Οι μεταφορείς φορτίου αναφέρουν πιο γρήγορα ταξίδια και χαμηλότερο κόστος, καθώς οι βελτιώσεις υποδομών ενισχύουν το εμπόριο. Ωστόσο οι καθυστερήσεις στα σύνορα παραμένουν εμπόδιο και απαιτούν επενδύσεις σε σύγχρονες διαδικασίες.
Σε επέκταση βρίσκεται ένας σημαντικός αυτοκινητόδρομος στην Κεντρική Ασία, με στόχο τη βελτίωση της μεταφοράς εμπορευμάτων κατά μήκος ενός εμπορικού διαδρόμου που συνδέει την Κίνα με αγορές πιο δυτικά, συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης.
Στην Καρακαλπακστάν, αυτόνομη δημοκρατία στο βορειοδυτικό Ουζμπεκιστάν, τμήμα 25 χιλιομέτρων του αυτοκινητόδρομου A380 στον δρόμο που συνδέει τις πόλεις Νούκος και Ουργκέντς διευρύνεται από δύο σε τέσσερις λωρίδες. Η κατασκευή έχει ολοκληρωθεί σε ποσοστό περίπου 90%, με τις εργασίες να αναμένεται να τελειώσουν έως το τέλος του 2026.
Πιο βορειοδυτικά, ένα ξεχωριστό τμήμα 240 χιλιομέτρων του ίδιου αυτοκινητόδρομου, που εκτείνεται από την Κουνγκράντ προς τα σύνορα με το Καζακστάν, ολοκληρώθηκε το 2024. Οι φορείς μεταφοράς αναφέρουν ότι η αναβάθμιση έχει μειώσει σημαντικά τους χρόνους διαδρομής και τα κόστη συντήρησης των οχημάτων.
«Εξάγουμε προϊόντα προς την Τουρκία, το Καζακστάν, το Τατζικιστάν και αλλού μέσω της Καρακαλπακστάν. Παλαιότερα, τα φορτηγά χρειάζονταν τουλάχιστον 10 έως 12 ώρες για να καλύψουν τα 240-250 χιλιόμετρα ανάμεσα στην Κουνγκράντ και τη Μπεϊνέου. Οι δρόμοι ήταν σε κακή κατάσταση. Τώρα τα φορτηγά μπορούν να ολοκληρώσουν τη διαδρομή σε τρεις έως τέσσερις ώρες», είπε ο γενικός διευθυντής της εταιρείας μεταφορών Promizvest Servis, Νταμίρ Μαμούτοφ.
Ο Μαμούτοφ, του οποίου η εταιρεία δραστηριοποιείται στις διεθνείς οδικές μεταφορές εδώ και περίπου 15 χρόνια, ανέφερε ότι τα φορτηγά χρειάζονταν παλαιότερα επισκευές σε ελαστικά και αναρτήσεις μετά από μόλις ένα ή δύο ταξίδια. Όπως είπε, αυτά τα προβλήματα εμφανίζονται πλέον πολύ πιο σπάνια μετά την ανακατασκευή, μειώνοντας το κόστος συντήρησης.
Επέκταση του αυτοκινητόδρομου για αύξηση της χωρητικότητας
Το τρέχον έργο ανακατασκευής των 25 χιλιομέτρων, αξίας 48,7 εκατ. δολαρίων (43,6 εκατ. ευρώ), αποτελεί μέρος ευρύτερου προγράμματος που υποστηρίζεται από την Ασιατική Τράπεζα Ανάπτυξης.
Σύμφωνα με τον αναπληρωτή διευθυντή της Ομάδας Υλοποίησης Έργου, Μπαχοντίρ Μπολταμπόγιεφ, απομένει να ολοκληρωθούν περίπου τρία χιλιόμετρα σκυροδετημένου οδοστρώματος και οι εργασίες σε έναν ανισόπεδο κόμβο.
