Μαθητικές διαδηλώσεις στο Βερολίνο: Θεμιτά αιτήματα και φόβοι ριζοσπαστικοποίησης

Στις 14:00, στην Πύλη του Βρανδεμβούργου, η πρωτοβουλία «Gen Z regelt» κάλεσε σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας. Τα αιτήματά της: περισσότερα χρήματα για τα σχολεία και την προστασία του κλίματος, προσιτό κόστος ζωής και όχι υποχρεωτική στρατιωτική θητεία.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Οι διοργανωτές διαβεβαίωσαν ότι η εκδήλωση θα εξελιχθεί ειρηνικά. Παρ’ όλα αυτά, ορισμένα καταστήματα στην Ούντερ ντεν Λίντεν, στη Φρίντριχστράσε και στον Κουρφιρστεντάμ έχουν θωρακιστεί με πρόχειρα οδοφράγματα, για να προστατευθούν από ενδεχόμενες λεηλασίες.

Στην είσοδο της Πύλης του Βρανδεμβούργου μοιράζει φυλλάδια ένας άνδρας που φοράει πουλόβερ στα χρώματα της παλαιστινιακής σημαίας. Δίπλα του, εκπρόσωπος της ημερήσιας εφημερίδας junge Welt, που παρακολουθείται από την Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος και έχει χαρακτηριστεί ως εξτρεμιστική αριστερή, προσφέρει φυλλάδια και εφημερίδες.

Παρόντες στη διαδήλωση και πολλοί φιλοπαλαιστίνιοι ακτιβιστές

Λίγο πιο πέρα, στην πλατεία της 18ης Μαρτίου, ανεμίζουν παλαιστινιακές σημαίες, σημαίες της αναρχίας και της Antifa. Στα πανό διαβάζει κανείς συνθήματα όπως «Στο τεστ Πίζα αποτύχαμε, αλλά περάσαμε τη σωματική εξέταση για τη θητεία» και «Λεφτά για το κοινωνικό κράτος αντί για πόλεμο», αλλά και συνθήματα όπως «Γερμανικά όπλα σκοτώνουν παιδιά στην Παλαιστίνη», «Καθόλου χρήματα για παιδικά ιδρύματα, σχολεία και ξενώνες γυναικών, αλλά λεφτά για πόλεμο και γενοκτονία» και «Σταματήστε τη γενοκτονία στη Γάζα».

Πολλοί από τους παρευρισκόμενους, κυρίως νέοι άνδρες και γυναίκες, φορούν το παλαιστινιακό μαντίλι, τη λεγόμενη κεφίγια, σε κόκκινο ή μαύρο χρώμα. Κάποιοι το έχουν περασμένο στον λαιμό, άλλοι τυλιγμένο γύρω από το κεφάλι ή ριγμένο σαν κάπα στους ώμους.

Ανάμεσα στους διαδηλωτές βρίσκεται και μια ομάδα νεαρών γυναικών, με τις οποίες μιλά το Euronews. Όπως λένε οι ίδιες, είναι μεταξύ 19 και 20 ετών και πραγματοποιούν αυτή την περίοδο ένα εθελοντικό κοινωνικό έτος (FSJ). Βγήκαν στον δρόμο, όπως εξηγούν, αφενός για να δείξουν την αλληλεγγύη τους στη Γαλλία και στις πανευρωπαϊκές διαμαρτυρίες. Κυρίως όμως θέλουν να επισημάνουν ότι η νεότερη γενιά δεν αισθάνεται ούτε ορατή ούτε ότι την παίρνουν στα σοβαρά οι πολιτικοί. «Η στρατιωτικοποίηση και η κούρσα εξοπλισμών συνεχίζονται συνεχώς, και για την παιδεία και το κοινωνικό κράτος δεν περισσεύει ούτε ένα σεντ».

