Ο 80χρονος πρόεδρος διεκδικεί μια ιστορική τέταρτη, μη συνεχόμενη θητεία, ενώ ο γιος του πρώην προέδρου Ζαΐρ Μπολσονάρου επιχειρεί να συνεχίσει την πολιτική κληρονομιά της δεξιάς. Οι εκλογές αναμένεται να έχουν επιπτώσεις και πέρα από τα σύνορα της Βραζιλίας
Ο πρόεδρος της Βραζιλίας, Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, και ο δεξιός γερουσιαστής Φλάβιο Μπολσονάρου κινητοποιούν για τελευταία φορά τους υποστηρικτές τους το Σάββατο, συγκεντρώνοντάς τους στις παραλίες του Ρίο ντε Τζανέιρο και ολοκληρώνοντας μια έντονη προεκλογική εκστρατεία, μία ημέρα μετά την τελευταία τηλεοπτική αντιπαράθεση των δύο υποψηφίων, η οποία χαρακτηρίστηκε από έντονες συγκρούσεις.
Στον πρώτο γύρο των εκλογών, ο Μπολσονάρου συγκέντρωσε το 47% των ψήφων, έναντι 45% του Λούλα. Ωστόσο, κατά τις τρεις εβδομάδες που μεσολάβησαν, στη διάρκεια μιας έντονης και οξείας προεκλογικής εκστρατείας, ο εν ενεργεία πρόεδρος της αριστεράς φαίνεται να έχει καλύψει μέρος της διαφοράς.
Ο 80χρονος Λούλα διεκδικεί ιστορική τέταρτη, μη συνεχόμενη θητεία
Ο Λούλα, ο οποίος ξεκίνησε την πορεία του ως συνδικαλιστής και έγινε ο πρώτος πρόεδρος της χώρας που προερχόταν από την εργατική τάξη, ενέπνευσε σχεδόν λατρευτική αφοσίωση κατά την πρώτη και τη δεύτερη θητεία του. Τότε, η οικονομία της Βραζιλίας αναπτύχθηκε με τη βοήθεια της άνθησης των αγορών πρώτων υλών και κοινωνικών προγραμμάτων, μεταξύ των οποίων η άμεση οικονομική ενίσχυση, που έβγαλαν εκατομμύρια Βραζιλιάνους από τη φτώχεια.
Αργότερα, πέρασε περισσότερο από έναν χρόνο στη φυλακή έπειτα από καταδίκες για διαφθορά, οι οποίες τελικά ακυρώθηκαν, προτού εκλεγεί για τρίτη θητεία το 2022.
Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα είχε χαρακτηρίσει κάποτε τον Λούλα «τον πιο δημοφιλή πολιτικό στον κόσμο». Ωστόσο, η δημοτικότητά του κατά την τρέχουσα θητεία του έχει κατά περιόδους υποχωρήσει έως και στο 24%, καθώς οι ψηφοφόροι εκφράζουν ανησυχίες για την εγκληματικότητα και το κόστος ζωής.
Ο πρώην δικηγόρος Μπολσονάρου ελπίζει να συνεχίσει την πολιτική του πατέρα του
Ο γερουσιαστής Μπολσονάρου ξεκίνησε την πολιτική του σταδιοδρομία σε ηλικία 21 ετών, όταν έγινε ο νεότερος εκλεγμένος πολιτειακός βουλευτής του Ρίο.
Όταν ο πατέρας του, ο πρώην πρόεδρος Ζαΐρ Μπολσονάρου, αποκλείστηκε από τη διεκδίκηση της προεδρίας, καθώς εκτίει ποινή 27 ετών υπό κατ’ οίκον περιορισμό για την οργάνωση απόπειρας πραξικοπήματος μετά την ήττα του από τον Λούλα το 2022, ο μεγαλύτερος γιος του ανέλαβε την πρόκληση να συνεχίσει τη δεξιά πολιτική ατζέντα. Έχει υιοθετήσει σε μεγάλο βαθμό την υπερσυντηρητική πολιτική του πατέρα του, επιχειρώντας παράλληλα να μετριάσει το επικοινωνιακό του ύφος, ώστε να προσελκύσει ψηφοφόρους του κεντρώου χώρου.
Οι αυστηρές πολιτικές του για την ασφάλεια αποτελούν βασικό πυλώνα της προεκλογικής του εκστρατείας, ενώ οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι προτάσεις αυτές είναι δημοφιλείς.
