Το MWC26 επέστρεψε στη Ντόχα, καθώς ο κλάδος αντιμετωπίζει μια διπλή πρόκληση: να δημιουργήσει τα δίκτυα που θα τροφοδοτήσουν την τεχνητή νοημοσύνη και να μειώσει το ψηφιακό χάσμα που αφήνει ακόμη εκατομμύρια ανθρώπους χωρίς κινητό διαδίκτυο.
Στα 421 δισ. ευρώ αναμένεται να ανέλθει έως το 2030 η κινητή οικονομία της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής, όμως νέα κλαδική έκθεση αναδεικνύει ένα επίμονο πρόβλημα: η οικονομική ανάπτυξη επιταχύνεται, αλλά εκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να μην επωφελούνται από την ψηφιακή οικονομία.
Η έκθεση Mobile Economy MENA 2026 της GSMA, που δημοσιοποιήθηκε την εναρκτήρια ημέρα του MWC26 Doha, έδειξε ότι οι τεχνολογίες και οι υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας παρήγαγαν το 2025 εκτιμώμενη οικονομική αξία 340 δισ. ευρώ, στηρίζοντας 2,2 εκατ. θέσεις εργασίας και συνεισφέροντας περίπου 35,8 δισ. ευρώ στα δημόσια έσοδα.
Την ίδια ώρα, το 48% του πληθυσμού της περιοχής MENA χρησιμοποίησε πέρσι το διαδίκτυο μέσω κινητού, ενώ το 49% παρέμεινε εκτός σύνδεσης, παρότι ζει σε περιοχές με κάλυψη από δίκτυα κινητής τηλεφωνίας.
Τα στοιχεία αναδεικνύουν μια πρόκληση που υπερβαίνει τις υποδομές: το πώς θα διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι μπορούν να αντέξουν οικονομικά, να έχουν πρόσβαση και να αξιοποιούν την τεχνολογία που είναι διαθέσιμη σε αυτούς.
Η Ντόχα στο επίκεντρο της παγκόσμιας συζήτησης για τη συνδεσιμότητα
Ιδιαίτερη σημασία έχει φέτος το MWC26 Doha, καθώς διεξάγεται παράλληλα με τη Διάσκεψη Πληρεξουσίων της Διεθνούς Ένωσης Τηλεπικοινωνιών, την πρώτη φορά που οι δύο εκδηλώσεις πραγματοποιούνται στον ίδιο χώρο.
Οι δύο αυτές συναντήσεις φέρνουν κοντά ηγέτες της βιομηχανίας και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής σε μια περίοδο όπου οι αποφάσεις για τα πρότυπα συνδεσιμότητας, τις ψηφιακές υποδομές και τη διακυβέρνηση της τεχνολογίας θα συμβάλουν στο πώς θα εξελιχθεί η παγκόσμια ψηφιακή οικονομία.
Σε συνεργασία με το υπουργείο Επικοινωνιών και Τεχνολογίας Πληροφορίας του Κατάρ, το τριήμερο MWC26 Doha αποσκοπεί στην προώθηση της ψηφιακής συνδεσιμότητας, δημιουργώντας ταυτόχρονα ουσιαστική πρόσβαση για τους καταναλωτές.
Η εκδήλωση πραγματοποιείται επίσης καθώς η περιοχή βρίσκεται αντιμέτωπη με συνεχιζόμενη αβεβαιότητα σχετικά με το μέλλον του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, όμως η συμμετοχή την πρώτη ημέρα κατέδειξε την ανθεκτικότητα του κλάδου των ΤΠΕ και ότι η συνδεσιμότητα παραμένει επιχειρηματική προτεραιότητα.
Η ανάπτυξη των υποδομών πίσω από την άνθηση της Τεχνητής Νοημοσύνης
Καθώς τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) εξελίσσονται ραγδαία για να εκτελούν πιο σύνθετα καθήκοντα αυτόνομα, η βιομηχανία δέχεται αυξανόμενη πίεση να παρέχει την υπολογιστική ισχύ, την ικανότητα και την ανθεκτικότητα που χρειάζονται για να τα υποστηρίξει.
Μιλώντας στην τελετή έναρξης την Κυριακή, ο υπουργός Επικοινωνιών και Τεχνολογίας Πληροφορίας του Κατάρ, Μοχάμεντ μπιν Αλί Μανάι, σημείωσε ότι η άνοδος των πρακτόρων ΤΝ αυξάνει την ανάγκη για πιο ανθεκτικά δίκτυα και προηγμένες υπολογιστικές δυνατότητες.
Για τον γενικό διευθυντή της GSMA, Βιβέκ Μπαντρινάθ, το ψηφιακό μέλλον της περιοχής εξαρτάται όχι μόνο από τη διεύρυνση της συνδεσιμότητας, αλλά και από την εξασφάλιση ότι τα δίκτυα, οι υπηρεσίες και οι συσκευές λειτουργούν πέρα από σύνορα και κοινότητες.
