Η πρώτη στρατηγική βιώσιμου τουρισμού της ΕΕ ενισχύει την ανταγωνιστικότητα του κλάδου, ρυθμίζει τις ροές επισκεπτών και προωθεί τον τουρισμό πέρα από τα συνηθισμένα μέρη.
Την πρώτη Στρατηγική της ΕΕ για τον Βιώσιμο Τουρισμό παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθορίζοντας σχέδια για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας μέσα στις «αλληλένδετες προκλήσεις» που αντιμετωπίζει ο κλάδος.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σε συνέντευξη Τύπου στις Βρυξέλλες, ο Ευρωπαίος επίτροπος για τις Βιώσιμες Μεταφορές και τον Τουρισμό, Απόστολος Τζιτζικώστας, περιέγραψε τον τουρισμό ως «πολύ περισσότερα από διακοπές» και ως «δύναμη για το καλό». Πέρα από το ότι φέρνει τους ανθρώπους κοντά και αναδεικνύει τα καλύτερα στοιχεία της ηπείρου, ο Τζιτζικώστας είπε ότι ο κλάδος είναι το «θεμέλιο της οικονομίας μας».
«Πάνω απ’ όλα, είναι η εντυπωσιακή ποικιλομορφία των χωρών και των περιφερειών μας που κάνει την Ευρώπη τον κορυφαίο ταξιδιωτικό προορισμό στον κόσμο», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο τουρισμός στην Ευρώπη προσφέρει σημαντική «οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική αξία», στηρίζοντας 20 εκατ. θέσεις εργασίας, 5 εκατ. τουρισικές επιχειρήσεις, το 99% των οποίων είναι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, και συμβάλλοντας κατά 10% στη συνολική προστιθέμενη αξία της ΕΕ.
Ο κλάδος, ωστόσο, αντιμετωπίζει γεωπολιτική αβεβαιότητα, ελλείψεις δεξιοτήτων και ταλέντου, τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, καθώς και αλλαγές στις προσδοκίες των ταξιδιωτών, προκλήσεις που απαιτούν μια «κοινή προσέγγιση» για να αντιμετωπιστούν, όπως πρόσθεσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Ποιοι είναι οι στόχοι της στρατηγικής;
Μια συμμαχία τουρισμού υψηλού επιπέδου στην ΕΕ θα φέρει μαζί κράτη μέλη, περιφέρειες, τοπικές αρχές, τουριστικές επιχειρήσεις και φορείς, με στόχο να διατηρηθεί η Ευρώπη «ως ο κορυφαίος παγκόσμιος προορισμός». Θα προωθεί την ήπειρο μέσω πρωτοβουλιών όπως το Destination Europe και οι European Capitals of Tourism, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι ο κλάδος παραμένει επωφελής τόσο για τους κατοίκους όσο και για τους επισκέπτες.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, η στρατηγική έχει σχεδιαστεί ώστε να δημιουργήσει έναν «πιο ανταγωνιστικό τουριστικό κλάδο», παρέχοντας στις τουριστικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις και στους οργανισμούς διαχείρισης προορισμών πρόσβαση σε δεξιότητες, ψηφιακά εργαλεία και δεδομένα, προκειμένου να «καινοτομούν και να αναπτύσσονται με βιώσιμο τρόπο».
Επιδιώκει επίσης να «περιορίσει τη γραφειοκρατία» γύρω από αυτό που αποκαλεί «περιττά διοικητικά εμπόδια». Οι δράσεις σε αυτή την κατεύθυνση περιλαμβάνουν τη νέα EU Tourism Academy, η οποία θα παρέχει κρίσιμη κατάρτιση και θα βοηθήσει στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων που είναι περισσότερο απαραίτητες στον κλάδο, καθώς και τη δημιουργία ενός Common European Tourism Data Space και ενός EU Tourism Observatory για την ανάλυση σημαντικών τάσεων.
Για τον Ραφαέλε Φίτο, εκτελεστικό αντιπρόεδρο για τη Συνοχή και τις Μεταρρυθμίσεις στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο κλάδος δημιουργεί ευκαιρίες για εδαφική ανάπτυξη. «Στόχος μας είναι να διασφαλίσουμε ότι ο τουρισμός δημιουργεί ανάπτυξη και ευημερία σε όλες τις περιφέρειές μας, διατηρώντας παράλληλα την ποικιλομορφία και τη μοναδική ταυτότητα των περιοχών μας», είπε.
Σε αυτό περιλαμβάνεται η προώθηση βιώσιμης διαχείρισης τουρισμού και η εξισορρόπηση των ροών, μέσω της ανάδειξης λιγότερο επισκέψιμων προορισμών αλλά και της ενθάρρυνσης ταξιδιών καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Αυτός ο στόχος υποστηρίζεται από ένα EU Model for Tourism Management, μια σύσταση του Συμβουλίου, ένα Toolbox for Balanced Tourism και ένα EU Tourism Crisis Coordination Network.
