Καθώς οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην υγεία δεν μπορούν πλέον να αγνοηθούν, η COP31 θέτει τα συστήματα υγείας και την ικανότητά τους να προσαρμόζονται στο επίκεντρο των συζητήσεων της πρώτης ημέρας της Διάσκεψης του ΟΗΕ για το κλίμα.
Μόνο ένα μικρό μέρος της παγκόσμιας χρηματοδότησης για το κλίμα κατευθύνεται στην υγεία, αφήνοντας τα συστήματα υγείας να δυσκολεύονται να προετοιμαστούν για τις αυξανόμενες επιπτώσεις των ακραίων θερμοκρασιών, των πλημμυρών και της ξηρασίας, προειδοποίησαν τη Δευτέρα ερευνητές στη COP31.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Η χρηματοδότηση για την υγεία αποτελεί μόνο ένα πολύ, πολύ μικρό κομμάτι, μόλις 1% της συνολικής δαπάνης για το κλίμα», δήλωσε ο εκτελεστικός διευθυντής της Adelphi Research, ανεξάρτητης δεξαμενής σκέψης με ειδίκευση στην περιβαλλοντική και αναπτυξιακή πολιτική, Ντένις Τέντσλερ.
Το χρηματοδοτικό έλλειμμα καταγράφεται τη στιγμή που οι αυξανόμενες θερμοκρασίες ενισχύουν τη ζήτηση για ιατρικές υπηρεσίες, απειλούν τις υποδομές υγείας και εκθέτουν εκατομμύρια εργαζομένους σε ασθένειες που συνδέονται με τη ζέστη.
Το 2023, η ζέστη συνδέθηκε με εκτιμώμενους 710.000 θανάτους παγκοσμίως, με περίπου το 71% να αποδίδεται στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, σύμφωνα με την έκθεση «2026 Lancet Countdown» για την κλιματική αλλαγή και την υγεία (πηγή στα Αγγλικά).
«Και δεν ήταν αυτή η πιο ζεστή χρονιά», είπε η περιφερειακή διευθύντρια του Lancet Countdown για τη Λατινική Αμερική, Στέλα Χάρτινγκερ. «Έκτοτε, το 2024 ήταν ακόμη πιο δύσκολη χρονιά, το 2025, και τώρα το 2026. Οπότε αυτές οι τιμές θα συνεχίσουν να αυξάνονται».
Φέτος μόνο στην Ευρώπη, προσωρινές εκτιμήσεις για την υπερβάλλουσα θνησιμότητα στην ήπειρο κάνουν λόγο για πάνω από 30.000 ανθρώπους κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, με περίπου 16.000 επιπλέον θανάτους να εκτιμώνται μόνο κατά τη διάρκεια του κύματος καύσωνα 22-28 Ιουνίου, σύμφωνα με τον ΟΗΕ (πηγή στα Αγγλικά).
Προετοιμασία των συστημάτων υγείας
Χαρακτηριστικό παράδειγμα της πρόκλησης που αντιμετωπίζουν οι χώρες που προσπαθούν να προσαρμόσουν τα συστήματα υγείας τους σε ένα θερμαινόμενο κλίμα είναι η Βραζιλία. Η χώρα διαθέτει ένα καθολικό, δημόσια χρηματοδοτούμενο σύστημα υγείας, όμως οι αυξανόμενοι κλιματικοί κίνδυνοι και οι βαθιές κοινωνικές ανισότητες ασκούν πίεση στην ικανότητά του να προστατεύει τις ευάλωτες κοινότητες.
Ο Ντανιέλ Πόρσελ, από το βραζιλιάνικο Talanoa Institute, ανέφερε ότι η χρηματοδότηση παραμένει μείζον εμπόδιο για την προετοιμασία του συστήματος υγείας της χώρας, ιδιαίτερα όσον αφορά την προστασία ευάλωτων κοινοτήτων που βρίσκονται μακριά από τις μεγάλες πόλεις και τη διασφάλιση ότι τα νοσοκομεία και άλλες μονάδες υγείας μπορούν να αντέξουν όλο και πιο ακραία καιρικά φαινόμενα.
«Πώς κάνουμε το SUS έτοιμο για τη νέα κλιματική πραγματικότητα;», είπε ο Πόρσελ, αναφερόμενος στο βραζιλιάνικο σύστημα υγείας Sistema Único de Saúde (SUS), που προσφέρει δωρεάν υπηρεσίες υγείας στον πληθυσμό.
Η Βραζιλία ενέκρινε πέρυσι ένα εθνικό σχέδιο προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, το οποίο περιλαμβάνει 16 επιμέρους σχέδια, ένα εκ των οποίων αφιερωμένο ειδικά στην υγεία. Ωστόσο ο Πόρσελ είπε ότι απαιτούνται περισσότερες επενδύσεις για την ενίσχυση των υποδομών υγείας, την εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας και την προστασία των κοινοτήτων που είναι περισσότερο εκτεθειμένες στους κλιματικούς κινδύνους.
Το χρηματοδοτικό κενό είναι μέρος ενός ευρύτερου προβλήματος που αντιμετωπίζουν οι χώρες σε όλο τον κόσμο. Αν και οι κυβερνήσεις αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην υγεία, οι επενδύσεις για την προετοιμασία των συστημάτων υγείας δεν συμβαδίζουν με τους κινδύνους.
Οι αυξανόμενες θερμοκρασίες επιβαρύνουν επίσης οικονομικά τα νοικοκυριά, σύμφωνα με ξεχωριστή ανάλυση της Adelphi Research που καλύπτει οκτώ χώρες: το Μπανγκλαντές, τη Βραζιλία, τη Γαλλία, την Ινδία, την Ινδονησία, την Ιταλία, τη Νιγηρία και τη Νότια Αφρική.
Η θερμική καταπόνηση αναγκάζει τους εργαζομένους να μειώνουν τις ώρες εργασίας, να κάνουν επιπλέον διαλείμματα ή να σταματούν εντελώς να εργάζονται, ενώ οι ασθένειες που σχετίζονται με τη ζέστη αυξάνουν τις άμεσες ιατρικές δαπάνες, ιδίως σε χώρες όπου η πρόσβαση σε ασφάλιση υγείας και η πληρωμένη άδεια ασθενείας είναι περιορισμένες.
Οι εργαζόμενοι στη γεωργία και στις κατασκευές είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένοι. Στο Μπανγκλαντές, στην Ινδία, στην Ινδονησία και στη Νιγηρία, οι εργαζόμενοι σε αυτούς τους κλάδους ήδη χάνουν το ισοδύναμο περίπου 20 εργάσιμων ημερών ή και περισσότερων ετησίως λόγω της θερμικής καταπόνησης, σύμφωνα με τον Τέντσλερ.