«Η πρόοδος μετρά μόνο όταν τη μοιράζονται όλοι. Αυτό σημαίνει δύο πράγματα: παγκόσμια πρότυπα που διασφαλίζουν ότι τα δίκτυα, οι υπηρεσίες και οι συσκευές λειτουργούν διασυνοριακά και μια συντονισμένη προσπάθεια να συνδεθούν οι άνθρωποι που παραμένουν εκτός σύνδεσης», είπε ο Μπαντρινάθ στην τελετή έναρξης.
Μιλώντας στο Euronews, αναγνώρισε ότι ο κλάδος δεν τα πήγε καλά την περασμένη χρονιά στο να καταστήσει την κινητή συνδεσιμότητα πιο προσιτή για τους ανθρώπους που την χρειάζονται πραγματικά.
«Πριν από ένα χρόνο ελπίζαμε ότι θα μπορούσαμε να φέρουμε στην αγορά smartphones στην περιοχή των 50 δολαρίων. Αυτό σήμερα είναι σε μεγάλο βαθμό αδύνατο, με την αύξηση των τιμών της RAM που οφείλεται στη μεγάλη ζήτηση για ΤΝ. Αυτή είναι μια ατυχή παρενέργεια», είπε ο Μπαντρινάθ.
Πρόσθεσε ότι η ισχυρή ζήτηση για ΤΝ στερεί από τους κατασκευαστές smartphones τους πόρους που χρειάζονται για να παράγουν συσκευές εισαγωγικού επιπέδου.
Παρόλα αυτά, οι επενδυτικές προβλέψεις είναι ενθαρρυντικές. Η GSMA εκτιμά ότι οι πάροχοι θα επενδύσουν περίπου 80 δισ. ευρώ στην περιοχή MENA την περίοδο 2025 με 2030.
Η πρόκληση όμως είναι να διασφαλιστεί ότι αυτές οι επενδύσεις θα μεταφραστούν σε υπηρεσίες που μπορούν να χρησιμοποιήσουν άνθρωποι και επιχειρήσεις.
Ποσοτικά μοντέλα: το επόμενο σύνορο της Τεχνητής Νοημοσύνης
Ενώ η συνδεσιμότητα έχει γίνει το θεμέλιο των περισσότερων λειτουργιών ΤΝ, η τεχνολογία προχωρά γρήγορα πέρα από τη δημιουργία περιεχομένου και τα chatbots, επεκτεινόμενη σε τομείς όπως η επιστημονική έρευνα, η υγεία, τα υλικά και η ενέργεια.
Σε συνέντευξη στο Euronews, ο διευθύνων σύμβουλος της SandboxAQ, Τζακ Χιντάρι, ανέφερε ότι οι ποσοτικές προσεγγίσεις ΤΝ μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση σύνθετων προβλημάτων, με τα οποία οι παραδοσιακές μέθοδοι εξακολουθούν να δυσκολεύονται.
«Ο δεύτερος “κουβάς” της ΤΝ είναι η ΤΝ για τον φυσικό κόσμο, για τον πραγματικό κόσμο. Κοιτάζουμε τη βιοϊατρική, την ενέργεια, τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, αυτοί οι μεγάλοι κλάδοι είναι πραγματικά πεδία για LQM και LLMs, οπότε είναι εξαιρετικό να βλέπουμε τώρα τη σύγκλιση αυτών των δύο», είπε ο Χιντάρι.
Έχοντας μόλις ολοκληρώσει μια πρόσφατη συμφωνία με την Anthropic και αποσπώντας επιχορήγηση 449 εκατ. ευρώ για έρευνα και ανάπτυξη από το υπουργείο Εμπορίου των ΗΠΑ, ο Χιντάρι πιστεύει ότι αυτά τα ορόσημα θα δώσουν στην εταιρεία περιθώριο να καινοτομήσει περαιτέρω.
«Πρόκειται για μια πολύ συναρπαστική νέα επιχορήγηση που λάβαμε για να επικεντρωθούμε στις μπαταρίες, στους μαγνήτες, στα στοιχεία που χρειαζόμαστε για να παράγουμε ημιαγωγούς στις Ηνωμένες Πολιτείες, ώστε να μπορούμε πραγματικά να τροφοδοτήσουμε την οικονομία», πρόσθεσε.
Η μείωση του ψηφιακού χάσματος
Η επέκταση της κάλυψης των δικτύων από μόνη της δεν θα είναι αρκετή για να αποτραπεί η εμφάνιση ενός δεύτερου ψηφιακού χάσματος, αν οι κυβερνήσεις και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής δεν δεσμευτούν να άρουν εμπόδια όπως η προσιτότητα των smartphones, η πρόσβαση σε πακέτα δεδομένων και οι δεξιότητες που απαιτούνται για τη χρήση ψηφιακών υπηρεσιών.