Δύο από αυτές φορούν κεφίγια στον λαιμό. Στο ερώτημα τι σχέση έχει η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή με τις μαθητικές διαμαρτυρίες εδώ, μία από τις νεαρές απαντά: «Έχει να κάνει με το ότι εμείς, ως νέοι άνθρωποι ή γενικά ως άνθρωποι στη Γερμανία, πρέπει επίσης να αναλάβουμε την ευθύνη για το ότι εδώ κατασκευάζονται όπλα με τα οποία σκοτώνονται άμαχοι και παιδιά στην Παλαιστίνη, στη Γάζα και στη Δυτική Όχθη». Προσθέτει: «Δεν νομίζω ότι θα μπορούσα ποτέ να ζήσω με αυτό, αν δεν του έδινα ποτέ προσοχή».

Λίγο παραπέρα στέκεται ένας νεαρός άνδρας με παλαιστινιακό μαντίλι στον λαιμό. Σπουδάζει Χημεία στο Freie Universität (FU), όπου τα τελευταία χρόνια έχουν σημειωθεί επανειλημμένα φιλοπαλαιστινιακές καταλήψεις.

Λέει ότι βρίσκεται εδώ επειδή στα πανεπιστήμια γίνονται συνεχώς περικοπές, ενώ τα ενοίκια αυξάνονται και οι φοιτητές αναγκάζονται να δουλεύουν παράλληλα. «Κάποια στιγμή απλώς δεν πάει άλλο». Και από την κούρσα εξοπλισμών, προσθέτει, η νεολαία πλήττεται σε μεγάλο βαθμό. «Είμαι απλώς θυμωμένος με όσα συμβαίνουν αυτή τη στιγμή».

Το παλαιστινιακό μαντίλι το φορά, όπως εξηγεί, επειδή σπουδάζει στο Freie Universität (FU). Το πανεπιστήμιο διατηρεί έντεκα προγράμματα συνεργασίας με το Ισραήλ και έτσι, κατά την άποψή του, υποστηρίζει έμμεσα και την πολεμική έρευνα. Αυτή αφορά και τη Γερμανία, καθώς η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία αγοράζει οπλικά συστήματα από το Ισραήλ. «Δεν θέλω τα πανεπιστήμιά μας να υπάρχουν για να κατασκευάζουν πολεμικά προϊόντα. Δεν θέλω η FU να υποστηρίζει μια γενοκτονία».

Στη διαδήλωση παρούσες και ανοιχτά ριζοσπαστικές ομάδες

Μεταξύ των διαδηλωτών βρίσκονται και εκπρόσωποι ριζοσπαστικών αριστερών ομάδων. Δίπλα στις σημαίες της Antifa διακρίνεται σποραδικά η «Linksjugend ['solid]», η νεολαία της Linkspartei. Η οργάνωση βρίσκεται εδώ και καιρό στο στόχαστρο, λόγω καταγγελιών για αντισημιτισμό. Ιδιαίτερα ο τοπικός πυρήνας στο Νόικοελν τράβηξε πρόσφατα τα φώτα της δημοσιότητας. Και η Linksjugend του Βερολίνου έχει επανειλημμένα δεχθεί κριτική για ψηφίσματα που θεωρήθηκαν εχθρικά προς το Ισραήλ και για τη στάση της απέναντι στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Με δικό της περίπτερο είναι παρούσα και η «Revolutionäre Linke». Η μαρξιστικής κατεύθυνσης αυτή τάση γεννήθηκε μέσα στη «Linksjugend ['solid]», τη νεολαία της Linkspartei. Στις αρχές του 2023, μέλη της ομοσπονδιακής εργασιακής ομάδας «Revolutionäre Linke» ίδρυσαν την ανεξάρτητη οργάνωση «Jugend für Sozialismus». Αφορμή στάθηκαν οι αυξανόμενες συγκρούσεις με την ηγεσία της νεολαίας, την οποία κατηγορούσαν για πολιτική προσαρμογή, έλλειψη ταξικού αγώνα και αντιδημοκρατικές δομές.