Στο έργο περιλαμβάνονται επίσης ειδικές ανισόπεδες γέφυρες τύπου U-turn, σχεδιασμένες ώστε τα οχήματα να μπορούν να αλλάζουν κατεύθυνση χωρίς να εισέρχονται σε λωρίδες με κίνηση στο αντίθετο ρεύμα.
«Παλαιότερα, περίπου 6.000 έως 7.000 οχήματα χρησιμοποιούσαν καθημερινά αυτόν τον δρόμο. Μόλις ολοκληρωθεί η ανακατασκευή, ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξηθεί σε 14.000 έως 15.000», δήλωσε στο Euronews ο Μπολταμπόγιεφ.
Επένδυση 383 εκατ. δολαρίων (343 εκατ. ευρώ) στις περιφερειακές μεταφορές
Το ευρύτερο πρόγραμμα βελτίωσης του οδικού δικτύου έχει προϋπολογισμό 383,4 εκατ. δολαρίων (343 εκατ. ευρώ), συμπεριλαμβανομένων 274,2 εκατ. δολαρίων (245 εκατ. ευρώ) σε δάνεια από την Ασιατική Τράπεζα Ανάπτυξης και συνεισφοράς 109,2 εκατ. δολαρίων (97,7 εκατ. ευρώ) από την κυβέρνηση του Ουζμπεκιστάν.
Ο αυτοκινητόδρομος A380 αποτελεί τμήμα του Διαδρόμου 2 του προγράμματος Περιφερειακής Οικονομικής Συνεργασίας Κεντρικής Ασίας (Central Asia Regional Economic Cooperation - CAREC), το οποίο φέρνει μαζί 11 χώρες για τη βελτίωση των μεταφορικών υποδομών, τη διευκόλυνση του εμπορίου και την ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας.
Όπως ανέφερε ο ειδικός περιφερειακής συνεργασίας στην Ασιατική Τράπεζα Ανάπτυξης, Μπέγκζοντ Τζαλίλοφ, η ανάπτυξη οικονομικών διαδρόμων απαιτεί επίσης επενδύσεις σε κλάδους όπως ο τουρισμός, η γεωργία και οι υπηρεσίες, με στόχο τη δημιουργία θέσεων εργασίας, την αύξηση των τοπικών εισοδημάτων και τη διεύρυνση των εξαγωγικών ευκαιριών.
Οι συνοριακές διελεύσεις παραμένουν πρόκληση
Παρά τις βελτιώσεις στο οδικό δίκτυο, οι τελωνειακές διαδικασίες και οι καθυστερήσεις στα διεθνή σύνορα εξακολουθούν να μπορούν να επιβραδύνουν τη διακίνηση εμπορευμάτων.
«Παράλληλα με τις επενδύσεις στη σκληρή υποδομή, την ίδια στιγμή εργαζόμαστε για τον εκσυγχρονισμό των συνοριακών σταθμών», είπε στο Euronews ο Τζαλίλοφ. Περιέγραψε προσπάθειες ψηφιοποίησης των διαδικασιών και εισαγωγής ηλεκτρονικών συστημάτων ουράς για τα φορτηγά.
Τον Αύγουστο του 2026, η Ασιατική Τράπεζα Ανάπτυξης ενέκρινε ένα ξεχωριστό περιφερειακό χρηματοδοτικό εργαλείο ύψους 400 εκατ. δολαρίων (358 εκατ. ευρώ), γνωστό ως «Βελτιώσεις Συνόρων για την Ενσωμάτωση, τα Logistics και την Ανάπτυξη» (Border Upgrades for Integration, Logistics, and Development - BUILD), για τον εκσυγχρονισμό των οδικών και σιδηροδρομικών συνοριακών διελεύσεων σε ολόκληρη την περιοχή CAREC μέσω βελτιωμένων ψηφιακών συστημάτων, εξοπλισμού ελέγχου και διαχείρισης συνόρων.