Το Euronews Business αναλύει γιατί έχει αυξηθεί το κόστος εισαγωγών πετρελαίου της Ευρώπης, εν μέσω εντάσεων στη Μέση Ανατολή, ενώ οι ειδικοί δεν βλέπουν να πέφτουν οι τιμές σύντομα.
Οι ευρωπαϊκές χώρες πληρώνουν φέτος πολύ περισσότερα για εισαγωγές πετρελαίου, μετά τις εντάσεις στη Μέση Ανατολή τον Φεβρουάριο του 2026. Οι καταναλωτές βρίσκονται ήδη αντιμέτωποι με ακριβότερη βενζίνη και ντίζελ. Τώρα, ο λογαριασμός των εισαγωγών της ΕΕ δείχνει πόσο απότομα έχουν αυξηθεί τα κόστη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το δεύτερο τρίμηνο του 2026, η ΕΕ δαπανούσε κατά μέσο όρο 27,6 δισ. ευρώ τον μήνα για εισαγωγές πετρελαίου, αύξηση 55,8% σε σχέση με τα 17,7 δισ. ευρώ τον μήνα το 2025.
Η ποσότητα όμως του εισαγόμενου πετρελαίου σχεδόν δεν μεταβλήθηκε. Αυξήθηκε μόλις κατά 1,2%, από 36,3 εκατ. τόνους τον μήνα το 2025 σε 36,7 εκατ. τόνους.
Αυτό σημαίνει ότι η ΕΕ πλήρωνε 9,9 δισ. ευρώ περισσότερα κάθε μήνα.
Αυξήθηκε και το κόστος ανά τόνο, από 487 σε 750 ευρώ την ίδια περίοδο, επιστρέφοντας στο υψηλό του 2022.
Γιατί ανεβαίνει ο λογαριασμός;
Κύρια αιτία είναι η άνοδος της τιμής του αργού πετρελαίου. «Η μέση μηνιαία τιμή του Brent στο δεύτερο τρίμηνο του 2026 είναι 49,5% υψηλότερη από τη μέση μηνιαία τιμή του 2025 – αύξηση 34 δολαρίων το βαρέλι», δήλωσε στην Euronews Business ο καθηγητής Xiaoyi Mu από το University of Dundee.
Ο ίδιος σημείωσε ότι το 2025, περίπου 20 εκατ. βαρέλια πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων την ημέρα – περίπου το 20% της παγκόσμιας ημερήσιας κατανάλωσης – εξάγονταν μέσω του Στενού του Χορμούζ. «Όταν σχεδόν το 20% της παγκόσμιας προσφοράς κόβεται, η τιμή πρέπει να αυξηθεί για να ισορροπήσει η αγορά», είπε.
Το κόστος ανά τόνο είναι αποκαλυπτικό. Στο δεύτερο τρίμηνο του 2026, η ΕΕ πλήρωνε 750 ευρώ για κάθε τόνο εισαγόμενου πετρελαίου. Ήταν το δεύτερο υψηλότερο επίπεδο από το 2021, μόλις 2 ευρώ κάτω από το ρεκόρ που είχε καταγραφεί στο δεύτερο τρίμηνο του 2022.
Στα τέλη του 2025, ένας τόνος κόστιζε 435 ευρώ. Η τιμή ανέβηκε στα 498 ευρώ το πρώτο τρίμηνο του φετινού έτους, πριν εκτιναχθεί στα 750 ευρώ το δεύτερο τρίμηνο.
Ο Szymon Kardas, senior policy fellow στο European Council on Foreign Relations (ECFR), τόνισε ότι ο πόλεμος ανάμεσα στις ΗΠΑ, το Ισραήλ και το Ιράν έχει διαταράξει την παραγωγή πετρελαίου και τις προμήθειες στις παγκόσμιες αγορές, ωθώντας τις τιμές προς τα πάνω.
«Κάποιες εβδομάδες, η κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων μέσω του Στενού του Χορμούζ επιστρέφει στα προπολεμικά επίπεδα, μόνο και μόνο για να υποχωρήσει ξανά», είπε στην Euronews Business.
Ο Kardas ανέφερε ότι τέτοιες διαταραχές πλήττουν ιδιαίτερα την ΕΕ, καθώς εξαρτάται κατά 90–95% από εισαγωγές πετρελαίου εκτός του μπλοκ. Σύμφωνα με την Eurostat, η εξάρτηση αυτή έφτασε το 96,6% το 2024.
Ο Wolfgang Eichhammer, senior expert στο Institute for European Energy and Climate Policy (IEECP), συμφώνησε ότι οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή έχουν τη μεγαλύτερη επίδραση, καθώς οι προμήθειες μειώθηκαν ή έγιναν λιγότερο ασφαλείς. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι ρόλο παίζει και η ισχυρή παγκόσμια ζήτηση, με την Ευρώπη να ανταγωνίζεται αγοραστές στην Ασία, κυρίως στην Κίνα, για διαθέσιμες ποσότητες πετρελαίου.
Το διάγραμμα που συγκρίνει την αξία και τον όγκο των εισαγωγών δείχνει πώς ο λογαριασμός αυξήθηκε ενώ η ποσότητα του εισαγόμενου πετρελαίου παρέμεινε σε γενικές γραμμές αμετάβλητη. Στο δεύτερο τρίμηνο του 2026, η ΕΕ ξόδεψε 82,7 δισ. ευρώ για εισαγωγές πετρελαίου, έναντι 50,3 δισ. ευρώ ένα χρόνο νωρίτερα. Οι όγκοι εισαγωγών αυξήθηκαν μόνο ελαφρά, από 105,2 εκατ. τόνους σε 110,2 εκατ. τόνους.
