλους εσάς που γράφετε αυτό το νέο κεφάλαιο, λέω, στο όνομα της Ευρώπης: ευχαριστώ.
Επιτρέψτε μου να κλείσω με τα λόγια ενός μεγάλου φίλου της Ουγγαρίας και ενός σπουδαίου Ευρωπαίου, του Αλμπέρ Καμύ. Στην πρώτη επέτειο της επανάστασης έγραψε αυτές τις λέξεις, που αντηχούν σήμερα το ίδιο δυνατά όσο και τότε: «Μας είναι δύσκολο να σταθούμε αντάξιοι μιας τόσο μεγάλης θυσίας. Κι όμως πρέπει να προσπαθήσουμε. Ας ξεχάσουμε τις διαφορές μας, ας αντικρίσουμε τα λάθη μας και ας εντείνουμε τις προσπάθειες και την αλληλεγγύη μας σε μια Ευρώπη που επιτέλους θα είναι ενωμένη».
Χρειάστηκαν πολλές δεκαετίες και πολλοί ακόμη αγώνες, αλλά η Ευρώπη ενώθηκε και παρέμεινε ενωμένη. Δικό μας καθήκον είναι να διασφαλίσουμε ότι η Ευρώπη θα παραμείνει μία, σήμερα και για πολλά χρόνια στο μέλλον. Σας ευχαριστώ. Ζήτω η Ουγγαρία! Ζήτω η Ευρώπη!