Περισσότερα χρήματα για τη Bundeswehr, λιγότερα για νοσοκομεία και άλλες κοινωνικές δαπάνες, αυτή την εξέλιξη είναι που καταγγέλλει η οργάνωση. «Βλέπουμε ότι εμάς, ως νεότερη γενιά, θα μας πλήξει αυτό για τον μεγαλύτερο και τον πιο σκληρό χρόνο». Στόχος τους, εξηγούν, είναι να χτίσουν μια καλύτερη κοινωνία. Γι’ αυτό βρίσκονται εδώ. Θεωρούν ότι είναι προς το συμφέρον κάθε αριστερής οργάνωσης να συμμετέχει σε τέτοιες εκδηλώσεις, γιατί εδώ βρίσκεται η πραγματική δύναμη για να αλλάξει κάτι.

Στο ερώτημα τι σχέση έχουν το ζήτημα της Παλαιστίνης και γενικότερα η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή με τις διαμαρτυρίες, απαντά: «Καταρχάς εκθέτουμε πάντα όλο το ενημερωτικό μας υλικό. Ωστόσο εδώ υπάρχει και ένας σύνδεσμος. Ένα από τα μεγάλα προβλήματα είναι ότι η Bundeswehr, παρά όλα όσα συμβαίνουν, συνεχίζει να πραγματοποιεί μαζί με τον ισραηλινό στρατό δοκιμές μη επανδρωμένων αεροσκαφών και ότι εξακολουθούν να πωλούνται όπλα στο Ισραήλ. Το καταδικάζουμε αυτό έντονα. Και φυσικά αυτό έχει επίσης να κάνει με τη στρατιωτική θητεία και την επέκταση της Bundeswehr εδώ».

Αντικρουόμενες πληροφορίες από τις υπηρεσίες ασφαλείας

Η εκπρόσωπος Τύπου της αστυνομίας του Βερολίνου ανέφερε στο Euronews, ύστερα από σχετική ερώτηση δύο ημέρες πριν από τις διαμαρτυρίες, ότι μεμονωμένες ομάδες από τον αριστερό πολιτικό χώρο αξιοποιούν τις διαμαρτυρίες στη Γαλλία και εκδίδουν αντίστοιχες εκκλήσεις για κινητοποίηση. «Ωστόσο δεν υπάρχουν προς το παρόν αξιόπιστα στοιχεία για στοχευμένη εξτρεμιστική επιρροή ή καθοδήγηση αυτών των ομάδων».

Η έρευνα του Euronews δείχνει όμως μια διαφορετική εικόνα. Λίγο πριν από τις διαδηλώσεις στο Βερολίνο εμφανίστηκαν σε ιδιωτική ομάδα στο Telegram σοβαρές απειλές βίας. Όπως αναφέρει η «Berliner Zeitung» (B.Z.), ένας χρήστης προανήγγειλε πιθανή βία με τη φράση «Βγαίνω έξω με ματσέτα». Άλλοι απείλησαν με επιθέσεις σε συναγωγές, λεηλασίες και εμπρησμούς.

Η εκπρόσωπος Τύπου της Γερουσίας του Βερολίνου για Θέματα Εσωτερικών και Αθλητισμού ανέφερε επίσης στο Euronews, κατόπιν ερώτησης πριν από τις διαδηλώσεις, ότι για τις εκδηλώσεις της 31ης Οκτωβρίου κινητοποιούν και δρώντες από τμήματα του άκρα αριστερού και του εξωγενούς εξτρεμιστικού φάσματος.

Στόχος της συμμετοχής τους, εκτιμάται, είναι μεταξύ άλλων να οικειοποιηθούν τις διαμαρτυρίες και να τις ριζοσπαστικοποιήσουν. «Με αυτόν τον τρόπο ένας νόμιμος διαμαρτυρόμενος της κοινωνίας των πολιτών θα πρέπει να μετατραπεί σε αγώνα εναντίον του κράτους δικαίου και της φιλελεύθερης δημοκρατίας». Για ορισμένους ακροαριστερούς παράγοντες που καλούν σε συμμετοχή, πρέπει επιπλέον να θεωρείται δεδομένο ένα βασικό ενδιαφέρον για κλιμάκωση.

