Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν τεχνητή νοημοσύνη για να σχεδιάσουν εμβόλιο που προστατεύει από πολλές παραλλαγές γρίπης των πτηνών. Αυτό αλλάζει τα δεδομένα για την εθνική βιοασφάλεια και πιο ανθεκτικά συστήματα δημόσιας υγείας.
Ένα νέο εμβόλιο που χρησιμοποιεί Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) και στοχεύει πολλαπλά στελέχη της γρίπης των πτηνών με μία μόνο δόση, αντί να προσφέρει ανοσία σε μία παραλλαγή, ανέπτυξαν επιστήμονες στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ. Όπως λένε, η ένεση θα μπορούσε να προστατεύει ακόμη και από παραλλαγές που δεν έχουν εμφανιστεί ακόμη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το εμβόλιο ανήκει σε μια νέα γενιά εμβολίων που στοχεύουν πολλαπλά στελέχη του ίδιου ιού, με στόχο την καλύτερη προετοιμασία για μελλοντικές υγειονομικές κρίσεις, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που συνδέονται με απειλές οι οποίες σήμερα παραμένουν άγνωστες.
«Αντί να παρέχει ανοσία σε μία μόνο παραλλαγή της γρίπης των πτηνών, το νέο μας εμβόλιο ευρέος φάσματος προστατεύει από ένα τεράστιο εύρος παραλλαγών», δήλωσε ο Τζόναθαν Χίνι, από το Εργαστήριο Ιολογικών Ζωονώσεων του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, ο οποίος ηγήθηκε της έρευνας.
«Έχει σχεδιαστεί ώστε να προβλέπει την εξέλιξη των ιών, αντί να αντιδρά σε αυτή», πρόσθεσε.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Cell Reports Medicine (πηγή στα Αγγλικά), διαπίστωσε ότι το νέο εμβόλιο προσφέρει ευρύτερη προστασία και ανώτερα ποσοστά επιβίωσης σε σύγκριση με τα τυπικά υποψήφια εμβόλια που στοχεύουν μόνο ένα στέλεχος και τα οποία σήμερα φυλάσσονται ως απόθεμα για πανδημική ετοιμότητα.
Όπως οι κορονοϊοί που προκάλεσαν την COVID-19 και πολλές άλλες αναδυόμενες λοιμώξεις, έτσι και η γρίπη των πτηνών είναι ιός RNA. Οι ιοί RNA αποτελούν ιδιαίτερη απειλή για την ανθρώπινη υγεία, καθώς μπορούν να μεταλλάσσονται γρήγορα σε νέα στελέχη που περνούν από τα ζώα στον άνθρωπο και διαφεύγουν του ανοσοποιητικού μας συστήματος και της προστασίας που προσφέρουν τα υπάρχοντα εμβόλια.
Η σημερινή προετοιμασία για πανδημίες βασίζεται στη δημιουργία αποθεμάτων εμβολίων κατά μεμονωμένων παραλλαγών ιών που έχουν ήδη εμφανιστεί. Οι εμβολιασμοί νέας γενιάς, σημειώνουν οι συγγραφείς, αλλάζουν τα δεδομένα για την εθνική βιοασφάλεια και για πιο ανθεκτικά συστήματα δημόσιας υγείας.
«Μπορούμε να είμαστε έτοιμοι να ανταποκριθούμε άμεσα σε επιδημίες και πανδημίες ιών, αντί για το σημερινό σενάριο όπου βρισκόμαστε συνεχώς ένα βήμα πίσω και απαντάμε με ένα στέλεχος που στο μεταξύ θα έχει αλλάξει», είπε ο Χίνι.
Εμβόλια νέας γενιάς
Οι ερευνητές συνέλεξαν δεδομένα γενετικών αλληλουχιών από ιούς γρίπης των πτηνών που έχουν καταγραφεί από προγράμματα επιτήρησης σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων δειγμάτων από άγρια πανίδα, κτηνοτροφικά ζώα και ανθρώπους που έχουν μολυνθεί με γρίπη των πτηνών.
Χρησιμοποίησαν υπολογιστικούς και εξελικτικούς αλγόριθμους για να σχεδιάσουν πέντε συνθετικά αντιγόνα, βελτιστοποιημένα με ΤΝ, τα οποία αντιπροσωπεύουν την παγκόσμια ποικιλία των ιών γρίπης των πτηνών και βοηθούν ώστε ο ιός να μην μπορεί να διαφύγει της ανοσολογικής προστασίας.
Το δραστικό συστατικό ενός εμβολίου, που ονομάζεται αντιγόνο, ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να παράγει προστατευτική αντίδραση. Έτσι εκπαιδεύει τον οργανισμό να αντιμετωπίζει μελλοντικές λοιμώξεις που προκαλούνται από ένα παθογόνο το οποίο φέρει το συγκεκριμένο αντιγόνο.
«Η χρήση της ΤΝ επιταχύνει θεαματικά τη διαδικασία σχεδιασμού εμβολίων και στη συνέχεια μπορούμε να δοκιμάσουμε τα υποψήφια εμβόλια στο εργαστήριο ώστε να βεβαιωθούμε ότι είναι ισχυρά και ασφαλή», σημείωσε ο Χίνι.
Στη νέα μελέτη, το εμβόλιο προστάτευσε πλήρως ποντίκια και φρέτ από μια σειρά γενετικά διαφορετικών παραλλαγών του ιού που προκαλεί τη γρίπη των πτηνών, όλες τους έχουν προκαλέσει λοιμώξεις σε ανθρώπους και αποτελούν δυνητικές πανδημικές απειλές. Μόνο τα μισά ζώα επέζησαν από την έκθεση στους ίδιους ιούς όταν είχαν ανοσοποιηθεί με το υπάρχον εμβόλιο γρίπης των πτηνών του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).
Το επόμενο βήμα είναι να δοκιμαστεί το νέο εμβόλιο γρίπης των πτηνών σε κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους, ώστε να μπορεί να διατεθεί σε περίπτωση έξαρσης και να επεκταθεί το νέο πλαίσιο σε εμβόλια για την εποχική γρίπη και άλλους ταχέως εξελισσόμενους ιούς RNA.
Αναπτυγμένο από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και την εταιρεία DIOSynVax Ltd, το εμβόλιο αυτό είναι το πιο πρόσφατο σε μια σειρά νέων εμβολίων, των οποίων το δραστικό συστατικό έχει σχεδιαστεί ώστε να προσφέρει μακροχρόνια προστασία από χιλιάδες παραλλαγές ιών μέσα σε ένα μόνο εμβόλιο.
Νωρίτερα φέτος, η ομάδα ανέπτυξε το πρώτο πλήρως σχεδιασμένο με ΤΝ εμβόλιο που δοκιμάστηκε σε ανθρώπους, προσφέροντας μακροχρόνια προστασία απέναντι σε ευρύ φάσμα ιών, όπως ο Έμπολα και ιοί της ομάδας των κορονοϊών, ακόμη και καθώς αυτοί μεταλλάσσονται.