Τριμερείς διπλωματικές επαφές με ξεχωριστές συναντήσεις των ηγετών – Η Τεχεράνη ζητά λύση χωρίς τις ΗΠΑ, το Κατάρ πιέζει για άνοιγμα του Ορμούζ και η Ρωσία επιδιώκει ενισχυμένο ρόλο στις διαπραγματεύσεις
Την Τρίτη πραγματοποιήθηκαν στη Μόσχα ξεχωριστές συναντήσεις του προέδρου της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν με τον πρόεδρο του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιανί και τον εμίρη του Κατάρ, σεΐχη Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Τάνι, καθώς και διμερείς επαφές μεταξύ των ηγετών του Ιράν και του Κατάρ, σε μια συγκυρία παρατεταμένης αστάθειας στη Μέση Ανατολή και έντασης στη διεθνή ενεργειακή αγορά.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι εχθροπραξίες στη Μέση Ανατολή, ως συνέπεια του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν, έχουν προκαλέσει διαταραχές στις προμήθειες ενεργειακών πόρων προς την παγκόσμια αγορά λόγω του αποκλεισμού του Στενού του Ορμούζ και των επιθέσεων σε υποδομές, μεταξύ άλλων και στο Κατάρ.
Ιράν: η κατάσταση στην περιοχή μπορεί να εξομαλυνθεί χωρίς τη βοήθεια των ΗΠΑ
«Είμαστε γείτονες, έχουμε πολλά κοινά συμφέροντα και εργαζόμαστε για την υλοποίησή τους. Ελπίζουμε η κατάσταση να εξελίσσεται σε θετική κατεύθυνση», δήλωσε ο Πούτιν στις συνομιλίες με τον Πεζεσκιανί, επισημαίνοντας την «στενή συνεργασία» μεταξύ των δύο χωρών. Σύμφωνα με τον Πούτιν, ο όγκος του εμπορίου ανάμεσα στις δύο χώρες αυξήθηκε κατά 10,4% τους πρώτους οκτώ μήνες του τρέχοντος έτους και συνεχίζεται η κατασκευή του πυρηνικού σταθμού Μπουσέρ στο Ιράν με ρωσική συμμετοχή.
Απαντώντας στον Πούτιν, ο Πεζεσκιανί υπογράμμισε την πεποίθησή του ότι η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στην περιοχή μπορεί να ρυθμιστεί χωρίς τη βοήθεια των ΗΠΑ.
«Πιστεύω ότι είμαστε σε θέση να λύσουμε τα προβλήματά μας στην περιοχή χωρίς να βασιζόμαστε στις Ηνωμένες Πολιτείες», είπε ο Πεζεσκιανί, προσθέτοντας ότι το πολυμερές πλαίσιο συνεργασίας στην περιοχή υπονομεύεται από τις συνεχιζόμενες «μονομερείς κυρώσεις» εκ μέρους των ΗΠΑ.
Η Ρωσία και το Ιράν έχουν εδώ και χρόνια συμφωνίες για στρατιωτική συνεργασία, μεταξύ άλλων στη μεταφορά τεχνολογίας για μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Παρότι η Ρωσία δεν συμμετείχε άμεσα στους πολέμους στην περιοχή, αξιωματούχοι από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη έχουν δηλώσει ότι η Μόσχα μοιράστηκε με το Ιράν δεδομένα των υπηρεσιών πληροφοριών. Το Κρεμλίνο αξιοποίησε επίσης ιρανικές τεχνολογίες κατά την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία, οργανώνοντας την παραγωγή drones «σαχέντ», που εδώ και αρκετά χρόνια τρομοκρατούν τους κατοίκους της Ουκρανίας. Η Ουκρανία, από την πλευρά της, πλήττει ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου στο πλαίσιο της πίεσης προς το Κρεμλίνο, με στόχο να περιορίσει τις δυνατότητες της Ρωσίας να διεξάγει τον πόλεμο και να τον τερματίσει.
Κατάρ: το Ιράν πρέπει να σταματήσει να απειλεί τις χώρες της περιοχής
Στις συνομιλίες με τον Πούτιν, ο εμίρης του Κατάρ ανέφερε ότι ο πόλεμος μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν «επηρεάζει αρνητικά όλους».
