Οι επικριτές λένε ότι η μεταρρύθμιση θα επέτρεπε στην κυβερνώσα τριμερή συμμαχία να ελέγξει τα ΜΜΕ, όπως έκαναν λαϊκιστικές κυβερνήσεις στη Σλοβακία υπό τον Ρόμπερτ Φίτσο και στην Ουγγαρία πριν απομακρυνθεί ο Βίκτορ Όρμπαν τον Απρίλιο.
Σε απεργία προχώρησαν οι εργαζόμενοι στα δημόσια μέσα ενημέρωσης της Τσεχίας, ενώ χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν σε όλη τη χώρα την Τρίτη, αντιδρώντας σε κυβερνητικό σχέδιο που αλλάζει τον τρόπο χρηματοδότησης της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης.
Επικεφαλής του σχεδίου είναι ο δισεκατομμυριούχος που έγινε πρωθυπουργός, Αντρέι Μπάμπις, και ήδη έχει προκαλέσει διαδηλώσεις στους δρόμους της Πράγας, της πρωτεύουσας της Τσεχίας, τον προηγούμενο μήνα και νωρίτερα.
Οι διαδηλωτές φοβούνται ότι η μετάβαση από το τέλος υπέρ της τηλεόρασης, που πληρώνεται από ιδιώτες, σε άμεση χρηματοδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό, θα δώσει στην κυβέρνηση τη δυνατότητα να περιορίσει την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης.
Η κυβερνητική συμμαχία, πάντως, υποστηρίζει ότι οι ραδιοτηλεοπτικοί σταθμοί πρέπει να μειώσουν τις δαπάνες τους και επιμένει ότι το σχέδιο δεν θα επηρεάσει την ανεξαρτησία της δημοσιογραφικής ύλης ή το περιεχόμενο των προγραμμάτων.
Βάσει του σχεδίου, η δημόσια ραδιοφωνία και τηλεόραση της χώρας θα χρηματοδοτούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό και όχι από το ισχύον σύστημα τακτικών τελών που πληρώνουν ιδιώτες, νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Τα μέσα αναμένεται να λάβουν περίπου 15% λιγότερα χρήματα από όσα λαμβάνουν σήμερα, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε απολύσεις προσωπικού, περιορισμό της παραγωγής και ακυρώσεις προγραμμάτων.
Το κοινοβούλιο της Τσεχίας, όπου κυριαρχεί η τριμερής εθνικιστική συμμαχία του Μπάμπις, πέρασε με διαδικασίες εξπρές το νομοσχέδιο από την πρώτη, από τις τρεις συνολικά αναγνώσεις, σε μια αμφιλεγόμενη ολονύχτια συνεδρίαση τον περασμένο μήνα.
Ο Μπάμπις δήλωσε τη Δευτέρα ότι «κανείς δεν θέλει να ελέγξει τα δημόσια μέσα ενημέρωσης, πόσο μάλλον να τα εθνικοποιήσει» και ότι «τίποτα από όσα διαμαρτύρονται οι άνθρωποι... δεν είναι αλήθεια».
Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι η αναμόρφωση θα δώσει στη τριμερή κυβερνητική συμμαχία τα μέσα να πάρει τον έλεγχο των μέσων ενημέρωσης, παρόμοια με όσα έκαναν λαϊκιστικές κυβερνήσεις στη Σλοβακία επί πρωθυπουργίας Ρόμπερτ Φίτσο και στην Ουγγαρία πριν ο πρώην πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν απομακρυνθεί από την εξουσία τον Απρίλιο.
Τόσο η Τσεχική Τηλεόραση όσο και η Τσεχική Ραδιοφωνία περιόρισαν την Τρίτη το πρόγραμμά τους, με χιλιάδες εργαζόμενους να συμμετέχουν στην κινητοποίηση.
Ο Μίχαλ Κουμπαλ, αρχισυντάκτης ειδήσεων στην Τσεχική Τηλεόραση, ανέφερε ότι η απεργία είναι πρωτοφανής στην ιστορία των δημόσιων μέσων ενημέρωσης της Τσεχίας.
Στις τηλεοπτικές τους οθόνες, οι κάτοικοι της Τσεχίας είδαν μια ανακοίνωση που έλεγε: «Κάνουμε ό,τι μπορούμε για να διασφαλίσουμε ότι θα συνεχίσουμε να παρέχουμε δημόσια υπηρεσία στο πλήρες εύρος και την ποιότητά της και στο μέλλον».
Σύμφωνα με τον Κουμπαλ, θα μεταδιδόταν μόνο περιορισμένο πρόγραμμα, με υλικό από το αρχείο και συντομότερα ενημερωτικά δελτία.
Οι εργαζόμενοι πραγματοποίησαν πορεία από τα κεντρικά γραφεία των μέσων ενημέρωσης προς μια κεντρική πλατεία στην Πράγα, όπου τους πλαισίωσαν φοιτητές πανεπιστημίων και άλλοι διαδηλωτές.
Πολλοί φορούσαν τριγωνικά χάρτινα καπέλα, παρόμοια με εκείνα ενός δημοφιλούς κινουμένου σχεδίου της Τσεχικής Τηλεόρασης, που έχει εξελιχθεί σε σύμβολο της διαμαρτυρίας.
Την απεργία στηρίζουν επίσης συνδικάτα, πρυτάνεις πανεπιστημίων, εκκλησίες, καλλιτέχνες, αθλητές, διεθνείς οργανώσεις μέσων ενημέρωσης και άλλοι φορείς.
«Ένα τέτοιο μοντέλο χρηματοδότησης ανοίγει την πόρτα σε πολιτικές πιέσεις και απειλεί την ανεξαρτησία της δημοσιογραφικής ύλης», αναφέρεται σε κοινή ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων (European Federation of Journalists - EFJ), της οργάνωσης Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα (Reporters Without Borders - RSF) και αρκετών άλλων ομάδων.