Ο δεύτερος γύρος της Κυριακής θα καθορίσει εάν η Βραζιλία θα παραμείνει μία από τις λίγες αριστερές χώρες της περιοχής ή θα ενταχθεί στην ομάδα των δεξιών κυβερνήσεων που διατηρούν φιλικές σχέσεις με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
Στην τελική τηλεοπτική τους αντιπαράθεση, το βράδυ της Παρασκευής, οι δύο αντίπαλοι υιοθέτησαν ηπιότερο τόνο σε σύγκριση με την πρώτη τους αναμέτρηση, η οποία κατέληξε σε ανταλλαγή προσβολών και δεν περιλάμβανε ουσιαστικές προτάσεις πολιτικής.
Ο Λούλα επιτέθηκε στον γερουσιαστή για την έλλειψη εμπειρίας του, ενώ ο Μπολσονάρου κατηγόρησε τον πρόεδρο ότι αφήνει πίσω του μια «διαλυμένη χώρα».
«Δεν ξέρει τι σημαίνει πείνα», δήλωσε ο πρώτος πρόεδρος της Βραζιλίας που προερχόταν από την εργατική τάξη, αναφερόμενος στον Μπολσονάρου, ο οποίος ρώτησε τον εν ενεργεία πρόεδρο: «Γιατί είναι όλα τόσο ακριβά;»
Ο Μπολσονάρου έχει υποσχεθεί να αντιμετωπίσει τα προβλήματα εγκληματικότητας στη Βραζιλία, να δημιουργήσει 500.000 επιπλέον θέσεις στις φυλακές και να μειώσει τις κρατικές δαπάνες.
Διεθνείς επιπτώσεις για το μέλλον
Η Βραζιλία διαδραματίζει ζωτικό ρόλο στον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη, προστατεύοντας το τροπικό δάσος του Αμαζονίου. Ωστόσο, η αποψίλωση των δασών έφτασε σε επίπεδα-ρεκόρ κατά την προεδρία του Ζαΐρ Μπολσονάρου, ενώ και ο γιος του έχει αρνηθεί ότι η κλιματική αλλαγή προκαλείται από την ανθρώπινη δραστηριότητα, δεσμευόμενος μόνο να σταματήσει την παράνομη αποψίλωση. Τα τελευταία χρόνια καταγράφηκε στη συνέχεια ιστορικά χαμηλό επίπεδο νέων αποψιλωμένων εκτάσεων, καθώς η κυβέρνηση του Λούλα ενίσχυσε την παρακολούθηση μέσω δορυφόρων και στοχευμένες δράσεις επιβολής του νόμου.
Η παραδοχή του γερουσιαστή Μπολσονάρου ότι δέχθηκε εκατομμύρια δολάρια από τον ατιμασμένο τραπεζίτη Ντανιέλ Βοράρκο για την παραγωγή ταινίας σχετικά με τη ζωή του πατέρα του έχει ρίξει βαριά σκιά στην προεκλογική του εκστρατεία. Ο ίδιος βρίσκεται υπό έρευνα για διαφθορά, ξέπλυμα χρήματος και φοροδιαφυγή σε σχέση με την υπόθεση.
Ο Λούλα έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει τις ΗΠΑ να μην αναμειχθούν στις εκλογές της Βραζιλίας και έχει αναδείξει σε βασικά ζητήματα της προεκλογικής του εκστρατείας την υπεράσπιση της κυριαρχίας της χώρας και την αντιμετώπιση των παρεμβάσεων από ξένες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε πέρυσι την επιβολή δασμών 50% στα βραζιλιάνικα προϊόντα, επικαλούμενος, μεταξύ άλλων, τη δίκη του Ζαΐρ Μπολσονάρου. Φέτος, επέβαλε νέο γύρο αμερικανικών δασμών, επικαλούμενος αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, παρότι οι ΗΠΑ διατηρούν εμπορικό πλεόνασμα έναντι της Βραζιλίας. Ο Τραμπ χαρακτήρισε επίσης τις μεγαλύτερες ομάδες διακίνησης ναρκωτικών της Βραζιλίας ξένες τρομοκρατικές οργανώσεις, λίγο μετά την υποδοχή του γερουσιαστή Μπολσονάρου στον Λευκό Οίκο — μια κίνηση στην οποία αντιτάχθηκε η κυβέρνηση του Λούλα, θεωρώντας την πρόσχημα για παρέμβαση.
Μια νίκη του Μπολσονάρου θα προσέθετε τη Βραζιλία στον κατάλογο των χωρών της Λατινικής Αμερικής — μεταξύ των οποίων η Αργεντινή, η Χιλή, η Κόστα Ρίκα και το Περού — που έχουν εκλέξει τα τελευταία χρόνια κυβερνήσεις φιλικές προς τον Τραμπ.