Ο επικεφαλής του Συμβουλίου Ασφαλείας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζαΐ, πήγε στη Μόσχα με προσωπικό μήνυμα του Αγιατολάχ Χαμενεΐ και για συζητήσεις σχετικά με αγωγό φυσικού αερίου για εισαγωγή ρωσικού αερίου. Μετά τη συνάντηση, το ρωσικό ΥΠΕΞ κάλεσε τους Ρώσους να αποφεύγουν ταξίδια στη Μέση Ανατολή.
Την Πέμπτη στη Μόσχα, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν συναντήθηκε με τον Μοχσέν Ρεζαεΐ, γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, ο οποίος του παρέδωσε προσωπικό μήνυμα από τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, στον απόηχο του συνεχιζόμενου πολέμου στο Ιράν, αλλά και για να συζητήσουν αυτό που και οι δύο πλευρές χαρακτήρισαν «ενίσχυση των δεσμών».
Ο κορυφαίος αξιωματούχος ασφαλείας του Ιράν περιέγραψε τη συνάντηση ως «εξαιρετικά σημαντική ανταλλαγή απόψεων», η οποία κάλυψε «την κατάσταση μετά τον πόλεμο και την περιφερειακή ασφάλεια». Η Ρωσία είναι διαχρονικός υποστηρικτής του Ιράν και φέρεται να προμήθευσε την Τεχεράνη με πληροφορίες και εξοπλισμό κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Η συνάντηση, η οποία δεν είχε ανακοινωθεί εκ των προτέρων, πραγματοποιήθηκε αφού ο Ρεζαεΐ και ο Πούτιν είχαν συναντηθεί στις 2 Νοεμβρίου, αφότου ο Ρώσος πρόεδρος είχε ήδη δει τον Ιρανό ομόλογό του Μασούντ Πεζεσκιάν στη Μόσχα, στο περιθώριο συνόδου του Φόρουμ Χωρών Εξαγωγής Αερίου.
Το περιεχόμενο του μηνύματος του Χαμενεΐ προς τον Πούτιν δεν έγινε γνωστό, όπως μετέδωσε ο ιρανικός κρατικός ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός IRIB (πηγή στα Αγγλικά), ο οποίος όμως ανέφερε ένα νέο ρωσοϊρανικό έργο φυσικού αερίου.
«Κατά τη συνάντηση με τον κύριο Βλαντίμιρ Πούτιν, συζητήθηκε η κατασκευή αγωγών φυσικού αερίου από τη Ρωσία προς το Ιράν», ανέφερε ο Ρεζαεΐ. Εξήγησε ότι το έργο στοχεύει να βοηθήσει το Ιράν «να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις φυσικού αερίου, διευκολύνοντας παράλληλα την πώληση ρωσικού αερίου σε γειτονικές χώρες».
Παρότι το Ιράν είναι μεγάλος παραγωγός φυσικού αερίου, εδώ και χρόνια αντιμετωπίζει ελλείψεις καυσίμου, κρίση που έχει επιδεινωθεί περαιτέρω από την έναρξη της σύγκρουσης της Τεχεράνης με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ τον Φεβρουάριο.
Σύμφωνα με την Τεχεράνη, στη σφοδρότερη φάση των εχθροπραξιών, που διήρκεσε σχεδόν 40 ημέρες, οι δύο χώρες εξαπέλυσαν πλήγματα σε κρίσιμες ιρανικές υποδομές, συμπεριλαμβανομένων μονάδων επεξεργασίας φυσικού αερίου. Η Ρωσία και το Ιράν, που βρίσκονται στην κορυφή της λίστας των πιο βαριά κυρωμένων χωρών παγκοσμίως, έχουν έρθει ακόμη πιο κοντά μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022.
Στις αρχές Οκτωβρίου, ο Πούτιν ανέφερε ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να αναλάβει ρόλο μεσολαβητή για να βοηθήσει στον τερματισμό του πολέμου που ξεκίνησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.
Ο Ρεζαεΐ σημείωσε ότι ο Πούτιν υπογράμμισε την ανάγκη για μηχανισμούς περιφερειακής ασφάλειας και υποστήριξε ότι «οποιαδήποτε παρέμβαση εξωτερικών δυνάμεων» στην προσπάθεια επίλυσης της κατάστασης στη Μέση Ανατολή είναι απαράδεκτη.
