Ο Μπομπ Ντίλαν συναντά τον πάπα Λέοντα ΙΔ΄ στο Βατικανό. Ο Ποντίφικας του χαρίζει ροζάριο, ο νομπελίστας του δίνει την αυτοβιογραφία του. Αύριο η συναυλία στη Ρώμη.
«Χτυπώντας τις πόρτες του Παραδείσου»: το 1997 ο Μπομπ Ντίλαν τραγουδούσε το Knockin' on Heaven's Door μπροστά στον Ιωάννη Παύλο Β΄. Σχεδόν τριάντα χρόνια αργότερα, ο Αμερικανός τραγουδοποιός επιστρέφει στο Βατικανό, αυτή τη φορά για να συναντήσει τον πάπα Λέοντα ΙΔ΄. Ένα ραντεβού που συνδέει μουσική, πνευματικότητα και δέσμευση για την ειρήνη, στο όνομα ενός καλλιτέχνη που διέσχισε γενιές και ενέπνευσε ακόμη και τις ομιλίες των Ποντίφικων.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο μουσικός, 85 ετών, βραβευμένος με Νόμπελ Λογοτεχνίας, έγινε δεκτός το απόγευμα της Τετάρτης στο Αποστολικό Παλάτι. Τη διήγηση της συνάντησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έκανε ο πατέρας Αντόνιο Σπαδάρο, ο οποίος συνόδευσε τον Ντίλαν μαζί με τον Αντρέα Μόντα, διευθυντή της εφημερίδας Λ'Οσσερβατόρε Ρομάνο.
«Σήμερα συνόδευσα τον Μπομπ Ντίλαν στον πάπα Λέοντα. Όχι χωρίς τη συγκίνηση να ζήσω μια συνάντηση με γεύση ιστορίας και με την αίσθηση ότι, σε κάθε βήμα στο Αποστολικό Παλάτι, θα μπορούσε να συμβεί οτιδήποτε!», έγραψε ο Σπαδάρο, δημοσιεύοντας δύο φωτογραφίες του τραγουδιστή δίπλα στον Ποντίφικα.
Μαύρο φούτερ, κουκούλα τραβηγμένη στο κεφάλι: στη Ρώμη για μία στάση της περιοδείας του (το βράδυ της Πέμπτης θα ανέβει στη σκηνή του Παλάτσο ντελο Σπορτ), ο Ντίλαν παραμένει πιστός στο χαρακτήρα του και σκηνοθετεί μια συνάντηση που φέρνει κοντά δύο εμβληματικές μορφές, έστω και από πολύ διαφορετικούς κόσμους.
Η ακρόαση ήταν σύντομη, με χαιρετισμούς και μερικές κουβέντες. Ο Λέων ΙΔ΄ χάρισε στον μουσικό ένα ροζάριο, ενώ ο Ντίλαν ανταπέδωσε με ένα αντίτυπο του Chronicles - Volume 1, της αυτοβιογραφίας του.
Μπομπ Ντίλαν και πάπας Λέων, το κόκκινο νήμα της ειρήνης και της μουσικής
Η συνάντηση δεν ήρθε από το πουθενά. Τον περασμένο Ιούλιο, μάλιστα, ο Ποντίφικας είχε επικαλεστεί τον Ντίλαν στην προλόγο του βιβλίου της Βατικανής Εκδοτικής Βιβλιοθήκης «Αφοπλισμένη και αφοπλιστική. Η ειρήνη είναι δώρο», που επιμελήθηκε ο δημοσιογράφος Αλεσάντρο Μπάνφι.
Οι λέξεις που επέλεξε ήταν εκείνες του Go Away You Bomb («Φύγε, βόμβα»), ενός κειμένου διαμαρτυρίας που έγραψε ο μουσικός το 1963, στο αποκορύφωμα του Ψυχρού Πολέμου: «Σε μισώ, γιατί σε έφτιαξε ο άνθρωπος και ο άνθρωπος σε κατέχει και ο άνθρωπος σε χειρίζεται».
Μια σύνθεση ενάντια στην πυρηνική απειλή, που έμεινε για καιρό μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας: το κομμάτι δεν ηχογραφήθηκε ποτέ ούτε κυκλοφόρησε επίσημα στους δίσκους του Ντίλαν. Το πρωτότυπο χειρόγραφο εντοπίστηκε μόλις το 2013. Ο Λέων ΙΔ΄ το είχε αξιοποιήσει για να απευθύνει προειδοποίηση κατά του επανεξοπλισμού και του κινδύνου μιας νέας πυρηνικής κλιμάκωσης.