Το ίδιο μοτίβο είναι εμφανές και τα τελευταία πέντε χρόνια. Οι τριμηνιαίοι όγκοι εισαγωγών κυμάνθηκαν από 105 έως 123 εκατ. τόνους, ενώ ο λογαριασμός μεταβλήθηκε από 38 δισ. ευρώ στις αρχές του 2021 σε 91,3 δισ. ευρώ το 2022. Στη συνέχεια υποχώρησε στα 47,8 δισ. ευρώ στα τέλη του 2025, πριν εκτοξευθεί ξανά.
Το πετρέλαιο εξηγεί σχεδόν ολόκληρη την αύξηση στον λογαριασμό εισαγωγών ενέργειας της ΕΕ. Στο δεύτερο τρίμηνο του 2026, η ΕΕ δαπάνησε 115,6 δισ. ευρώ για εισαγωγές ενέργειας, από 81,4 δισ. ευρώ το ίδιο τρίμηνο του 2025. Τα πετρελαιοειδή αντιστοιχούσαν σε 32,4 δισ. ευρώ από την αύξηση των 34,2 δισ. ευρώ, δηλαδή στο 95%.
Οι δαπάνες για άλλα ενεργειακά προϊόντα μεταβλήθηκαν ελάχιστα. Οι εισαγωγές φυσικού αερίου αυξήθηκαν κατά 1,6 δισ. ευρώ και του άνθρακα κατά 0,4 δισ. ευρώ, ενώ οι εισαγωγές LNG υποχώρησαν ελαφρά, κατά 0,2 δισ. ευρώ.
Οι οδηγοί πληρώνουν περισσότερο στην αντλία
Οι Ευρωπαίοι οδηγοί έχουν ήδη νιώσει την πίεση στις αντλίες. Την πρώτη εβδομάδα του Ιανουαρίου 2026, το ντίζελ κόστιζε κατά μέσο όρο 1,54 ευρώ το λίτρο σε όλη την ΕΕ. Οι τιμές αυξήθηκαν απότομα από τον Μάρτιο, ξεπερνώντας τα 2 ευρώ το λίτρο αργότερα μέσα στον μήνα και φτάνοντας τα 2,24 ευρώ στα τέλη Σεπτεμβρίου. Αυτό ήταν πάνω από το υψηλό του 2022, που ήταν 2,03 ευρώ. Στις 19 Οκτωβρίου, το ντίζελ βρισκόταν στα 2,14 ευρώ το λίτρο, 38% υψηλότερα από την αρχή του έτους.
Η βενζίνη ακολούθησε παρόμοια πορεία. Η τιμή της αυξήθηκε από 1,60 ευρώ το λίτρο στις αρχές Ιανουαρίου σε 2,10 ευρώ στα τέλη Σεπτεμβρίου, επίσης πάνω από το υψηλό των 2,03 ευρώ του 2022. Έκτοτε έχει υποχωρήσει ελαφρά στα 1,99 ευρώ. Το γέμισμα ενός ντεπόζιτου ντίζελ 50 λίτρων κοστίζει πλέον περίπου 107 ευρώ, από 77 ευρώ τον Ιανουάριο.
Επίπτωση στα νοικοκυριά
Ο Mu προειδοποίησε ότι, καθώς οι καταναλωτές ξοδεύουν περισσότερα για να γεμίσουν τα ρεζερβουάρ τους, θα έχουν λιγότερα διαθέσιμα για άλλες αγορές, όπως τρόφιμα και καθημερινά αγαθά.
«Θα περίμενα οι τιμές των τροφίμων, των δημόσιων μεταφορών και άλλων καθημερινών αγαθών να αυξηθούν, καθώς το ντίζελ χρησιμοποιείται ευρέως στις βαριές μεταφορές και στα λεωφορεία», πρόσθεσε.
Ο Kardas επεσήμανε ότι η επίπτωση θα διαφέρει ανά κλάδο. «Οι μεταφορές, η θέρμανση, η γεωργία και η ενεργοβόρα βιομηχανία θα δεχθούν άμεση πίεση, μετακυλίοντας στους τελικούς καταναλωτές υψηλότερα κόστη μεταφοράς, ενέργειας και ορυκτών καυσίμων, ενώ οι κλάδοι υπηρεσιών θα παραμείνουν σε μεγάλο βαθμό προστατευμένοι», είπε.
Πόσο θα διαρκέσει;
Οι ειδικοί δεν αναμένουν τα κόστη εισαγωγών πετρελαίου να μειωθούν σύντομα. Όταν ρωτήθηκε αν τα κόστη θα παραμείνουν υψηλά τους επόμενους μήνες, ο Mu απάντησε: «Δυστυχώς ναι, καθώς δεν βλέπουμε έναν πρακτικό τρόπο να τερματιστεί η σύγκρουση».
Πρόσθεσε επίσης ότι τα αυξημένα κόστη μεταφορών και ασφάλισης μπορεί να μην αντικατοπτρίζονται πλήρως στον λογαριασμό του δεύτερου τριμήνου, αλλά θα μπορούσαν να αυξήσουν περαιτέρω τα κόστη στο τρίτο και τέταρτο τρίμηνο.
Ο Kardas εκτιμά ότι τα κόστη που συνδέονται με τη σύγκρουση «θα επιμείνουν τους επόμενους μήνες και πιθανότατα θα συνεχιστούν και το 2027».
Ο Eichhammer συμμερίζεται επίσης την άποψη ότι υπάρχει υψηλός κίνδυνος οι τιμές του πετρελαίου να παραμείνουν υψηλές ή να αυξηθούν ακόμη περισσότερο.