Οι ηγέτες των πέντε θέλουν η Βρετανία να συνεισφέρει στα ταμεία περιφερειακής ανάπτυξης της ΕΕ με αντάλλαγμα στενότερους ενεργειακούς δεσμούς, προσθέτοντας νέο εμπόδιο πριν τη σύνοδο της 20ής Νοεμβρίου
Αίτημα προς το Ηνωμένο Βασίλειο να πληρώνει για την πρόσβαση στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ, προσθέτει οικονομική και πολιτική διάσταση στις διαπραγματεύσεις ενόψει της συνόδου κορυφής ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου στις 20 Νοεμβρίου, σύμφωνα με επιστολή που έχει στη διάθεσή του το Euronews.
Οι ηγέτες του Βελγίου, της Γερμανίας, της Δανίας, του Λουξεμβούργου και της Ολλανδίας κάλεσαν την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα να καταστήσουν την ένταξη του Ηνωμένου Βασιλείου στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ εξαρτώμενη από τις συνεισφορές του στα περιφερειακά αναπτυξιακά ταμεία της Ένωσης.
«Μια συμφωνία για μια κατάλληλη οικονομική συνεισφορά του Ηνωμένου Βασιλείου στη μείωση των οικονομικών, κοινωνικών και εδαφικών ανισοτήτων μεταξύ των περιφερειών της Ένωσης θα πρέπει να συνδεθεί με την ένταξη του Ηνωμένου Βασιλείου στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ», αναφέρεται στην επιστολή.
Στόχος των πέντε χωρών είναι να διασφαλίσουν ότι η Βρετανία δεν θα απολαμβάνει τα οικονομικά οφέλη της στενότερης ολοκλήρωσης χωρίς να καταβάλλει αντίστοιχη οικονομική συνεισφορά, κάτι που ενδέχεται να μετατρέψει τη συνεργασία στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας σε ευρύτερη συζήτηση για τους όρους της σχέσης του Ηνωμένου Βασιλείου με την ΕΕ μετά το Brexit.
Την επιστολή υπέγραψαν ο πρωθυπουργός του Βελγίου Μπαρτ ντε Βέβερ, ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς, η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρέντερικσεν, ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου Λικ Φρίντεν και ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας Ρομπ Γέτεν, υπογραμμίζοντας μια πίεση που φαίνεται να έχει τη στήριξη των ηγετών της ΕΕ.
Ένα προσχέδιο κοινής δήλωσης ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου, που έχει επίσης δει το Euronews, δείχνει ότι οι ηγέτες της ΕΕ στηρίζουν σε γενικές γραμμές την αρχή μιας βρετανικής συνεισφοράς στα ταμεία συνοχής της Ένωσης. Το κείμενο μπορεί πάντως να αλλάξει έως τη σύνοδο κορυφής της 20ης Νοεμβρίου.
Ο υφυπουργός Ενέργειας του Ηνωμένου Βασιλείου, αρμόδιος για την Ενεργειακή Ασφάλεια και το Net-Zero, Μάρτιν ΜακΚλάσκι, δήλωσε πρόσφατα ότι το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις για να κατανοήσει την πρόταση της ΕΕ και ότι δεν έχει συμφωνηθεί κανένα ποσό ή συνεισφορά.
Ο ΜακΚλάσκι υπογράμμισε ότι κάθε πληρωμή θα πρέπει να αξίζει τα χρήματά της για τη Βρετανία.
Ωστόσο, η Βρετανία θα μπορούσε να μιμηθεί το μοντέλο της Νορβηγίας.
Η χώρα συμμετέχει στην εσωτερική αγορά της ΕΕ μέσω του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και συνεισφέρει σε επιχορηγήσεις που στηρίζουν την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη στις λιγότερο εύπορες ευρωπαϊκές περιοχές.
Το Όσλο καταβάλλει περίπου 391 εκατ. ευρώ ετησίως μέσω αυτών των επιχορηγήσεων συνοχής, σύμφωνα με την Αποστολή της Νορβηγίας στην ΕΕ.
Οι ηγέτες της ΕΕ θεωρούν ότι η σύνδεση του Ηνωμένου Βασιλείου με την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της Ένωσης μπορεί να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια, να μειώσει την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, να βελτιώσει το εμπόριο ηλεκτρικής ενέργειας και να διευκολύνει διασυνοριακά έργα συνεργασίας, ιδίως στη Βόρεια Θάλασσα.
Ευκαιρία ενέργειας στη Βόρεια Θάλασσα
Οι πέντε χώρες της ΕΕ που υπογράφουν την επιστολή, όλες στενά συνδεδεμένες με το ενεργειακό σύστημα της Βόρειας Θάλασσας, υποστηρίζουν ότι μια συμφωνία θα προσφέρει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα σε επιχειρήσεις και επενδυτές, επιτρέποντας παράλληλα στην ΕΕ να αξιοποιήσει το τεράστιο δυναμικό υπεράκτιας αιολικής ενέργειας της Βόρειας Θάλασσας.
Η επιστολή αναφέρεται σε φιλοδοξίες για ανάπτυξη έως και 100 GW κοινών έργων και 300 GW υπεράκτιας αιολικής ενέργειας.
«Μια συμφωνία για την ολοκλήρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας είναι ζωτικής σημασίας, ώστε να παρέχει σαφήνεια και προβλεψιμότητα στους εμπλεκόμενους φορείς τόσο από το Ηνωμένο Βασίλειο όσο και από την ΕΕ. Αυτό είναι αναγκαίο για να απελευθερωθεί πλήρως το δυναμικό της περιοχής της Βόρειας Θάλασσας και να μετατραπεί στον μεγαλύτερο κόμβο καθαρής ενέργειας στον κόσμο», αναφέρεται στην επιστολή.
Οι πέντε ηγέτες της ΕΕ περιγράφουν το Ηνωμένο Βασίλειο ως στενό εταίρο στην ενεργειακή μετάβαση και σημειώνουν ότι έχουν ήδη ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για την ένταξή του στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ, όπως έχει συμφωνηθεί στο Κοινό Πλαίσιο Κατανόησης ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου.
«Σας καλούμε εσάς και το Ηνωμένο Βασίλειο να συμφωνήσετε, κατά τη Σύνοδο, σε μια πορεία προς την ολοκλήρωση αυτών των διαπραγματεύσεων», αναφέρεται στην επιστολή.