Αυτά τα εμπόδια κινδυνεύουν να γίνουν ακόμη πιο καθοριστικά καθώς η ΤΝ αναδιαμορφώνει κλάδους και χώρους εργασίας, επηρεάζοντας ανθρώπους που δεν διαθέτουν τα εργαλεία ή την κατάρτιση.
Η αναπληρώτρια μόνιμη εκπρόσωπος και επικεφαλής της ομάδας για την χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη και την καινοτομία του UNDP στην Αίγυπτο, Αμπίρ Σακβίρ, συντάχθηκε με το κάλεσμα της GSMA για ανάπτυξη που ωφελεί όλα τα στρώματα της κοινωνίας.
«Παγκοσμίως, οι γυναίκες, τα άτομα με αναπηρίες, οι άνθρωποι σε απομακρυσμένες και αγροτικές περιοχές και οι ευάλωτοι νέοι κινδυνεύουν περισσότερο να μείνουν πίσω», είπε στο Euronews σε συνέντευξη.
Μέσα από προγράμματα επιτάχυνσης που διευρύνουν την πρόσβαση σε χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και νέες αγορές, καθώς και με την υποστήριξη των νέων στο στάδιο της σύλληψης ιδεών, το έργο της Σακβίρ στο UNDP Egypt βοηθά να ενδυναμωθούν οι νέοι επιχειρηματίες και καινοτόμοι ως πραγματικοί συντελεστές της ανάπτυξης.
Σε τελική ανάλυση, η ταχεία πρόοδος στην ψηφιακή οικονομία δεν θα πρέπει να αφορά μόνο την τεχνολογία που αναπτύσσεται, αλλά τον τρόπο με τον οποίο δίνει στους ανθρώπους τη δυνατότητα να τη διαμορφώνουν, να συμβάλλουν σε αυτήν και να ωφελούνται από αυτήν.
Μετατρέποντας τη συνδεσιμότητα σε καθημερινή αξία
Ένας τρόπος με τον οποίο η συνδεσιμότητα έχει ανοίξει έναν απτό δρόμο για χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη είναι μέσω των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.
Τα ηλεκτρονικά πορτοφόλια και οι πλατφόρμες ψηφιακών πληρωμών μπορούν να προσφέρουν σε ανθρώπους και επιχειρήσεις νέους τρόπους να στέλνουν και να λαμβάνουν χρήματα, δίνοντας στους εμπόρους τη δυνατότητα να φτάσουν σε περισσότερους πελάτες και να διαχειρίζονται πιο εύκολα τις συναλλαγές τους.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Ooredoo Fintech, Μίρκο Τζάκο, εργάζεται στο σημείο που συναντώνται η συνδεσιμότητα και οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, αξιοποιώντας το εκτεταμένο δίκτυο της μητρικής εταιρείας, ενώ ταυτόχρονα δίνει προτεραιότητα σε υποεξυπηρετούμενες κοινότητες στην περιοχή MENA, όπως η Τυνησία, το Ομάν, οι Μαλδίβες και το Κατάρ.
«Στο Κατάρ, περισσότερο από το 20% του μεριδίου αγοράς στις διεθνείς εμβάσεις περνά μέσα από τα προϊόντα μας. Αυτό σημαίνει ότι δίνουμε στους χρήστες, τους μετανάστες εργαζόμενους που βρίσκονται εδώ, τα εργαλεία για να στέλνουν χρήματα πίσω στην πατρίδα τους. Το κάνουν μαζί μας με τρόπο ασφαλή, βολικό και οικονομικά βιώσιμο», είπε ο Τζάκο στο Euronews.
Την ίδια ώρα στις Μαλδίβες, η Ooredoo Fintech έγινε η πρώτη fintech εταιρεία που επέτρεψε σε εργαζόμενους της gig οικονομίας να λαμβάνουν πληρωμές σε δολάρια ΗΠΑ, μέσω συνεργασίας με την PayPal.
Η GSMA δημοσίευσε επίσης στο MWC26 Doha μια έκθεση που εξετάζει πώς οι πάροχοι στην περιοχή MENA μετατρέπουν τις επενδύσεις στα δίκτυα σε βιώσιμες αποδόσεις.
Η έκθεση 5G Monetisation MENA διαπίστωσε ότι στις 17 από τις 24 αγορές της περιοχής είχαν λανσαριστεί εμπορικές υπηρεσίες 5G μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2026, ενώ οι συνδέσεις 5G αναμένεται να αυξηθούν από 67 εκατ. το 2025 σε σχεδόν 350 εκατ. έως το 2030.