Ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τον Νοτιοκορεάτη επιστήμονα Elijah Jeong-hyun Kim υποστηρίζει ότι ο πίνακας του Βίνσεντ βαν Γκογκ απεικονίζει τον αστερισμό Ταύρου και όχι Κριού, αμφισβητώντας το καθιερωμένο χρονολόγιο του έργου.
Περισσότερο από έναν αιώνα αφότου ο Βίνσεντ βαν Γκογκ ζωγράφισε έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους νυχτερινούς ουρανούς στην ιστορία της τέχνης, επιστήμονες πιστεύουν ότι ίσως εντόπισαν το πραγματικό ουράνιο σκηνικό που τον ενέπνευσε – και η απάντηση θα μπορούσε να αλλάξει την καθιερωμένη χρονολόγηση του αριστουργήματός του.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Τα ευρήματά τους δείχνουν ότι, αντί να είναι προϊόν της φαντασίας του βαν Γκογκ, το The Starry Night ίσως να εμπνεύστηκε από όσα έβλεπε κοιτάζοντας τον ουρανό από το γαλλικό άσυλο όπου νοσηλευόταν, πριν από 137 χρόνια.
Μια νοτιοκορεατική ομάδα ανακοίνωσε πρόσφατα ότι, ύστερα από χρόνια δικαστικής αστρονομίας και έρευνας γύρω από τον Ολλανδό καλλιτέχνη, ταύτισε το αριστούργημά του με τον ουρανό πριν από την ανατολή πάνω από το Σεν Ρεμί ντε Προβάνς στη Γαλλία, γύρω στις 22 Ιουλίου 1889.
Πρόκειται για έναν μήνα αργότερα από το ευρέως αποδεκτό χρονικό πλαίσιο για τον μετα-ιμπρεσιονιστικό πίνακα, ο οποίος απεικονίζει έναν ουρανό με στροβιλιζόμενες λωρίδες μπλε, φλεγόμενα αστέρια και ένα λαμπερό μισοφέγγαρο, με ένα χωριό κουρνιασμένο από κάτω και κυπαρίσσια να ορθώνονται στη μία πλευρά.
Οι ιστορικοί της τέχνης έχουν από καιρό χρονολογήσει τον πίνακα στον Ιούνιο του 1889, λίγο αφότου ο βαν Γκογκ εισήχθη στο άσυλο. Είχε κόψει το αριστερό του αυτί μερικούς μήνες νωρίτερα, κατά τη διάρκεια ενός καβγά με τον ζωγράφο Paul Gauguin.
Μια ομάδα με επικεφαλής τον Elijah Jeong-hyun Kim, διευθύνοντα σύμβουλο εταιρείας κατασκευής τηλεσκοπίων στη Σεούλ, αμφισβητεί τώρα αυτή τη χρονολόγηση σε μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό Scientific Reports.
«Δεν υπάρχουν δύο ίδιοι ουρανοί. Κάτι αλλάζει πάντα. Πιστεύω ότι ο Βίνσεντ παρατήρησε αυτές τις αλλαγές και τις ενσωμάτωσε στον πίνακα», ανέφερε ο Kim σε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Προσθέτει: «Είμαι βέβαιος ότι η 22η Ιουλίου είναι η καταλληλότερη ημερομηνία. Θα στοιχημάτιζα σε αυτήν την ημερομηνία».
Η νέα μελέτη επιχειρεί να λύσει «ένα πραγματικό αίνιγμα»: στα μέσα Ιουνίου 1889, η Σελήνη δεν ήταν το λεπτό μισοφέγγαρο που ζωγράφισε ο βαν Γκογκ, αναφέρει ο Jose Luis Aragon του National Autonomous University of Mexico. Ο Αραγόν έχει μελετήσει το The Starry Night ως φυσικός, αλλά δεν συμμετείχε στη νέα έρευνα.
«Παρόλα αυτά, θεωρώ την ημερομηνία του Ιουλίου μια γοητευτική υπόθεση εργασίας μάλλον, παρά μια οριστική απάντηση», είπε ο Αραγόν σε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στο AP.
Ο Kim και η ομάδα του διαπίστωσαν ότι γύρω στις 22 Ιουλίου 1889, το σχήμα της Σελήνης πριν από την ανατολή έμοιαζε με εκείνο του πίνακα, ενώ το σμήνος αστέρων των Υάδων στον αστερισμό του Ταύρου ανέτειλε στα ανατολικά πλάι στην Αφροδίτη. Με βάση τις αναλύσεις τους για τον καιρό, ο ουρανός θα πρέπει να ήταν αρκετά καθαρός ώστε ο βαν Γκογκ να μπορεί να δει όλα αυτά.
Οι ερευνητές δοκίμασαν και επαλήθευσαν τις μεθόδους τους πάνω σε νυχτερινούς ουρανούς άλλων έργων, καταλήγοντας σε αυτό που ο Αραγόν θεωρεί «μια προσεκτική και πραγματικά διεπιστημονική μελέτη».
Υπάρχει όμως μια ακόμη σημαντική επιπλοκή: ο βαν Γκογκ δεν στάθηκε απλώς στο παράθυρό του για να αναπαραστήσει τον ουρανό ακριβώς όπως τον έβλεπε. Δούλεψε το The Starry Night σε ένα στούντιο μέσα στο άσυλο, αξιοποιώντας σχέδια και μνήμες για να συνθέσει αυτό το εξαιρετικό τοπίο.
Αυτό σημαίνει ότι τα ουράνια στοιχεία του πίνακα ίσως να μην αντιστοιχούν καθόλου σε μία και μόνο νύχτα και ότι, όπως σημειώνει ο Αραγόν, «ο ουρανός πιθανότατα είναι σύνθεση πολλών νυχτών, όπως αναγνωρίζουν και οι ίδιοι οι συγγραφείς».