Οι ρίζες της στρατηγικής ανάγονται στις παρεμβάσεις του Τζιτζικώστα το 2025, όπου είπε στο Global Tourism Forum στις Βρυξέλλες: «Η βιωσιμότητα σημαίνει μείωση των εκπομπών, συμπεριλαμβανομένων αυτών από τα ταξίδια προς και μέσα στους προορισμούς. Αλλά σημαίνει επίσης συνετή διαχείριση των πόρων, προστασία των πολιτιστικών και φυσικών στοιχείων και διασφάλιση ότι ο τουρισμός συμβάλλει στην ισόρροπη περιφερειακή ανάπτυξη σε όλη την Ευρώπη».
Τι είπε ο κλάδος για τη νέα στρατηγική
Οι Ευρωπαϊκές Ενώσεις Ταξιδιωτικών Πρακτόρων και Τουριστικών Πρακτορείων (ECTAA) χαιρέτισαν τη νέα στρατηγική ως ένα «όραμα για μια ισορροπημένη, συνδεδεμένη και ανθεκτική ευρωπαϊκή ταξιδιωτική αγορά».
Η ECTAA ανέφερε ότι η πρωτοβουλία θέτει μια «φιλόδοξη κατεύθυνση για τους προορισμούς, τους ταξιδιώτες και την ευρύτερη ταξιδιωτική κοινότητα», προσθέτοντας ότι μια συντονισμένη ευρωπαϊκή προσέγγιση είναι «απαραίτητη για να κατευθύνει τη βιώσιμη ανάπτυξη και να διατηρήσει την παγκόσμια θέση της Ευρώπης ως κορυφαίου προορισμού στον κόσμο».
Επαίνεσε την Επιτροπή επειδή αντιμετωπίζει αυτό που χαρακτήρισε «βασικούς διαρθρωτικούς παράγοντες», δηλαδή την ισορροπημένη ανάπτυξη του τουρισμού, τις επενδύσεις σε δεξιότητες, τη θέσπιση ενός πλαισίου για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και την ενισχυμένη συνδεσιμότητα, ιδίως στοχευμένες πρωτοβουλίες για τις ρυθμίσεις στις σιδηροδρομικές και αεροπορικές μεταφορές.
«Οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν ολοένα αυξανόμενο κόστος και αβεβαιότητα, ενώ ο ανταγωνισμός παραμένει ισχυρός», είπε ο γενικός γραμματέας της ECTAA, Ερίκ Ντρεζίν. «Γι’ αυτόν τον λόγο χαιρετίζουμε τη στρατηγική της Επιτροπής ως μια ευκαιρία να δοθεί στον τουρισμό η προσοχή και η στήριξη που του αξίζουν. Ένας ισχυρός ευρωπαϊκός τουριστικός κλάδος χρειάζεται ένα ανταγωνιστικό επιχειρηματικό περιβάλλον και τη δυνατότητα να επενδύει στο μέλλον του».
Η παγκόσμια οργάνωση οδικών μεταφορών IRU ανέφερε ότι η στρατηγική αποτελεί ένα «σημαντικό ορόσημο για τη διαμόρφωση ενός κοινού οράματος της ΕΕ για έναν πιο ανταγωνιστικό, βιώσιμο, ανθεκτικό και χωρίς αποκλεισμούς τουριστικό κλάδο».
Πρόσθεσε ότι η Επιτροπή αναγνωρίζει πλέον, για πρώτη φορά, τις «δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι εκμεταλλευτές λεωφορείων στην πλοήγηση μέσα από το πλήθος των τοπικών περιορισμών πρόσβασης οχημάτων στις πόλεις», καθώς οι φορείς σε ολόκληρη την ήπειρο προσπαθούν να ανταποκριθούν σε κατακερματισμένους κανόνες.
Σύμφωνα με την IRU, αυτό συνιστά δέσμευση για την αντιμετώπιση αυτής της πρόκλησης μέσω της βελτίωσης της πρόσβασης στις πληροφορίες για την καταγραφή οχημάτων σε αστικές περιοχές, καθώς και ένα βήμα προς τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού «ενιαίου σημείου ενημέρωσης για τους περιορισμούς πρόσβασης οχημάτων σε πόλεις», το οποίο ο κλάδος έχει στηρίξει.
Σε ένα καλοκαίρι που χαρακτηρίστηκε από αστάθεια και γεωπολιτικές και κλιματικές αναταράξεις, η European Travel Commission (ETC) ανέφερε ότι η στρατηγική της Επιτροπής ήταν ένα «θετικό πρώτο βήμα προς αυξημένη πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και βαθύτερη συνεργασία μεταξύ των ευρωπαϊκών θεσμών και των φορέων του τουρισμού».