Ο Ντίλαν έγινε γνωστός τη δεκαετία του 1960 και για τραγούδια όπως τα Masters of War και Blowin' in the Wind, που συνδέθηκαν με τις διαμαρτυρίες κατά του πολέμου και τους αγώνες για τα πολιτικά δικαιώματα. Η στάση του, ωστόσο, είναι πιο σύνθετη από εκείνη ενός απόλυτου ειρηνιστή: το 2001 δήλωσε ότι δεν θεωρεί τον εαυτό του ειρηνιστή και υπερασπίστηκε το δικαίωμα στην αυτοάμυνα.
Από τον Ιωάννη Παύλο Β΄ στον Λέοντα ΙΔ΄: δεν είναι ο πρώτος Πάπας για τον Ντίλαν
Για τον Ντίλαν δεν είναι η πρώτη φορά μπροστά σε Ποντίφικα. Το 1997 ο τραγουδοποιός συμμετείχε στο Εθνικό Ευχαριστιακό Συνέδριο της Μπολόνια, όπου εμφανίστηκε μπροστά στον Ιωάννη Παύλο Β΄ και περίπου 300.000 νέους.
Αφού έπαιξε τρία κομμάτια, ανάμεσά τους το Knockin' on Heaven's Door, ο Ντίλαν έβγαλε το καουμπόικο καπέλο του, ανέβηκε τα σκαλιά της παπικής σκηνής και έσφιξε το χέρι του Καρόλ Βοϊτύλα.
Και τότε η μουσική λειτούργησε ως γέφυρα ανάμεσα στον κόσμο του ροκ και εκείνον της Εκκλησίας. Στην ομιλία του προς τους νέους, ο Ιωάννης Παύλος Β΄ επικαλέστηκε μάλιστα το Blowin' in the Wind, ένα από τα αριστουργήματα του μουσικού: «Με ρωτάς: πόσους δρόμους πρέπει να διανύσει ένας άνθρωπος πριν μπορέσεις να τον αποκαλέσεις άνθρωπο;».
Ο Πολωνός Πάπας απάντησε με τη δική του ερμηνεία: «Έναν μόνο. Υπάρχει μόνο ένας δρόμος για τον άνθρωπο, κι αυτός είναι ο δρόμος του Ιησού Χριστού».
Η πίστη του Μπομπ Ντίλαν, ανάμεσα σε μεταστροφή και γκόσπελ τραγούδια
Η πνευματικότητα είναι μια ακόμη κεντρική διάσταση της πορείας του. Μεγαλωμένος σε εβραϊκή οικογένεια, ο Ντίλαν γνώρισε μια βαθιά θρησκευτική στροφή στα τέλη της δεκαετίας του 1970, αφού μίλησε για μια πνευματική εμπειρία που τον οδήγησε να πλησιάσει τον χριστιανισμό.
Το 1979 κυκλοφόρησε το Slow Train Coming, ακολούθησαν τα Saved και Shot of Love: τρία άλμπουμ στα οποία η χριστιανική πίστη και η γλώσσα του γκόσπελ μπήκαν ανοιχτά στη μουσική του. Τα επόμενα χρόνια επέστρεψε σε ένα πιο ποικιλόμορφο ρεπερτόριο, χωρίς όμως να εγκαταλείψει τους θρησκευτικούς υπαινιγμούς.
Σε μια πιο πρόσφατη συνέντευξη, ο Ντίλαν έχει επαναλάβει ότι είναι θρησκευόμενο άτομο, ότι διαβάζει συχνά τις Γραφές, στοχάζεται και προσεύχεται.
Λέων ΙΔ΄ και μουσική: «Το τραγούδι είναι ίδιον αυτού που αγαπά»
Και για τον Λέοντα ΙΔ΄ η μουσική είναι κάτι πολύ περισσότερο από συνοδεία της προσευχής. Στον πρώτο χρόνο του Ποντιφικάτου του, ο Πάπας έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει τη δύναμή της στην επικοινωνία και την πνευματικότητα: τον έχουμε ακούσει να ψάλλει στα λατινικά το Regina Caeli και το Pater Noster, και να παρακολουθεί με συμμετοχή τους ύμνους των κοινοτήτων που συναντά στα ταξίδια του.
Στο Ιωβηλαίο των χορωδιών και των φωνητικών συνόλων, τον Νοέμβριο του 2025, ο Λέων χαρακτήρισε τη μουσική δώρο των μεγάλων πολιτισμών, ικανό να εκφράσει όσα κουβαλάμε βαθιά στην καρδιά. Το τραγούδι, εξήγησε, ενώνει νου, συναισθήματα, σώμα και ψυχή. Και, παραπέμποντας στον Άγιο Αυγουστίνο, υπενθύμισε: «Cantare amantis est», δηλαδή «το τραγούδι είναι ίδιον αυτού που αγαπά».