Η κλιματική αλλαγή πρέπει να κηρυχθεί παγκόσμια υγειονομική κρίση, καθώς οι επιπτώσεις της εντείνονται πιο γρήγορα από τα μέτρα, προειδοποιούν οι συντάκτες νέας έκθεσης.
Η κλιματική αλλαγή έχει εξελιχθεί σε μια διαρκώς κλιμακούμενη, χρόνια παγκόσμια υγειονομική κατάσταση έκτακτης ανάγκης, με τους κινδύνους και τις επιπτώσεις για την υγεία να αυξάνονται ταχύτατα από τότε που η Συμφωνία των Παρισίων τέθηκε σε ισχύ το 2016, σύμφωνα με την πρόσφατη έκθεση Lancet Countdown.
Γι’ αυτό οι συντάκτες της έκθεσης καλούν τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) και συνολικά τα Ηνωμένα Έθνη να κηρύξουν επίσημα την κλιματική αλλαγή παγκόσμια υγειονομική κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Υποστηρίζουν ότι ένας τέτοιος επίσημος χαρακτηρισμός θα μετέτρεπε τη διεθνή δράση για το κλίμα από αργές, εθελοντικές δεσμεύσεις σε υποχρεωτική, συντονισμένη διαχείριση έκτακτης ανάγκης.
Κάτι τέτοιο θα οδηγούσε σε ενίσχυση της επιδημιολογικής επιτήρησης και των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, σε ταχεία κινητοποίηση πόρων, στη θέσπιση νομικά δεσμευτικών μηχανισμών λογοδοσίας και στην εφαρμογή προληπτικών μέτρων δημόσιας υγείας.
Ένα μέτρο που, όπως εκτιμούν, θα αντανακλούσε το μέγεθος της απειλής.
«Καθώς οι πληθυσμοί αυξάνονται και γερνούν, σήμερα περισσότεροι άνθρωποι βρίσκονται σε κίνδυνο σε σχέση με πριν από μία δεκαετία, γεγονός που αυξάνει ακόμη περισσότερο την κλίμακα και τον επείγοντα χαρακτήρα της προσαρμογής», έγραψαν οι συντάκτες.
Οι δείκτες της έκθεσης δείχνουν ότι, από τότε που τέθηκε σε ισχύ η Συμφωνία των Παρισίων, οι κίνδυνοι και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην υγεία όχι μόνο έχουν αυξηθεί, αλλά επιταχύνονται σε πολλούς τομείς σε σύγκριση με την προηγούμενη δεκαετία.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ορισμένοι κίνδυνοι για την υγεία που συνδέονται με τη ζέστη, η συχνότητα της ξηρασίας, τα φαινόμενα ακραίων βροχοπτώσεων και η κλιματική καταλληλότητα για τη μετάδοση του δάγκειου πυρετού. Ο ταχύτερος ρυθμός αυτών των μεταβολών υποδηλώνει ότι τα υφιστάμενα μέτρα δεν επαρκούν για να προστατεύσουν τη δημόσια υγεία.
Μεταξύ των άλλων προτάσεων είναι μια άμεση, παγκόσμια απαγόρευση νέων ερευνών και εκμετάλλευσης ορυκτών καυσίμων, η πλήρης κατάργηση της ηλεκτροπαραγωγής από άνθρακα έως το 2035 και η στροφή σε κατά κύριο λόγο φυτικής προέλευσης διατροφή.
Οι απειλές για την υγεία από την κλιματική αλλαγή συνεχίζουν να αυξάνονται
Παρά τις προσπάθειες αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου συνεχίζουν να σπάνε ρεκόρ. Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει ολοένα και περισσότερο την υγεία και απειλεί ζωές σε όλο τον κόσμο, ενώ το περιθώριο για να αποφευχθεί ένα εν δυνάμει καταστροφικό μέλλον κλείνει γρήγορα.
Τα τελευταία 11 χρόνια ήταν τα θερμότερα που έχουν καταγραφεί ποτέ, επισημαίνει η έκθεση, ενώ οι ετήσιοι θάνατοι που σχετίζονται με τη ζέστη έχουν αυξηθεί σχεδόν κατά 36% τις τελευταίες δεκαετίες.
Μόνο το 2023, η ζέστη συνδέθηκε με αριθμό-ρεκόρ 710.000 θανάτων, με πάνω από το 70% αυτών να αποδίδεται στην κλιματική αλλαγή που προκαλείται από τον άνθρωπο.
Η κλιματική αλλαγή δημιουργεί επίσης πιο ευνοϊκές συνθήκες για τη μετάδοση νοσημάτων που μεταδίδονται μέσω διαβιβαστών, όπως ο δάγκειος πυρετός και ο ιός Ζίκα.
Τα ακραία καιρικά φαινόμενα και οι δασικές πυρκαγιές απειλούν επίσης ολοένα και περισσότερο την ανθρώπινη υγεία, ιδίως ανάμεσα σε ευάλωτους πληθυσμούς και σε περιοχές με περιορισμένη δυνατότητα αντιμετώπισης των κλιματικών επιπτώσεων.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι συγγραφείς τονίζουν ότι απαιτείται μια επείγουσα αλλαγή προσέγγισης «για να αλλάξει η πορεία και να προστατευθούν η υγεία και η επιβίωση των σημερινών και των μελλοντικών γενεών».