Οι πτώσεις αποτελούν σημαντικό κίνδυνο για την υγεία των ηλικιωμένων και η πιθανότητα και σοβαρότητα τραυματισμών αυξάνεται με την ηλικία. Πολλοί παραμένουν ανενημέρωτοι για παράγοντες όπως άγχος, απώλεια ακοής και προβλήματα κινητικότητας.
Περισσότερες από δώδεκα φορές είχε πέσει από τις σκάλες ο Μπεν Μελάνσον, πρώην αθλητής που πλέον βρίσκεται στα 70 του, με αποτέλεσμα να φοβηθεί να τις χρησιμοποιεί.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Τρόμαζα μέχρι θανάτου με αυτές τις σκάλες», ανέφερε ο Μελάνσον σε δελτίο Τύπου του Ιατρικού Κέντρου Wexner του Πανεπιστημίου Οχάιο Στέιτ (The Ohio State University Wexner Medical Center). Η τελευταία του πτώση του προκάλεσε τραυματισμό που χρειάστηκε εννέα ράμματα κοντά στο αριστερό του μάτι.
«Αυτό ήταν πάνω κάτω η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι», είπε ο Μελάνσον.
Ο Μελάνσον είναι ένας από τους πολλούς ηλικιωμένους των οποίων οι εμπειρίες με πτώσεις μπορεί να οδηγήσουν σε έναν διαρκή φόβο απώλειας της ισορροπίας τους. Αν και αυτός ο φόβος μπορεί να τους ωθήσει να αποφεύγουν δυνητικά επικίνδυνες δραστηριότητες, μπορεί επίσης να αυξήσει τον κίνδυνο πτώσης, καθώς γίνονται λιγότερο δραστήριοι και μειώνεται η δύναμη και η κινητικότητά τους.
«Όταν δεν έχεις αυτοπεποίθηση, μπορεί να αποφεύγεις δραστηριότητες επειδή φοβάσαι ότι θα πέσεις», δήλωσε η Μισέλ Ίσλι, νοσηλεύτρια προχωρημένης πρακτικής με επίσημη πιστοποίηση στο Ιατρείο Πρόληψης Πτώσεων του Ιατρικού Κέντρου Wexner του Πανεπιστημίου Οχάιο Στέιτ. «Αυτός ο φόβος της πτώσης είναι στην πραγματικότητα ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους για πτώση».
Μια νέα εθνική έρευνα σε 1.007 ενήλικες στις Ηνωμένες Πολιτείες, από το Ιατρικό Κέντρο Wexner του Πανεπιστημίου Οχάιο Στέιτ, έδειξε ότι το 63% δεν αναγνωρίζει το άγχος για το ενδεχόμενο πτώσης ως κίνδυνο. Η έρευνα έδειξε επίσης ότι το 60% δεν αναγνωρίζει την απώλεια ακοής ως κίνδυνο, ενώ το 74% δεν αντιλαμβάνεται ότι η επιτακτική ανάγκη να χρησιμοποιήσει κάποιος την τουαλέτα μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα πτώσης.
«Ο νούμερο ένα παράγοντας κινδύνου για πτώση είναι μια προηγούμενη πτώση», σημείωσε η Ίσλι. «Αν το γνώριζαν περισσότεροι άνθρωποι, θα μπορούσαμε να παρέμβουμε νωρίτερα, να προσφέρουμε βοήθεια και να προλάβουμε σοβαρότερες πτώσεις».
Πτώσεις σε όλη την Ευρώπη
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι πτώσεις αποτελούν μείζον ζήτημα δημόσιας υγείας σε όλη την Ευρώπη, συμβάλλοντας σε εισαγωγές στο νοσοκομείο, αναπηρίες, απώλεια αυτονομίας και πρόωρο θάνατο μεταξύ των ηλικιωμένων.
Σύμφωνα με ευρωπαϊκό ενημερωτικό δελτίο (πηγή στα Αγγλικά) που δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση για την Πρόληψη Τραυματισμών και την Προαγωγή της Ασφάλειας EuroSafe (European Association for Injury Prevention and Safety Promotion EuroSafe), περίπου 35.848 άνθρωποι ηλικίας 65 ετών και άνω αναφέρθηκε ότι πεθαίνουν κάθε χρόνο από πτώσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), με βάση στοιχεία από το 2010 έως το 2012. Οι πτώσεις αναγνωρίστηκαν επίσης ως η κύρια αιτία επισκέψεων στα τμήματα επειγόντων περιστατικών λόγω τραυματισμών σε ηλικιωμένους, αντιπροσωπεύοντας το 58% αυτών των επισκέψεων.
Σχεδόν οι μισές επισκέψεις στα επείγοντα λόγω πτώσεων σε όλη την Ευρώπη καταλήγουν σε κατάγματα, ενώ περίπου μία στις πέντε αφορά τραύματα στο κεφάλι. Πέρα από τις σωματικές κακώσεις, οι πτώσεις μπορούν να οδηγήσουν σε άγχος, φόβο και αυξημένη εξάρτηση από φροντιστές της οικογένειας ή σε εισαγωγή σε δομές μακροχρόνιας φροντίδας.