«Όπως ήδη επισημάνατε, η περιοχή μας δυστυχώς περνά μια δύσκολη περίοδο, ιδίως λόγω της διαρκούς έντασης στις σχέσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν. Αυτή η κατάσταση έχει αρνητικές επιπτώσεις σε όλους, συμπεριλαμβανομένων των γειτονικών χωρών, ειδικά σε ό,τι αφορά τον τομέα της ενέργειας και την κρίση στο Στενό του Ορμούζ. Υπολογίζουμε στη Ρωσία και στον προσωπικό σας ρόλο, κύριε πρόεδρε, για να συμβάλετε στην ταχεία εξεύρεση λύσεων», δήλωσε ο εμίρης του Κατάρ, σεΐχης Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Τάνι.
Κατά τη συνάντηση με τον εμίρη του Κατάρ, ο Πούτιν τόνισε ότι η σταθερότητα στη διεθνή αγορά ενέργειας εξαρτάται «από την αποτελεσματική κοινή μας δουλειά» και τη «συντονισμένη δράση». Ανέφερε επίσης ότι ο «σεμνός» όγκος εμπορίου μεταξύ των δύο χωρών αυξήθηκε κατά 10%.
Στο περιθώριο της συνόδου κορυφής στη Μόσχα πραγματοποιήθηκαν επίσης συνομιλίες μεταξύ των ηγετών του Ιράν και του Κατάρ, στη διάρκεια των οποίων συζήτησαν τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και τον αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ, σύμφωνα με ανακοίνωση του γραφείου του εμίρη του Κατάρ. Η ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε ότι οι ηγέτες «συζήτησαν την τρέχουσα κατάσταση των σχέσεων μεταξύ Τεχεράνης και Ντόχα και υπογράμμισαν τη σημασία της εμβάθυνσης των πολιτικών και οικονομικών δεσμών, καθώς και της αξιοποίησης του υφιστάμενου δυναμικού για την ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας».
Η συνάντηση σε ανώτατο επίπεδο πραγματοποιήθηκε μία ημέρα αφότου υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι από τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το Πακιστάν είχαν συνομιλίες με το Ιράν στην Τεχεράνη, σε μια προσπάθεια να αποτραπεί η επανέναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Την Κυριακή, καταριανή αντιπροσωπεία επισκέφθηκε την Τεχεράνη και «συζήτησε τις εξελίξεις στην περιοχή, πρωτίστως τις τελευταίες ειδήσεις σχετικά με τις διαπραγματεύσεις, την κατάσταση στο Στενό του Ορμούζ και τις προμήθειες ενεργειακών πόρων», όπως είχε δηλώσει νωρίτερα ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν Εσμαΐλ Μπαγκαΐ.
Την Τρίτη, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ Ιμπραχίμ αλ Χάσμι ανέφερε ότι η περιοχή χρειάζεται ένα νέο σύστημα ασφάλειας για να αποτραπεί περαιτέρω βία.
«Τώρα η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο του Ιράν. Πρέπει να αποδεχθεί αυτές τις αρχές και να επιδείξει καλή θέληση», είπε ο αλ Χάσμι. «Έχουμε ακούσει θετικές δηλώσεις από την ιρανική πλευρά, αλλά εξακολουθούν να πρέπει να δείξουν καλή θέληση, να σταματήσουν να απειλούν τις χώρες της περιοχής και να ανοίξουν εκ νέου το Στενό του Ορμούζ, ώστε όλες αυτές οι προσπάθειες να μπορέσουν να εστιαστούν στην ασφάλεια και την ευημερία στην περιοχή», πρόσθεσε.
Το Κατάρ και το Πακιστάν διαδραματίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στις προσπάθειες για την επίτευξη μιας μακροπρόθεσμης συμφωνίας μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν.
Οι συναντήσεις πραγματοποιήθηκαν στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του Φόρουμ χωρών εξαγωγέων φυσικού αερίου (GECF), που συγκεντρώνει τους μεγαλύτερους προμηθευτές φυσικού αερίου παγκοσμίως και ελέγχει σημαντικό μέρος των παγκόσμιων αποθεμάτων του συγκεκριμένου καυσίμου. Σε αντίθεση με το πετρελαϊκό καρτέλ ΟΠΕΚ, τα μέλη του οποίου συντονίζουν την πετρελαϊκή παραγωγή μέσω στόχων παραγωγής, το GECF αποτελεί μια διεθνή πλατφόρμα διαλόγου χωρίς πραγματικούς μοχλούς επιρροής στην αγορά.