Ασαφείς δομές και αποχώρηση διοργανωτών

Λίγο νωρίτερα, αρκετοί διοργανωτές και υποστηρικτές είχαν πάρει αποστάσεις από την πρωτοβουλία «Gen Z regelt». Ο μέχρι τότε εκπρόσωπος, Τζάνι Ματέχα, αιτιολόγησε την αποχώρησή του με διαφορετικές αντιλήψεις στο εσωτερικό του κινήματος και με αμφιβολίες για τον ειρηνικό χαρακτήρα των διαμαρτυριών. Από την πρωτοβουλία αποσύρθηκαν και οι Βερολινέζοι υποστηρικτές Μαξ Σνέλερ και Μπατάλ Γιαλί.

Οι υποστηρικτές που παραιτήθηκαν κατήγγειλαν ασαφείς αρμοδιότητες και έλλειψη διαφάνειας στην οργάνωση και χρηματοδότηση των διαμαρτυριών. Σύμφωνα με έρευνα της εφημερίδας Tagesspiegel, η οργανωτική ομάδα του Βερολίνου είχε στο μεταξύ σχεδόν διαλυθεί. Λίγο αργότερα ωστόσο προστέθηκαν νέα μέλη.

Η πρωτοβουλία «Gen Z regelt» τονίζει, ενόψει των πανεθνικών μαθητικών διαμαρτυριών το Σάββατο 31 Οκτωβρίου, τον ειρηνικό χαρακτήρα τους. Όπως αναφέρει η «Münchner Merkur» επικαλούμενη τη «Zeit», ο 16χρονος συνδιοργανωτής Κόνραντ Σμιτς από το Βούπερταλ δήλωσε: «Θέλουμε να αγωνιστούμε ειρηνικά για την υπόθεσή μας». Τον εξτρεμισμό, τόνισε, τον απορρίπτει τόσο από τα αριστερά όσο και από τα δεξιά. Ο 18χρονος συνιδρυτής Άκραμ Σέλο ανέφερε επίσης ότι τις τελευταίες ημέρες δέχθηκαν πολλές απειλές. «Νομίζουν ότι θέλουμε να αντιγράψουμε τους Γάλλους, νομίζουν ότι θέλουμε να καταστρέψουμε τη χώρα».

Μέχρι τις 17:00 οι διαμαρτυρίες στην Πύλη του Βρανδεμβούργου εξελίχθηκαν ειρηνικά.

Δεύτερη διαδήλωση στην πλατεία Ροζεντάλερ στο στόχαστρο της αστυνομίας

Εκτός από τη συγκέντρωση στην Πύλη του Βρανδεμβούργου, η αστυνομία του Βερολίνου στρέφει την προσοχή της και σε μια ακόμη διαδήλωση στην πρωτεύουσα.

Με το σύνθημα «Gen Z hat genug!» προγραμματίστηκε στις 17:30 συγκέντρωση στην πλατεία Ροζεντάλερ. Οι δυνάμεις ασφαλείας υπολογίζουν αρχικά σε περίπου 400 έως 500 συμμετέχοντες. Δεν αποκλείεται όμως να προστεθούν αισθητά περισσότεροι διαδηλωτές.

Η πρωτοβουλία «Gen Z regelt» έχει πάρει σαφείς αποστάσεις από αυτή τη διαδήλωση. Παρ’ όλα αυτά, και το απόγευμα δεκάδες άνδρες και γυναίκες στην Πύλη του Βρανδεμβούργου μοιράζουν φυλλάδια που παραπέμπουν στην εκδήλωση το βράδυ. Ούτε η ομάδα Τύπου ούτε οι εθελοντές περιφρούρησης στον χώρο τούς εμποδίζουν.

Σύμφωνα με την εκτίμηση των αρχών ασφαλείας, για τη διαδήλωση κινητοποίησαν μεταξύ άλλων δυνάμεις από τον αριστερό πολιτικό χώρο. Αναμένονται επίσης συμμετέχοντες από τη φιλοπαλαιστινιακή σκηνή, ενώ η εκδήλωση προωθείται και σε κύκλους της άκρας αριστεράς.

Η προγραμματισμένη διαδρομή της πορείας ξεκίνησε από την πλατεία Ροζεντάλερ, περνά από την Καστανιενάλεε, τη Σένχαουζερ Άλεε και τη Ντάντσιγκερ Στράσε και καταλήγει στον σταθμό προαστιακού τρένου Prenzlauer Allee.