Η σοβαρότητα των τραυματισμών αυξάνεται με την ηλικία. Το ενημερωτικό δελτίο εκτιμά ότι το 32% των τραυματισμών που σχετίζονται με πτώσεις σε άτομα ηλικίας 65 έως 74 ετών απαιτούν νοσηλεία. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται στο 39% σε όσους είναι 75 έως 84 ετών και στο 45% σε άτομα 85 ετών και άνω.
Αντιμετωπίζοντας τους κινδύνους
Σπάνια οι πτώσεις οφείλονται σε έναν και μόνο παράγοντα. Μπορεί να είναι αποτέλεσμα συνδυασμού σωματικών, συμπεριφορικών και περιβαλλοντικών κινδύνων.
Σε αυτούς περιλαμβάνονται η μειωμένη μυϊκή δύναμη, η κακή ισορροπία, η εξασθενημένη όραση ή ακοή, οι χρόνιες παθήσεις και η χρήση πολλών φαρμάκων. Συμπεριφορικοί παράγοντες, όπως η ακατάλληλη υπόδηση και οι αλλαγές στην κινητικότητα που προκαλούνται από τον φόβο της πτώσης, μπορούν επίσης να συμβάλουν.
Το σπίτι αποτελεί ιδιαίτερα σημαντικό περιβάλλον για την πρόληψη. Σύμφωνα με το ενημερωτικό δελτίο της EuroSafe, το 64% των τραυματισμών από πτώσεις συμβαίνει στο σπίτι. Πάνω από τους μισούς τραυματισμούς που συμβαίνουν μέσα στο σπίτι καταγράφονται σε σαλόνια ή υπνοδωμάτια, και ακολουθούν τα μπάνια και οι σκάλες.
Έξω από το σπίτι, ανώμαλα πεζοδρόμια, ολισθηρές επιφάνειες και κακοσυντηρημένοι δημόσιοι χώροι μπορούν επίσης να αυξήσουν τον κίνδυνο.
Η ενίσχυση της δύναμης και της ισορροπίας μέσω σωματικής άσκησης, ιδίως με προγράμματα υπό την επίβλεψη φυσιοθεραπευτών, αποτελεί βασικό μέρος της πρόληψης.
Ο Μελάνσον παρακολούθησε το Ιατρείο Πρόληψης Πτώσεων του Πανεπιστημίου Οχάιο Στέιτ αρκετές φορές την εβδομάδα επί τέσσερις μήνες, συνεργαζόμενος με έναν φυσιοθεραπευτή για να βελτιώσει τη δύναμη και την ισορροπία του. Άρχισε επίσης να γυμνάζεται στο σπίτι κάθε πρωί και να φορά αθλητικά παπούτσια που του παρείχαν καλύτερη στήριξη.
Από τότε που ολοκλήρωσε το πρόγραμμα, δεν έχει ξαναπέσει.
«Δεν φοβάμαι πια τα σκαλιά», είπε ο Μελάνσον. «Μπορώ να ανεβαίνω και να κατεβαίνω όσα σκαλιά θέλεις».
Τα ευρωπαϊκά δεδομένα στηρίζουν μια πολυπαραγοντική προσέγγιση, που συνδυάζει εξατομικευμένες εκτιμήσεις κινδύνου, ανασκοπήσεις της φαρμακευτικής αγωγής, προσαρμοσμένα προγράμματα άσκησης και βελτιώσεις στο οικιακό και στο δημόσιο περιβάλλον. Μελέτες που παρατίθενται στο ενημερωτικό δελτίο της EuroSafe υποδηλώνουν ότι στοχευμένα προγράμματα πρόληψης πτώσεων μπορούν να μειώσουν τα ποσοστά τραυματισμών κατά 20% έως 40% σε ομάδες υψηλού κινδύνου.
Η Ίσλι συνιστά να ελέγχονται τα σπίτια για κακό φωτισμό, χαλαρά χαλιά και σκάλες που μπορεί να είναι δύσχρηστες. Τα μπάνια θα πρέπει επίσης να είναι εύκολα στην είσοδο και στην έξοδο με ασφάλεια, χωρίς κινδύνους που θα μπορούσαν να προκαλέσουν πτώση.
«Τα χαλιά είναι τεράστιο ζήτημα και πρέπει να αφαιρούνται ή να στερεώνονται», είπε η Ίσλι. «Το θέμα είναι η ασφάλεια, όχι να αφαιρέσουμε την αυτονομία».
Οι άνθρωποι θα πρέπει επίσης να συζητούν την αγωγή τους με τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό τους, καθώς ορισμένα φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν ζάλη ή προβλήματα ισορροπίας.
Ο Μελάνσον ενθαρρύνει όσους φοβούνται τις πτώσεις να ζητήσουν βοήθεια και να παραμείνουν προσηλωμένοι στην ανάρρωση.
«Μπορείτε να τα καταφέρετε», είπε. «Αν δεσμευτείτε και έχετε αφοσίωση, θα το πετύχετε».