Υποδομές και δάνεια
Όπως ανέφερε ο Ρεζαεΐ, όπως τον επικαλείται το επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA, στη συνάντηση εξετάστηκε επίσης η πορεία βασικών διμερών έργων υποδομών. «Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας έχει εγκρίνει τη συμφωνία εκτέλεσης για την κατασκευή της σιδηροδρομικής γραμμής Ραστ-Αστάρα, με ρωσική συμμετοχή· ο υπουργός Οδών και Αστικής Ανάπτυξης θα υπογράψει σύντομα αυτή τη σύμβαση εκ μέρους της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν», είπε.
Με μήκος λίγο πάνω από 160 χιλιόμετρα, αυτό το τμήμα αποτελεί τον τελευταίο ελλείποντα κρίκο στη δυτική διαδρομή του Διεθνούς Διαδρόμου Μεταφορών Βορρά-Νότου (International North-South Transport Corridor - INSTC), που αποσκοπεί στη δημιουργία άμεσης σύνδεσης ανάμεσα στη Ρωσία και τα ιρανικά λιμάνια στον Περσικό Κόλπο.
Προηγούμενα δημοσιεύματα (πηγή στα Αγγλικά)στον Τύπο, με αναφορά στο ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars, ανέφεραν ότι η Ρωσία έχει ολοκληρώσει τις προετοιμασίες για να χορηγήσει στο Ιράν δάνειο 1 δισ. δολαρίων, αν και η μεταφορά των κεφαλαίων έχει καθυστερήσει. Σύμφωνα με το Fars, αυτό το 1 δισ. δολάρια προορίζεται να αποτελέσει την πρώτη δόση ενός σχεδιαζόμενου ρωσικού δανείου ύψους 20 δισ. δολαρίων προς το Ιράν.
Ορισμένοι ειδικοί έχουν συνδέσει την καθυστέρηση στη διάθεση αυτών των κεφαλαίων ειδικά με τη στασιμότητα στην πρόοδο του έργου της σιδηροδρομικής γραμμής Ραστ-Αστάρα. Όπως ανέφερε ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν στη συνεδρίαση της Λέσχης Συζήτησης Βαλντάι την 1η Οκτωβρίου: «Είμαστε έτοιμοι να παράσχουμε τους αναγκαίους πιστωτικούς πόρους· το ζήτημα είναι οι Ιρανοί φίλοι μας να ολοκληρώσουν το δικό τους μέρος της δουλειάς σε αυτό το στάδιο».
Χωρίς ταξίδια στο Ιράν... ξανά
Μετά τη συνάντηση, το ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε ταξιδιωτική σύσταση, προειδοποιώντας τους Ρώσους πολίτες να αποφεύγουν να επισκέπτονται το Ιράν και τη Μέση Ανατολή όσο υπάρχει κίνδυνος νέας κλιμάκωσης.
«Συνιστούμε προσωρινά να απέχετε από ταξίδια σε αυτή τη χώρα έως ότου επιλυθεί η κατάσταση. Καλούμε επίσης τους συμπατριώτες μας που βρίσκονται ήδη στο Ιράν να παραμένουν σε εγρήγορση, να αποφεύγουν τον συνωστισμό και να μένουν μακριά από σημεία όπου πραγματοποιούνται μαζικές εκδηλώσεις», δήλωσε η επίσημη εκπρόσωπος του ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών Μαρία Ζαχάροβα.
Το ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών είχε ήδη συμβουλεύσει στο παρελθόν τους Ρώσους πολίτες να μην ταξιδεύουν για τουρισμό σε χώρες του Περσικού Κόλπου, ειδικά τον Φεβρουάριο, λίγο πριν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπολύσουν τις επιθέσεις τους εναντίον του Ιράν.
Εκείνη η σύσταση είχε αρθεί τον Ιούνιο, «μετά την υπογραφή μνημονίου κατανόησης μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν στις 17 Ιουνίου σχετικά με τον τερματισμό της στρατιωτικής σύγκρουσης και τη σταθεροποίηση της κατάστασης στην περιοχή της Μέσης Ανατολής».