Σε τροχιά επανεκκίνησης μπαίνουν οι έρευνες για την πόντιση του καλωδίου, με το γαλλικό πλοίο Abeille Marengo να αναμένεται να αποπλεύσει από το Ηράκλειο το πρωί της Δευτέρας 9 Νοεμβρίου
Σαφές μήνυμα ότι η Ελλάδα και η Κύπρος είναι οι αρμόδιες χώρες για την αδειοδότηση των εργασιών της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης – Κύπρου έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στην εβδομαδιαία ανασκόπηση του κυβερνητικού έργου, στον απόηχο της νέας τουρκικής αντίδρασης για το Great Sea Interconnector (GSI). Την ίδια ώρα, σε τροχιά επανεκκίνησης μπαίνουν οι έρευνες για την πόντιση του καλωδίου, με το γαλλικό πλοίο Abeille Marengo να αναμένεται να αποπλεύσει από το Ηράκλειο το πρωί της Δευτέρας 9 Νοεμβρίου.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην έκδοση της άδειας εκτέλεσης εργασιών έρευνας και πόντισης καλωδίου, καθώς και στη σχετική NAVTEX, χαρακτηρίζοντας τις εξελίξεις σημαντικά βήματα για την προώθηση ενός έργου ευρωπαϊκού κοινού ενδιαφέροντος. Όπως υπογράμμισε, «Ελλάδα και Κύπρος είναι οι χώρες που αδειοδοτούν τις εργασίες των ερευνών», επισημαίνοντας παράλληλα τη συμμετοχή γαλλικών εταιρειών στο έργο.
Η τοποθέτηση του κ. Μητσοτάκη έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Άγκυρα έχει επαναφέρει τις αντιρρήσεις της για τις έρευνες, αμφισβητώντας τη νομιμότητα των σχετικών NAVTEX και υποστηρίζοντας ότι απαιτείται και η δική της συναίνεση. Η Αθήνα απορρίπτει αυτή τη θέση, διαμηνύοντας ότι η αδειοδότηση των εργασιών στις συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές εμπίπτει στην αρμοδιότητα της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η αποστολή του Abeille Marengo και η περιοχή των ερευνών
Το γαλλικό πλοίο Abeille Marengo βρίσκεται στο λιμάνι του Ηρακλείου από τις 27 Οκτωβρίου και προετοιμάζεται για την επανέναρξη των ερευνών στον θαλάσσιο διάδρομο από την περιοχή της Καρπάθου και της Κάσου έως την Κύπρο. Σύμφωνα με τις νεότερες πληροφορίες, ο απόπλους του, ο οποίος αρχικά είχε προγραμματιστεί για το Σάββατο, μετατέθηκε για τη Δευτέρα.
Το σκάφος έχει ναυλωθεί από τη γαλλική εταιρεία Nexans, η οποία έχει αναλάβει την κατασκευή και εγκατάσταση του υποθαλάσσιου καλωδίου. Τις έρευνες έχει αναλάβει η ιταλική Next Geosolutions για λογαριασμό της Nexans.
Η αποστολή του Abeille Marengo είναι να χαρτογραφήσει με ακρίβεια τον βυθό και να καταγράψει τη σύσταση του θαλάσσιου πυθμένα, ώστε να προσδιοριστεί η ασφαλέστερη όδευση για την εγκατάσταση και προστασία του καλωδίου. Για τον σκοπό αυτό προβλέπεται η χρήση ηχοβολιστικών συστημάτων, σόναρ πλευρικής σάρωσης, μαγνητομέτρων και υποβρύχιας βιντεοσκόπησης, καθώς και γεωτεχνικές δειγματοληψίες και έρευνες σε μεγάλα βάθη.
Η ελληνική NAVTEX 1411/26, που εκδόθηκε από τον σταθμό Ηρακλείου της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού, καλύπτει το διάστημα από τις 6 Νοεμβρίου 2026 έως τις 6 Μαρτίου 2027 και περιλαμβάνει τη θαλάσσια διαδρομή από την Κρήτη προς την Κύπρο. Αντίστοιχη NAVTEX εξέδωσε και η Κυπριακή Δημοκρατία για το τμήμα των ερευνών στην κυπριακή ΑΟΖ.
Η τουρκική αντίδραση και το διπλωματικό παρασκήνιο
Η έκδοση των NAVTEX προκάλεσε την αντίδραση της Τουρκίας, η οποία εξέδωσε αντι-NAVTEX και ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών, επαναλαμβάνοντας τις θέσεις της για την υφαλοκρηπίδα στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι οι εργασίες του γαλλικού πλοίου δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν χωρίς τη δική της έγκριση, θέση που απορρίπτει η ελληνική πλευρά.
Στο μεταξύ, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν εμφανίστηκε καθησυχαστικός σε δηλώσεις του στην «Καθημερινή», λέγοντας ότι «όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά». Ωστόσο, οι δηλώσεις αυτές δεν συνοδεύτηκαν από διευκρινίσεις για το τι ακριβώς έχει συμφωνηθεί, ενώ η τουρκική αντι-NAVTEX και η επίσημη ανακοίνωση της Άγκυρας δεν συνιστούν απόσυρση των τουρκικών αντιρρήσεων.
Από την πλευρά της, η Αθήνα έχει ξεκαθαρίσει ότι οι εργασίες θα προχωρήσουν βάσει του επιχειρησιακού προγραμματισμού της εταιρείας, σε ελληνικά και κυπριακά χωρικά ύδατα και σε περιοχές ελληνικής και κυπριακής υφαλοκρηπίδας. Διπλωματικές πηγές έχουν επίσης τονίσει ότι «η εσωτερική διαχείριση από την Τουρκία δεν μας αφορά», επαναλαμβάνοντας ότι η Ελλάδα είναι η μόνη αδειοδοτούσα χώρα για τις εργασίες που εμπίπτουν στη δική της αρμοδιότητα.
Η αναχώρηση του Abeille Marengo και κυρίως η πορεία του προς την περιοχή ανατολικά της Κάσου αναμένεται, συνεπώς, να αποτελέσουν το επόμενο κρίσιμο σημείο για την εξέλιξη του έργου. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στο πεδίο των ερευνών και στο κατά πόσο αυτές θα εξελιχθούν σύμφωνα με τον προγραμματισμό, παρά τις τουρκικές αντιδράσεις.